Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/741 K.2026/200

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde Diyarbakır Şanlıurfa Bulvarı Talaytepe mevkiinde kavşakta müvekkilinin içinde yolcu olarak bulunduğu Davalılardan ...Şirketi nezdinde ...nolu poliçe ile sigortalı sürücü ...sevk ve idaresinde ki ...plakalı araç ile diğer davalı ...Anonim şirketi nezdinde ...nolu poliçe ile sigortalı sürücü ...sevk ve yönetiminde ki ...plakalı araçların çarpışması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada davalılardan ...Sigorta A.Ş.

Nezdinde sigortalı ...plakalı araç içerisinde yolcu olarak bulunan müvekkili ...yaralanarak hastanede tedavi altına alındığını, söz konusu kaza ile ilgili olarak Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nca ...soruşturma nolu dosyası ile yürütülen soruşturma dosyası ekte sunulmuş olup kazaya dair ifade tutanakları, trafik bilirkişi raporu ve Cd inceleme tutanakları yer aldığını, trafik kusur tespit uzmanınca hazırlanan raporda kazaya sebebiyet veren sigortalı araçların meydana gelen kazada kusurlu oldukları kabul edildiğini,

...tarihli yaralamalı-maddi hasarlı trafik kazası neticesinde sürekli olacak şekilde yaralanan müvekkilinin uğradığı kalıcı bedensel zarar/maluliyet için şimdilik 100,00 TL, iyileşme süresi içinde ki geçici iş göremezlik için şimdilik 50,00 TL, iyileşme süresi içindeki geçici bakıcı gideri için şimdilik 50,00 TL olmak üzere toplamda 200,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan kusurları oranında tahsiline, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep etmiştir.

Davalı ...Sigorta A.Ş vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının müvekkili şirkete usulüne uygun olarak müracaat etmediğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından dosyada inceleme yapılabilmesi için talep edilen eksik evraklar tamamlanmadığını bu durumda müvekkili şirketin başvuruya istinaden ödeme gerçekleştirmesini beklemek anlamsız olacağını, açıkça görüleceği üzere başvuru usule uygun olarak yapılmadığını, Müvekkili şirketin gerekli araştırmayı yapması kasten engellendiğini, HMK 114 vd. uyarınca dava şartı noksanlığından huzurdaki başvuru usulden reddedilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ...tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ...plakalı araç,

müvekkil şirkete ...-...tarihleri arasında geçerli olmak üzere Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limiti kişi başı 1.200.000,00 TL olduğunu, dosyada kusur tespiti yapılması gerektiğini, kusur tespitinin yapılabilmesi için dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesini talep etiğini, arz ve izah edilen nedenlerle.

Davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddine, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, Aleyhlerine hüküm kurulması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı ...A.Ş vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının müvekkil şirkete usulüne uygun olarak müracaat etmediğini, müvekkil sigorta şirketi tarafından dosyada inceleme yapılabilmesi için talep edilen eksik evraklar tamamlanmadığını, müvekkil şirketçe yapılan eksik evrak talepleri davacı yana iletilmiş olup, davacı tarafça talep edilen evraklar iletilmediğini, başvuruya ilişkin herhangi bir maluliyet raporu dosyaya eklenmemiş olup açıkça görüleceği üzere dava usule uygun olarak açılmadığını, müvekkili şirketin gerekli araştırmayı yapması kasten engellendiğini, ktk m.97 ve hmk m.115 hükmü uyarınca dava şartı noksanlığından huzurdaki dava usulden reddedilmesi gerektiğini,

bu nedenle de tazminatın hesaplanması mümkün olmamış ve herhangi bir ödeme gerçekleştirilemediğini, eksik evrak talepleri yerine getirilmediğinden davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile davacıya ait tedavi evrakları, kazaya ilişkin ATK raporu ve olay tutanakları, SGK hizmet dökümü celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davacı hakkında sosyal ve ekonomik durum araştırması yapılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik kurumundan sorulmuş, maluliyet durumunun tespiti yönünden İstanbul Adli Tıp Kurumundan, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanması için ise aktüer bilirkişiden bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmiştir.

Davanın; trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketlerine yöneltilmiş, geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketleri tarafından sigortalanan davalı araç sürücülerinin kusurlu olup olmadığı, kusur oranları, kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise davacının talep edebileceği maddi tazminat olup olmadığı, davacının yaralanma nedeniyle bakıcıya muhtaç olup olmadığı ve süresi, buradan varılacak sonuca göre maddi tazminatların miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşıldı.

...tarihinde davaya konu olayın meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı ...Sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede kişi başı sakatlanma veya ölüm halinde tazminat üst limitinin 1.200.000,00 TL ve kişi başı sağlık giderlerinin 1.200.000,00 TL, ...plaka sayılı aracın aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı ...Sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği,

poliçede kişi başı sakatlanma veya ölüm halinde tazminat üst limitinin 1.000.000,00 TL ve kişi başı sağlık giderlerinin 1.000.000,00 TL olarak belirlendiği ve kaza tarihi itibariyle teminat limitlerinin 1.200.000,00 TL yükseldiği, davaya konu kaza nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından yapılan başvuruya istinaden davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Mahkememizce dava konusu kazadaki kusur durumuna yönelik aldırılan ...tarihli Ankara ATK kusur raporunda özetle. "Mevcut verilere göre; sürücü ..., sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında yerleşim yeri içindeki olay yeri kavşağa geldiğinde kavşak hız şartlarını gözetmeyip yola gereken dikkatini vermemiş, seyir yönüne yanan fasılalı kırmızı ışığa riayet ederek yolu etkin şekilde kontrol etmesi,

giriş yapacağı yol üzerinde ilk geçiş hakkına sahip olarak seyretmekte olan araçların geçmesini beklemesi ve güvenli ortam oluşunca kavşağa girmesi gerekirken bunları yapmamış olup olayda, dikkatsizliği ve kurallara riayetsizliği ile asli kusurlu, sürücü ..., sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken olay yeri kavşağa geldiğinde her ne kadar geçiş hakkına haiz ise de olay yeri kavşağa gelip seyir yönüne hitap eden fasılalı sarı ışığı gördüğünde,

mahal ve kavşak hız şartlarını gözetecek şekilde dikkatli ve tedbirli seyrederek kavşağa girmesi gerektiği halde bu hususta gerekli özeni göstermemiş olup dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketiyle tali kusurlu, hususlar muvacehesinde, olayda; sürücü ...%75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...%25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu" mütalaa edilmiştir.

İlgili bilirkişi heyeti raporu, dosya kapsamına uygun ve rapordaki tespitlerin tutanak ve beyanlar ile uyumlu ve yöntemince hazırlanmış olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı ...Sigorta A.Ş tarafından sigortalı aracın sürücüsü ...%75, ...A.Ş tarafından sigortalı aracın sürücüsü ...%25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacının maluliyet durumuna ilişkin alınan İstanbul ATK raporunun değerlendirilmesi neticesinde; " Kişinin engel oranın %5 ve sürekli olduğu,

...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet,

yeme - içme, vb.) ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında

%100 özürlü sayılması gerektiği" hususu rapor edilmiş ve ilgili tespitlerin mevzuat uygun olarak belirlendiği dikkate alınarak mahkememizce ilgili rapor benimsenerek hükme esas kabul edilmiştir.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması,

bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan raporda özetle; " ...tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu malul kalan davacı ...’in dava dosyasına sunulan maluliyet ve kusur raporlarındaki tespitler doğrultusunda maddi zararının hesaplamasının yapılmış olduğu, Davaya konu trafik kazası sonucu % 5 oranında malul kalan davacının bilinen ve

bilinmeyen dönem Sürekli İşgücü Kaybı tazminatı ile 3 haftalık bakıcı giderinin giderine ilişkin

maddi zararının yukarıdaki tablolarda hesaplandığı, davacının geçici iş göremezlik dönemi ile bilinen

dönem içerisinde 18 yaşından küçük olması nedeniyle 3 aylık geçici iş göremezlik tazminatının

hesaplanamadığı, Trafik kazası sonucu sakatlanma ve ölüm halinde 2023 yılı(01.01.2023-31.12.2023) için kişi

başına azami teminat miktarı 1.200.000,00 TL olduğu, keza sağlık gideri teminatının(tedavi gideri, bakıcı gideri ve GİG tazminatının) da ayrıca 1.200.000,00 TL olduğu, takdiri sayın mahkemede olmak üzere davalı sigorta şirketlerinin söz konusu limitle sınırlı sorumlu olduğu, hesaplanan toplam

tazminatın teminat limitlerinin altında olması nedeniyle poliçe teminat limitlerinin ayrı olarak

değerlendirilmediği, davaya konu kazaya ilişkin olarak alınan kusur raporuna göre davacıya meydana gelen

trafik kazasında atfı kabil kusur tespit edilmediği, hesaplanan toplam tazminat miktarı ile davalı

sigorta şirketleri nezdinde sigortalı olan araç sürücülerinin kusuruna tekabül eden tazminat miktarının,

7.005,60 TL bakıcı gideri, 44.226,30 TL sürekli iş göremezlik (bilinen dönem), 907.587,33 sürekli iş göremezlik (bilinmeyen dönem), 958.819,23 TL toplam miktar talep edebileceği" raporda ibraz edilmiştir.

Davacı vekilince ...tarihli celsede davalı ...Sigorta A.Ş yönünden davadan feragat edildiğinin bildirildiği, davalı ...Sigorta vekilince sunulan ...tarihli dilekçe ile feragat kapsamında yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığının bildirildiği dikkate alındığında davalı ...Sigorta A.Ş.'ne yöneltilen davanın feragat nedeniyle reddine, bu davalının sigortalısı olan araç sürücüsünün kusur oranı olan %25 oranında yargılama gideri ve arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davalı ...A.Ş'nin sigortalısı araç sürücüsünün kusur oranı olan %75 oranında sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminat kalemlerinden sorumlu olduğu, bu kusur oranına denk gelen tazminatların.

713.860,22 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 5.254,20 TL bakıcı gideri tazminatı olduğu kanaatine varılmakla davacı vekilinin talep artırım dilekçesi dikkate alınadak ve taleple bağlı kalınarak davalı ...A.Ş.'ye yöneltilen 713.860,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 5.253,00 bakıcı gideri tazminatı istemlerinin bu bedeller üzerinden kabulüne, davacının kaza tarihinde ve iyileşme sürecinde 18 yaşının altında olduğu ve bu zaman diliminde çalıştığına ilişkin bir delilin sunulmadığı dikkate alınarak davacının geçici iş göremezlik tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerekir.

Müterafik kusur yönünden; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden ve soruşturma dosyası evrakları ve olay tutanaklarından davaya konu kaza nedeniyle davacının kendi yaralanmasına bağlı meydana gelen zararın artmasına ilişkin davacıya kusur atfedilecek herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmakla, belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur indirimi yapılmasına gerek görülmemiştir.

Hatır taşıması yönünden; Türk Borçlar Kanununun "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Kanununun 52. maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Hatır taşıması tartışılırken tarafların yakınlığı da nazara alınması gereken ölçütlerdendir. Zira yakın akrabalar arasında hatır taşımasından bahsedilmesi mümkün değildir. Çünkü yakın akrabalar arasında taşımanın menfaat karşılığı yapılması sözkonusu değildir. Hatır taşımasının kıstaslarından biri olan "menfaat karşılığı olmama" koşulu mevcut olmadığından yakın akrabalar arasında hatır taşıması indirimi yapılamaz.

Somut olayda, sigortalı aracın hususi araç olduğu, kaza nedeniyle yürütülen Diyarbakır CBS ...soruşturma sayılı savcılık dosyasında mukim kolluk ihbar evrakında bulunan davacı beyanından davacı ile araç sürücüsü ...arkadaş olduklarının anlaşıldığı, arkadaşlık ilişkisinde hatır taşımasının kıstaslarından biri olan "menfaat karşılığı olmama" koşulu mevcut olmadığından arkadaşlar arasında hatır taşıması indirimi yapılamaz. Somut olayda, elde ki dosyanın davacısı ile sigortalı araç sürücüsünün birlikte yolculuk yaptıklarının beyan edilmesi karşısında, hatır taşımasına ilişkin koşulların oluşmadığı kabul edilmiştir.

Davacı vekilince ...tarihli celsede davalı ...Sigorta A.Ş yönünden davadan feragat edildiğinin bildirildiği, davalı ...Sigorta vekilince sunulan ...tarihli dilekçe ile feragat kapsamında yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığının bildirildiği dikkate alındığında davalı ...A.Ş.'ne yöneltilen davanın feragat nedeniyle reddine, bu davalının sigortalısı olan araç sürücüsünün kusur oranı olan %25 oranında yargılama gideri ve arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Kabul edilen tazminat alacağı yönünden faizin türü ve faiz başlangıç tarihi yönünden;

...plakalı aracın kullanım amacının hususi olduğu anlaşılmakla, davacının yasal faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketlerinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından yapılan başvuruya ilişkin kargonun davalı ...Sigorta A.Ş.'ye ...tarihinde ulaştığı ...tarihli beyan dilekçesinin ekindeki belgelerden anlaşılmaktadır. Bu halde, davalı ...Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt ...tarihinde gerçekleşmiş olup, davalı ...A.Ş. aleyhine hükmedilen tazminat miktarına ...tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim