Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/721 K.2025/319

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... tarihinde saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı ticari otobüsü ile zabıta daire başkanlığı önünde bulunan dönel kavşaktan çıkarak yeniyol caddesi jandarma komutanlığı istikametine yöneldiği esnada duraklayarak önünde bulunan işaretlemecelere yardımcı olmak amacıyla geri manevra yaptığı esnada aracının sol arka köşe kısmı ile;

yakın gerisinde bulunan .....idaresindeki .....plakalı otomobilin sağ ön köşe kısmına çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yaşanan kaza neticesinde müvekkili şirketin aracındaki hasarın kayıt altına alınması için 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.22/19'da "Sigorta eksperi, sigortacı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından serbestçe tayin edilebilir" denildiği üzere, müvekkil şirketin aracına tarafsız eksper tayin edilmiştir.

Bahse konu aracın değer kaybı tespit raporu dilekçe ekinde mevcut olduğunu, Sigorta Eksperi .....tarafından hazırlanan .....tarihli Eksper Raporu'nda, müvekkil şirkete ait olan .....model .....plakalı aracın değer kaybı tutarının kdv dahil 30.000,00 -tl olarak tespit edildiği sonucuna varıldığını, arz ve izah edilen ve re'sen gözönüne alınacak sebeplerle davanın kabulü ile, talep edilebilir tazminat bedelinin mahkemece yaptırılacak uzman adli trafik adli otomotiv bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak,

(HMK m.107 gereği belirsiz alacak dava) fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, müvekkil şirkete ait .....plakalı aracın geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucu müvekkil şirketin aracında meydana gelen değer kaybına mahsuben şimdilik 100,00 TL'nin haksız fiilin meydana , geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Yargıtay .....Hukuk Dairesi’nin .....Tarih ve ......-...... sayılı ilamında da açıkça belirtildiği üzere zorunlu trafik sigortası kapsamında bir zararın ortaya çıkması ve sigortacının sorumluluğunun doğması bakımından sürücünün kusuru şartı olduğunu, kişilerin zararına neden olacak bir kazada araç işleteninin sorumluluğunun bulunması gerektiğini, aksi taktirde ortaya çıkacak kusursuzluk hallerinden tazminat ödeme yükümlülüğü de ortadan kalkacağından bahisle kusur hususunun herhangi bir şüpheye yer vermeyecek şekilde tespiti zaruri olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte,

değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyalarından alınan raporlar hukuk hakimi açısından bağlayıcı olmadığını, ayrıca ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunu esas alarak hüküm kurmak, Yargıtay tarafından eksik inceleme olarak değerlendirilmesi gerektiğini, bu nedenle kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, açıklanan ve re’sen nazara alınacak nedenlerle;

davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin karşı taraf aracın ZMM sigortasını düzenleyen sigorta şirketinden tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının; Trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş tazminat istemine ilişkin olduğu taraflar arasında ki uyuşmazlığın davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı oluştuğunun kabulü halinde ilgili hasar nedeniyle davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.

Davaya konu kazanın .....tarihinde meydana geldiği ve eldeki davanın 2918 sayılı KTK.'nun 109.maddesinde düzenlenen zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla, davalı vekilinin zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Davalı .....Anonim Şirketi ile kazaya karışan .....plaka sayılı araç maliki arasında, .....- .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi bulunmakta olup poliçe limitinin araç başına 120.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Trafik kaza tespit tutanağı, alınan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporu ve dosyada bulunan diğer evraklar birlikte değerlendirildiğinde; " Şoför .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 67.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin

137.maddesinde yer alan (Araç sürücülerinin; park etmiş araçlar arasından çıkarken, taşıt

yolunun sağına veya soluna yanaşırken, şerit değiştirirken, sağa, sola, geriye dönerken, geri

giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolunu kullananlar için tehlike ve engel

yaratmamaları zorunludur.) kurallarını ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen

kazada % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı,

sürücü .....(.....plakalı) :

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan

herhangi bir kural ihlal yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu" kanaatine varılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Poliçelerinin teminat başlangıç tarihleri ve düzenleme tarihleri .....tarihinden sonra olduğundan davaya konu hasar talebinin hesaplanmasında .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve ekleri esas alınmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı ile alınan değer kaybına ilişkin bilirkişi raporu ve dosyada bulunan diğer evraklar birlikte değerlendirildiğinde makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle;" Dava konusu

aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın ön

kısmalarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaati hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı için .....tarihli ekspertiz raporu

incelendiğinde, davaya konu aracın hasar onarım işlemlerinde; Ön tampon ve Sağ ön

Çamurluk parçalarında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 3 adet parça için

eksperlik çalışması yapıldığı ve eksper raporda belirtilen onarım giderlerinin yapılan piyasa

araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın hasarı

onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç

bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, .....kilometrede olduğu,

mevcut hasardaki parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımları ve mevcut hasardan dolayı

oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında

bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve

Yargıtay ..........Hukuk dairesi .....E. .....K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları

kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 21.558,05 TL değer kaybının

oluştuğu ve sigorta kuruluşundan 6.000,00 TL tenzil edildiğinde (21.558,05 TL – 6.000,00 TL)

=15.558,05TL eksik ödendiği" şeklinde mütalaada bulunulduğu, ilgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla hükme esas alınarak davacıya ait araçta değer kaybı olarak bakiye gerçek zararın 15.558,05 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....kaza tarihinde davalı .....Anonim Şirketi ile ZMMS poliçesi bulunmakta olduğu poliçe limitinin araç başına 120.000,00 TL olduğu, şoför .....meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, sürücü .....kusursuz olduğu, makine bilirkişisinden alınan raporda davacının gerçek zararının 21.558,05

TL – 6.000,00 TL= 15.558,90 TL

olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusur oranına göre yapılan oranlamada davalı sigorta şirketinin 15.558,90 TLlik değer kaybı tazminatından sorumlu olduğu, kazanın ZMMS poliçe süresi içerisinde gerçekleştiğinin uygun olacağı, davalı sigorta şirketine başvuru sonrasında temerrüdün .....tarihinde gerçekleştiği ve sigortalı aracın ticari araç olması nedeniyle ticari avans faizi uygulanması gerektiği kanaatine varılarak değer artırım dilekçesi de gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim