Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/785 K.2025/431

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde davalı şirkete ait ve sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç park halinden trafiğe katılmak isterken aracının sol ön kısımları ile müvekkili şirkete ait seyir halinde olan sürücü .....olan .....plakalı aracın sağ ön kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Kazanın oluşumunda davalı şirkete ait .....plakalı araç sürücüsü .....nolu tramer sonucuna göre %100 oranında kusurlu bulunduğunu, HMK'nin 107 maddesinde yer alan Belirsiz dava kapsamında, davaya konu kaza nedeni ile müvekkili şirketin aracında meydana gelen 1000 TL tutarındaki değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkiline ödenmesini, davalı şirketine ait .....plakalı aracın 3. Kişilere devrinin yapılmasını engellemek için araç üzerine ihtiyati tedbir bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı .....dava dilekçesi .....tarihinde tebliğ edilmiş, davalı yanca süresinde cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşılmıştır. Davalı .....Limited Şirketi'ne dava dilekçesi .....tarihinde tebliğ edilmiş, davalı yanca süresinde cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLER

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza Tespit Tutanağı; .....tarihinde meydana gelen kazada tutulan tutanakta .....plakalı kamyonet sürücüsü .....; ......caddeden ......caddeye dönerken B aracının birden yola çıkması ile kullandığım araca çarptığı şeklinde beyan ettiği, .....plakalı sürücüsü .....; ......Caddede sğ şeritte park kontrollü bir şekilde çıkış yaparken aynalarımı kontrol ettim ve 2. Caddeden gelen hızlı, kontrolsüz aracı fark etmedim vurdum şeklinde beyan ettikleri ve tutanağın taraflarca imza altına alındığı anlaşılmıştır.

3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....Ltd. Şti'ye ait olduğu, .....plakalı aracın .....Ltd.Şti ye ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; .....plakalı .....model .....modelindeki aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, dava konusu .....plakalı otomobilin onarımının ekonomik olduğu, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan önceki rayiç değerinin 622.000,00 TL olabileceği, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan sonraki rayiç değerinin 520.000,00 TL olabileceği, dava konusu .....plakalı araçta .....tarihindeki kaza nedeniyle değer kaybının oluştuğu, kaza tarihi itibari ile değer kaybı (.....) fiyatının: 102.000,00 TL (Yüz İki Bin Türk Lirası) olabileceği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

5-Mahkememizce trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi kusur raporu; .....tarihinde .....plakalı kamyonet sürücüsü ile .....plakalı sürücüsünün karışmış oldukları kazada; .....Plakalı Kamyonet Sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67/1-a ile Karayolları Trafik Yönetmeliğin 137'inci maddesini ihlal ettiği ve yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu; .....plakalı kamyonet sürücüsü .....kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı ve kusurunun bulunmadığı görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

6-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: Değer Kaybı bedeli yönünden 1.000,00 TL olan talebini 101.000,00 TL artırarak 102.000,00 TL'ye çıkarttıkları anlaşılmıştır.

DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

İlk olarak göreve ilişkin olarak bir değerlendirme yapılması gerekir ise; davacının ve davalının tüzel kişi tacir olması nedeni ile TTK md.4 kapsamında görülen dava nisbi ticari dava olmakla mahkememizce yargılamaya devam olunmuştur.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay ....- .....sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;

.....tarihinde .....plakalı araç ile .....plakalı aracın karışmış olduğu trafik kazasında .....plakalı kamyonet sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67/1-a ile Karayolları Trafik Yönetmeliğin 137'inci maddesini ihlal ettiği ve ytam kusurlu olduğu; .....plakalı kamyonet sürücüsü .....kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı, tarafların kazanın oluş şeklin ya da kusur raporuna ilişkin bir itirazda bulunmadığı anlaşılmış olup; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak alınan rapora göre davaya konu araçta aracın hasarsız hali ve aracın hasarı onarıldıktan sonraki hali dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucunda (622.000TL-520.000TL) 102.000 TL değer kaybının oluşacağı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davalı .....kaza gerçekleştiğinde aracın sürücüsü olmakla TBK haksız fiil hükümleri gereğince meydana gelen doğrudan ve dolaylı zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğu, davalı .....Limited Şirketi'nin ise aracın maliki olmakla işleten sıfatı ile sorumlu olduğu olduğu anlaşılmaktadır. Kazada davalının tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; değer kaybına ilişkin olarak herhangi bir ödemenin yapılmamış olduğu anlaşılmakla davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar dikkate alındığında değer kaybı bedeline ilişkin zarar kalemlerinin davalıların sorumluluğunda bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Faiz başlangıç tarihi açısından ise; davalıya ait kazaya karışan aracın malikinin tüzel kişi tacir olması ve yaptığı işlerin ticari iş niteliğinde olduğunun karine olması nedeni ile davaya konu haksız eylemin 6102 sayılı TTK 3 maddesi uyarınca ticari iş niteliğinde bulunduğu göz önüne alındığında, (bakınız aynı yönde karar için: Yargıtay .....E-.....K sayılı ilam) avans faiz istenebileceği kanaat edilmekle ; davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, Yargıtay içtihatlarına göre davalı işleten ile sürücünün ise haksız fiil tarihinde temerrüde düşeceği anlaşılmakla haksız fiil tarihi itibari ile faize hükmedilmiş; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur