Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/802 K.2025/819

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket tarafından davalı .....ve diğer Davalı .....birer adet iş makinası satın alındığını, söz konusu iş makinalarının satışını 3. Şahıslara yapan müvekkili firmanın satış devrini gerçekleştirebilmesi için mülkiyetin tespiti ile tescil işlemi gerekmekte olduğunu, iş bu sebeple huzurdaki davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, müvekkili tarafından davalı ..... makinadan .....tarihinde diğer davalı .....Makinadan ise .....tarihinde düzenleme tarihli faturalar ile bedeli peşin ödenmek suretiyle aşağıda cinsi yazılı iş makineleri satın alınmış olduğunu, müvekkilinin uzun yıllardan beri iş makinası işiyle uğraşmakta olduğunu,

müvekkilinin bahse konu araçların satışını 3.şahıslara satışı için anlaştığını ancak bahse konu araçların tescilsiz/sigortasız olarak karayolunda yer aldığı gerekçesiyle devrini gerçekleştirmemekte olduğunu, davaya konu aracın tescil işlemleri için başvurdukları Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının başvuruyu reddederek, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi almak için aracın mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunun mahkeme kararıyla tespit edilmiş olması gerektiğini söylemiş olduklarını, davaya konu iş makinesinin tescil işleminin yapılabilmesi için TOBB ile Maliye Bakanlığı arasında imzalanan .....tarihli protokole göre;

iş makinelerinin tescili için ilgili esasların düzenlendiği yönetmelik uyarınca sahiplik belgesi alınmasının gerektiğini, sahiplik belgesi mümkün olmayan durumlarda iş bu yönetmeliğin 9/b-4 maddesi gereğince mahkeme kararı alınması gerektiğinden iş bu davayı açma gereği hasıl olmuş olduğunu, müvekkilleri tarafından .....Seri: .....Sıra No:.....ile .....Seri:A Sıra no:.....seri nolu faturalar ile satın alınan,

.....Model tarihli .....yol silindiri marka .....(yargılama safhasında sunulan talep evrakı ile ilgili seri numarasının sehven yazıldığı istenen makinanın seri numarasının .....olduğu beyan edilmiş ve iş bu seri no üzerinden tahkikat yürütülmüştür)seri no'lu .....model yol silindiri ile .....model Seri No:..........marka paletli yükleyici iş makinelerinin müvekkiline ait olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .....Makina İş Makinaları vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin galerisi olup, mesleği gereğince iş makinesi alım - satımı yaptığını, ancak dava dilekçesinde müvekkil şirketten satın alındığı iddia edilen iş makinesi müvekkil şirkete ait olmadığını, müvekkil şirket ile davacı arasında bahsi geçen iş makinesine ilişkin hiçbir satış işlemi yapılmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere, kaldı ki 10-15 yıl öncesine kadar iş makinesi satış ve devirlerinde tescil uygulaması bulunmadığını, davacının iddia ettiği fatura tarihinde (2005) dönem koşullarına bakıldığında iş makinesi satışları faturaya dayalı olarak yapılmakta olup tescil uygulaması bulunmadığını,

bahsi geçen dönemlerde iş makinelerinin çoğuna tescil yapılmadığını, davacının da bu sebeplerden dolayı iş makinesini faturalı olarak satın aldığının ortada olduğunu, davacı yanın talebi doğrultusundaki sahiplik belgesinin müvekkilin bünyesinde bulunmadığı için müvekkil şirketin dava konusuna ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle; cevap dilekçesinin kabulüne, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında yapıldığı iddia olunan satış sözleşmeleri gereğince davacıya satışı yapıldığı ileri sürülen tescilsiz iş makinelerinin tescili için gerekli olduğu belirtilen sahiplik belgesi ve bu kapsamda iş makinelerinin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 18.07.1997 tarih ve 23053 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği, 8/11/1983 tarih ve 18215 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 04/11/1983 tarih ve 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan 16/7/1990 tarih ve 20576 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 24/5/1990 tarih ve 90/500 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Tüzüğü ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Maliye Bakanlığı arasında imzalanan .....tarihli protokol dayanak alınarak hazırlanan İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esasların 9. Maddesinde iş makinelerinin tescili istenen belgeler

tek tek sayılmış, aynı maddenin 4. Fıkrasında seçenek olarak mahkemeden alınacak sahiplik belgesi de istenilecek evraklar arasında belirtilmiştir. Bu kapsamda davacının elde ki davayı açmasında hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir.

Davaya konu edilen, ....., .....marka, .....model yıllı, .....seri numaralı, silindir iş makinesi cinsindeki iş makinesinin davalı gösterilen .....İnşaat ... Ltd Şti. tarafından, davacıya satışının yapıldığının iddia olunduğu, müzekkere cevaplarından .....seri nolu iş bu iş makinasının tescil işleminin yapılmadığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından ilgili iş makinesinin .....Makina tarafından taraflarına satıldığına dair sunulan .....Seri:A Sıra no:.....seri nolu fatura içeriğinde ilgili iş makinesinin seri numarasının .....olarak belirtildiği, iş bu davada mülkiyetin tespiti talep edilen .....seri numaralı iş makinesinin satın alındığına dair başkaca herhangi bir faturanın dosya kapsamında sunulmadığı dikkate alınarak,

her ne kadar bilgileri verilen ve tespiti istenilen .....seri numaralı dava ve inceleme konusu iş makinesinin davacının bildirdiği adreste davacı uhdesinde bulunduğuna dair bilirkişi raporunda tespitler yapılmış ise de ilgili makineye yönelik faturanın dosya kapsamında mevcut olmamasına göre, ilgili iş makinesinin mülkiyetinin davacıya aidiyeti hususunda Mahkememizce kanaat hasıl olmamakla, bu iş makinesi yönünden ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davaya konu edilen ve dava dilekçesinde açıklayıcı bilgileri veriler, .....tipinde, .....marka, .....model yıllı, .....seri numaralı, paletli yükleyici iş makinesi cinsindeki iş makinesinin davalı gösterilen .....Makinaları Servis ... Ltd. Şti. tarafından davacıya satışının yapıldığı, ilgili bilgileri içeren faturanın dosyaya sunulduğu ve müzekkere cevaplarından tescil işleminin yapılmadığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davaya .....tipinde, .....marka, .....model yıllı, .....seri numaralı, paletli yükleyici iş makinesinin davacı tarafından sunulan belgelerde belirtilen özellik ve niteliklere uygun olup olmadığının tespiti amacıyla makine mühendisi vasıtasıyla iş makinesi üzerinde inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır. .....tarihli bilirkişi raporunun irdelenmesinden; iş makinesinin cinsi, marka ve modeli ile motor ve şasi numarası ve ilgili makinenin davacının iş sahasında yerinde incelenmesiyle tespitler yapılarak,

davacı tarafından dosyaya sunulan belgelerde özellikleri belirtilen paletli yükleyici cinsi iş makinesi ile yerinde incelemesi yapılan teknik özellikleri belirtilen bilgilerin doğru olduğunun mütalaa edildiği, buna göre ilgili mütalaa mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş, bu kapsamda davaya konu edilen .....tipinde, .....marka, .....model yıllı, .....seri numaralı, paletli yükleyici iş makinesi cinsindeki iş makinesinin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesi gerekmiştir.

Her ne kadar gerekçeli kararın yazımı aşamasında davacı vekili tarafından ilgili makinenin model yılının .....yılı olduğu belirtilerek bu hususun gerekçeli kararda dikkate alınması talep edilmiş ise de dava dilekçesinde sunulan ve tespiti istenen iş makinesi bilgilerinden .....marka iş bu makinenin model yılının davacı vekilince .....yılı olarak belirtildiği ve bu bilgiler ışığında bilirkişi tarafından yerinde inceleme yapılarak bilgilerin teyit edildiği,

ayrıca dava dilekçesi ile talep edilen bilgilere göre hüküm tesis edildiği ve hüküm tesisi sonrası ilgili talebin değiştirilemeyeceği ve yeni bir talepte bulunulamayacağı hüküm tesisi öncesindeki mevcut talep durumuna göre karar verilmesi gerektiği dikkate alındığında davacı vekilinin iş bu talebinin gerekçeli karar ile değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Davacının iş makinesinin tescili aşamasında gerekli olan sahiplik belgesi sunmak amacıyla eldeki tespit davasını açtığının anlaşılması karşısında davanın maktu harca tabi olduğu kabul edilmiş, iddianın ileri sürülüş şekline göre davanın niteliği, davalıların açılan davaya karşı mülkiyet iddiasında bulunmadığı gözetilerek davalılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

G.D

Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

Katip Hakim