Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/90 K.2024/1115

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili, ... tarihinde davacıların yolcu olarak bulunduğu ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı traktör ile Bismil İlçesine doğru seyir halinde iken ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı tırın arkadan çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkillerinin yaralandığını, kazanın meydana geldiği tarihte müvekkillerinin içerisinde yolcu olarak bulunduğu ...'ın sevk ve idaresindeki ...'ın ise maliki olduğu traktörün zorunlu trafik sigortası bulunmadığı için davacı müvekkillerin kazadan dolayı karşılaştığı bedensel zararların ...'ın kusuru oranında ... tarafından karşılanması gerektiğini,

kaza nedeniyle Bismil Cumhuriyet Başsavcılığının ... nolu dosyası üzerinden soruşturma yürütüldüğünü, iş bu kaza neticesinde müvekkiller ve traktör sürücüsü ... adına vekaleten Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden ... plaka sayılı aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen ...

Sigorta A.Ş. ve araç sürücüsü ile işleten aleyhine dava açıldığını, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde müvekkillerin içerisinde bulunduğu aracın sürücüsü ...'ın %60, ...'ın ise %40 kusurlu olduğu yönünde tespit yapıldığını, iş bu rapora taraflarca itiraz edilmesi üzerine bu defa İstanbul Tenik Üniversitesi beşli teknik bilirkişi heyetinden alınan raporda, ...'ın %60, ...'ın ise %40 kusurlu olduğu yönünde tespit yapıldığını,

dava açılmadan önce ... tarihinde e-mail yolu ile davalı yan Güvence Hesabına yapılan başvuruya cevaben zararın karşılanmayacağının belirtildiğini ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak şimdilik davacı ... için 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 100 TL bakıcı giderinin,

davacı ... için 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 100,00 TL bakıcı giderinin ve davacı ... için 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ... tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu, davacı ... ile ... yönünden 430.000,00 TL'na, davacı ... yönünden 62.515,31 TL'na yükseltmiş, mahkememizce bedel arttırım dilekçesinin açıklanmasının istenilmesi üzerine sunulan ... tarihli dilekçe ile,

davacı ... yönünden dava dilekçesi ile talep edilen sürekli iş göremezlik tazminatının 429.800,00 TL'na yükselttiklerini, davacı ... yönünden dava dilekçesinde 100,00 TL olarak talep edilen 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatını 429.800,00 TL'na yükselttiklerini, davacı ... yönünden sürekli iş göremezlik tazminatını 56.714,93 TL'na, geçici iş göremezlik tazminatını ise 5.800,36 TL'na yükselttiklerini beyan etmiştir.

Davalı vekili, davanın ticari dava olduğunu ve arabuluculuğa başvuru yapılmadan dava açıldığından davanın usulden reddi gerektiğini, 2918 sayılı KTK.'nın 97.maddesi kapsamında başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacıların hukuki yararının bulunmadığını, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dava dosyasında ... plaka sayılı araç sürücüsü ve malikinden maddi tazminat istenildiğinden mükerrer olan davanın reddi gerektiğini, kazaya sesebiyyet veren aracın ZMMS sigorta poliçesi bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davaya konu kazada kusur ve davacıların maluliyet durumlarının tespiti yönünden Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının teminat dışı olduğunu, davacıların ... plaka sayılı traktörde yolcu konumunda olduklarını,

traktöre bağlı römorkta kendi can güvenliklerini tehlikeye düşürecek şekilde seyahat etmelerinden dolayı müterafik kusurlu olduklarından müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müvekkilinin temerrüdü gerçekleşmediğinden davacıların faiz talep edemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davalı Güvence Hesabından dava açılmadan önce davacıların başvurusu üzerine açılan hasar dosyası ve Türkiye Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plaka sayılı aracın tramer kayıtları ile UYAP sistemi üzerinden Mahkememizin ... esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış,

Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında yer alan davacıların maluliyet durumunun tespitine yönelik düzenlenen bilirkişi raporları ile kusur durumunu tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumundan ve İTÜ'den alınan bilirkişi raporları ve soruşturma dosyasında kusura ilişkin alınan bilirkişi raporu taraflara tebliğe çıkartılmış, davacıların geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile davacılar davacılar ... ve ...'ın bakıcı giderinin hesaplanması için aktüer bilirkişiden bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı Güvence Hesabına yöneltilmiş, davacı ... ve ... yönünden geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istemine, davacı ... yönünden ise geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

... tarihinde davacıların yolcu olarak bulunduğu, dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı traktör ile Bismil İlçesine doğru seyir halinde iken ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı tırın arkadan çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği,

Kazaya karışan diğer ... plaka sayılı aracın işleteninin dava dışı ... olduğu ve aracın kaza tarihini de kapsar şekilde dava dışı ... Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği,

Dava dışı ... ile elde ki dosyanın davacıları tarafından ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... ve işleteni ... ile aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş. aleyhine; dava dışı ... ve davacı ... ile davacı ... yönünden geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile beden gücü kaybı ve bakıcı gideri istemiyle, davacı ... yönünden ise geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemiyle ve tüm davacılar tarafından sürücü ve işleten aleyhine manevi tazminat istemiyle Mahkememizin ... esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığı,

Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama esnasında;

Davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan ... bilirkişi raporunda; sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... yarı römorku ile meskun mahal dışında gece vakti, aydınlatmanın olmadığı bölünmüş yolun sağ şeridini takiben seyrederek geldiği olay mahalli yol bölümünde seyrini ve hızını far ışığı altındaki görüş mesafesine uygun sürdürmediği,

ön ilerisinde sağ şeritte seyretmekte olan ...'ın idaresindeki traktörün arka sol kısmına çarpması sonucu meydana gelen olayın oluşumunda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile tali ve %40 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı traktörü ile meskun mahal dışında gece vakti, aydınlatmanın olmadığı bölünmüş yolun sağ şeridinde, traktörüne bağlı römorkun arka kısmında trafikte rahatlıkla fark edilebilmesi için yeterli ışıklandırma ve donanıma sahip olmaksızın seyre çıktığı, görünürlüğünü arttırıcı tedbirleri almadığı,

bu haliyle trafiğin ve sürücülerin seyir durumunu tehlikeye düşürmekle, arkasından gelen sürücü idaresindeki araç tarafından çarpılması ile meydana gelen olayın oluşumunda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli ve %40 oranında kusurlu olduğu mütalaa edildiği,

Mahkememizce, Bismil Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyasında trafik bilirkişisi tarafından davaya konu kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'ın asli, ...'ın ise tali kusurlu olduğuna yönelik alınan bilirkişi raporu ile Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan ... tarihli bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğundan bahisle raporlar arasındaki çelişkilerinde giderilerek davaya konu kazanın meydana gelmesinde kusur durumunun tespitine yönelik bu sefer İstanbul Teknik Üniversitesi Trafik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporunda; davaya konu kazada traktörün römorkunun pamuk çuvallarıyla yüklü olduğu,

bu durumda traktördeki sarı yanar döner ışığın arkadan gelen sürücüler tarafından yeterli mesafeden görülmesinin mümkün olmadığı, bu halde sürücü ...'ın, traktörün römorkundaki ışık donanımını tamir ettirmesi, reflektörlerini yenisiyle değiştirmesi, bu şekilde aracını trafik güvenliğine uygun hale getirmesi,

trafikte seyreden diğer sürücülerin can ve mal emniyetine saygı göstermesi gerekirken bu kurallara riayet etmediğinden dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı nedeniyle kazanın meydana gelmesinde asli ve % 60 oranında, sürücü ... ise, sevk ve idaresindeki Tır cinsi aracıyla alacakaranlık şartlarında hızlı ve dikkatsiz seyir halinde olduğu, yerleşim yerleri dışında uzun huzmeli farlarıyla seyretmediğinden meydana gelen kazada tali ve 40 oranında kusurlu olduğunun mütalaa edildiği,

Davaya konu kaza nedeniyle davacıların geçici ve sürekli iş göremezliği oluşup oluşmadığının ve bakıcı ihtiyaçları bulunup bulunmadığına ilişkin Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak her bir davacı için ayrı ayrı düzenlenen bilirkişi raporlarında; elde ki dava dışı ...'ın kaza nedeniyle engel oranının %87 ve sürekli olduğu, tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyacı süresinin 1 ay olduğu,

kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, davacı ...'ın kaza nedeniyle engel oranının %87 ve sürekli olduğu, tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyacı süresinin 1 ay olduğu, kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, davacı ...'ın kaza nedeniyle engel oranının %12 ve sürekli olduğu, tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyacı süresinin 3 hafta olduğu,

kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, davacı ...'ın kaza nedeniyle engel oranının %1 ve sürekli olduğu, tedavi süresince bakıcı ihtiyacı bulunmadığı, kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiğinin mütalaa edildiği,

Davacılar vekili tarafından, davıacılardan ... yönünden maddi tazminata ilişkin açılan davadan feragat edildiğini beyan ettiği, yine davacılar vekili tarafından ... tarihli celsede, beden gücü kaybına ilişkin açılan davadan feragat edildiğinin beyan edildiği,

Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda; davacıların kaza tarihi itibarıyle gelir getirici bir işte çalışmadığından geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin hesaplama yapılmadığı, sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanmasına ilişkin başlangıç tarihinin ise iyileşme süresinin sona erdiği tarih değil de kaza tarihi olarak esas alınıp progresif rant tekniği ve güncel asgari ücret esas alınarak davacılar yönünden tazminat hesabı yapıldığı,

Yapılan yargılama sonucu Mahkememizin ... tarihli ve ... E.-...

K.sayılı ilamı ile, İstanbul Teknik Üniversitesinden kazanın meydana gelmesinde ...'ın %60, ...'ın ise %40 oranında kusurlu olduğuna yönelik bilirkişi raporu ve davacılar hakkında Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak her bir davacı için ayrı ayrı düzenlenen bilirkişi raporları hükme esas alınarak ve tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda geçici iş göremezlik tazminatının oluşmadığına ilişkin davacılar vekilinin

itirazının bulunmada geçici iş göremezlik tazminatı yönünden talep gibi ve sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanmasına esas başlangıç tarihi davacıların iyileşme döneminin sona erdiği tarih kabul edilerek ve davacılardan ... ile ... yönünden %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak;

davacı ...'ın sürekli iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketinin 430.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olması kaydıyla 1.863.965,19 TL üzerinden kısmen kabulüne, geçici iş göremezlik tazminat talebinin sigorta şirketi yönünden şirketi yönünden teminat limiti tükendiğinden reddine ve diğer davalılar yönünden 250,00 TL üzerinden kabulüne, beden gücü kaybına yönelik tazminat kalemi talebinin feragat nedeni ile reddine, bakıcı gideri istemine ilişkin davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 430.000,00 TL ile sınırlı olması kaydıyla 2.594.122,33 TL üzerinden kabulüne,

davacı ...'ın sürekli iş göremezlik tazminat talebinin 236.826,58 TL üzerinden kısmen kabulüne, geçici iş göremezlik tazminat talebinin 250,00 TL üzerinden kabulüne, beden gücü kaybına yönelik tazminat kalemi talebinin feragat nedeni ile reddine, bakıcı giderine ilişkin talebinin 1.144,80 TL üzerinden kabulüne, davacı ...'ın sürekli iş göremezlik tazminat talebinin 20.279,84 TL üzerinden kısmen kabulüne, geçici iş göremezlik tazminat talebinin 500,00 TL üzerinden kabulüne, beden gücü kaybına yönelik tazminat kalemi talebinin feragat nedeni ile reddine, davacı ...'ın maddi tazminat taleplerinin feragat nedeniyle reddine,

davacılardan ... ile ...'ın manevi tazminat taleplerinin kabulüne, davacı ...'ın manevi tazminat talebinin ise kısmen kabulüne karar verildiği, kararın taraflarca istinaf edilmeksizin ... tarihinde kesinleştiği dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; kaza tarihinde davacıların romörkünde yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı traktörün ZMMS poliçesinin bulunup bulunmadığı, ZMMS poliçesinin bulunmadığının kabulü halinde davaya konu kazanın meydana gelmesinde traktör sürücüsü ...'ın kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle tüm davacılarda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı, bulunuyor ise oranı ve süresi, davacılar ... ve ...'ın bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise süresi, tazminatın miktarı ve faizin türü ile faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14. maddesine göre; ...,

a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,

b)Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için,

c)Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için,

ç)Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada,

Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için başvurulabileceği düzenlenmiştir.

Sigortacılık Kanununun 14. Maddesine dayanılarak çıkarılan ... Yönetmeliğinin 9/b maddesi uyarınca, rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar Güvence Hesabından talep edilebilir.

Dosya kapsamından, ... plaka sayılı traktörün en son zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin ...-... tarihleri arasında ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlendiği ve poliçe bitiş tarihinden sonra düzenlenen başka bir ZMMS sigorta poliçesinin bulunmadığı, kazanın gerçekleştiği tarih itibarıyle ... plaka sayılı traktörün ZMMS sigorta poliçesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle davalı ... kaza tarihinde ZMMS sigorta poliçesi bulunmayan araç sürücüsünün kusuru oranında meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Dosyanın incelenmesinden, ... tarihinde saat ... sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı traktörü ile Batman istikametinden Diyarbakır istikametine sağ şeritte aracının yarı römork arka far kısımlarının olmadığı haliyle seyir halinde iken geldiği olay yerinde aracının arka römork kısımlarına sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... yarı römorku ile sağ şerittte aynı istikamette ilerlerken aracının ön kısımlarıyla çarpması ile çekici yarı römorku ile karşı şeride geçerek mısır tarlasına devrildiği, traktörün ise çarpmanın şiddeti ile takla atarak yolda savrulması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza esnasında davacıların ... plaka sayılı traktörün römorkunda yolcu olarak bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında yer alan davacıların maluliyet durumunun tespitine yönelik düzenlenen bilirkişi raporları ile kusur durumunu tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumundan ve İTÜ'den alınan bilirkişi raporları ve soruşturma dosyasında kusura ilişkin alınan bilirkişi raporu taraflara tebliğe çıkartılmıştır.

Soruşturma aşamasında trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda, davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde ...'ın asli, traktör sürücüsü ...'ın tali kusurlu olduğu mütalaa edilmiş, Mahkememizin ...

Esas sayılı dosyasında Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporunda ise, kazanın meydana gelmesinde ...'ın %60, ...'ın ise %40 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiş ve raporlar arasında bulunan çelişkinin giderilmesi amacıyla İstanbul Teknik Üniversitesi Trafik İhtisas Kurulundan alınan bilirkişi raporunda da, Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporuna iştirak edilerek kazanın meydana gelmesinde ...'ın %60, ...'ın ise %40 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.

Elde ki davada Mahkememizce yeniden kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında davaya konu kazanın meydana gelmesinde ...'ın %40 oranında, ...'ın ise %60 oranında kusurlu olduğuna ilişkin kabulüne aynen iştirak edilerek davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ın %60 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyasına sunulan; davaya konu kaza nedeniyle davacıların geçici ve sürekli iş göremezliği oluşup oluşmadığının ve bakıcı ihtiyaçları bulunup bulunmadığına ilişkin Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak her bir davacı için ayrı ayrı düzenlenen bilirkişi raporlarında; elde ki dava dışı ...'ın kaza nedeniyle engel oranının %87 ve sürekli olduğu, tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyacı süresinin 1 ay olduğu,

kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, davacı ...'ın kaza nedeniyle engel oranının %87 ve sürekli olduğu, tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyacı süresinin 1 ay olduğu, kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, davacı ...'ın kaza nedeniyle engel oranının %12 ve sürekli olduğu, tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyacı süresinin 3 hafta olduğu,

kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, davacı ...'ın kaza nedeniyle engel oranının %1 ve sürekli olduğu, tedavi süresince bakıcı ihtiyacı bulunmadığı, kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiğinin mütalaa edildiği anlaşılmaktadır.

Davacılar hakkında düzenlenen raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Yönetmeliğe uygun düzenlendiğinin ve denetime elverişli olduğunun anlaşılması karşısında elde ki davaya davacıların maluliyet durumunun tespitine yönelik yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.

Eldeki davada davacılar tarafından Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında kazaya sebebiyet veren karşı aracın sürücüsü ve işleteni ile ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi aleyhine %40 kusura isabet eden maddi tazminatın tahsili istemiyle açılan davada, gerek davacılardan ... tarafından maddi tazminata ilişkin açılan davadan feragat edilmesi, gerekse diğer davacılar tarafından geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemi yanında talep edilen beden gücü kaybına ilişkin açılan tazminat kaleminden feragat edilmiş olması, elde ki davada davacılar aleyhine sorumluluk miktarlarını arttırıcı nitelikte bulunmadığından feragatin davalı Güvence Hesabına sirayet etmediğinin kabulü gerekir.

Mahkememizce, elde ki davada tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği, dava dışı ...'ın %60 kusuru ve davacılar hakkında düzenlenen maluliyet raporlarında ki oran ve süreler esas alınarak ve asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda;

davacı ... yönünden 21.736,08 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 673.140,33 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 2.146,50 TL bakıcı gideri olmak üzere toplamda 697.022,92 TL, davacı ... yönünden 5.800,36 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 844.604,83 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 1.502,55 TL bakıcı gideri olmak üzere toplamda 851.907,76 TL, davacı ... yönünden ise 5.800,36 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 56.714,93 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplamda 62.515,31 TL maddi tazminat hesabı yapılmıştır.

Tazminat hesabı yönünden düzenlenen bilirkişi raporu mahkememizce denetime elverişli kabul edilerek hükme esas alınmıştır.

Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerekir.

Müterafik kusur yönünden; somut olayda davacıların yolcu taşımaya uygun olmayan traktörün römorkunda yolcu konumunda olmaları nedeniyle meydana gelen zararın artmasına sebebiyet verdikleri anlaşılmakla, davacılar yönünden belirlenen tazminat miktarlarından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği kabul edilmiştir.

Buna göre, davacı ... yönünden bilirkişi raporu ile hesaplanan miktar 21.736,08 TL geçici iş göremezlik tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar 17.388,86 TL, bilirkişi raporu ile hesaplanan 673.140,33 TL sürekli iş göremezlik tazminatından müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar 538.512,26 TL, bilirkişi raporu ile hesaplanan 2.146,50 TL bakıcı giderinden %20 müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar 1.717,20 TL'dir.

Davacı ... yönünden bilirkişi raporu ile hesaplanan 5.800,36 TL geçici iş göremezlik tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar 4.640,28 TL, bilirkişi raporu ile hesaplanan 844.604,83 TL sürekli iş göremezlik tazminatından müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar 675.683,86 TL, bilirkişi raporu ile hesaplanan 1.502,55 TL bakıcı giderinden %20 müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar 1.202,04 TL'dir.

Davacı ... yönünden bilirkişi raporu ile hesaplanan 5.800,36 TL geçici iş göremezlik tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar 4.640,28 TL, bilirkişi raporu ile hesaplanan 56.714,93 TL sürekli iş göremezlik tazminatından müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar 45.375,94 TL'dir.

Hatır taşıması yönünden; Türk Borçlar Kanununun "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Kanununun 52. maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Hatır taşıması tartışılırken tarafların yakınlığı da nazara alınması gereken ölçütlerdendir. Zira yakın akrabalar arasında hatır taşımasından bahsedilmesi mümkün değildir. Çünkü yakın akrabalar arasında taşımanın menfaat karşılığı yapılması sözkonusu değildir. Hatır taşımasının kıstaslarından biri olan "menfaat karşılığı olmama" koşulu mevcut olmadığından yakın akrabalar arasında hatır taşıması indirimi yapılamaz.

Somut olayda, kaza tarihinde ZMMS sigorta poliçesi bulunmayan ... plaka sayılı traktörün sürücüsü ile davacıların akraba oldukları ve hatır taşıması indirimi yapılmasına ilişkin koşulların oluşmadığı anlaşılmakla hatır taşıması indirimi yapılmasına gerek görülmemiştir.

Davalı ... ZMMS sigorta poliçesi bulunmayan araç sürücüsünün kusuru oranında ve kaza tarihindeki teminat limitleri dahilinde tazminattan sorumludur. Kaza tarihinde ölüm ve/veya sakatlanma halinde geçerli teminat limiti 430.000,00 TL'dir.

Davacılar vekili, davacı ... ve ... yönünden sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talep sonucunu 429.800,00 TL'na, davacı ... yönünden ise geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talep sonucunu 5.800,36 TL'na, sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talep sonucunu ise 56.714,93 TL'na yükseltmiştir.

Mahkememizce davacılardan ...'ın geçici iş göremezlik tazminatı isteminin 100,00 TL üzerinden, bakıcı gideri isteminin 100,00 TL üzerinden ve sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin 428.000,00 TL üzerinden kabulüne, davacılardan ...'ın geçici iş göremezlik tazminatı isteminin 100,00 TL üzerinden, bakıcı gideri isteminin 100,00 TL üzerinden ve sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin 428.000,00 TL üzerinden kabulüne, davacılardan ...'ın geçici iş göremezlik tazminatı isteminin 4.640,28 TL üzerinden kısmen kabulüne ve sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin 45.371,94 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Faiz başlangıcına ilişkin olarak; kaza sonrası dava açılmadan önce davacılar tarafından davalı Güvence Hesabına ... tarihinde başvuru yapıldığı ileri sürülmüş, davalı Güvence Hesabına yazılan müzekkereye cevaben gelen evraklar arasında ise davacıların ... tarihinde başvuru yapıldığına ilişkin kayıt düşülmüştür. Buna göre, davacıların başvuru tarihinin ... olduğunun kabulü gerekir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Yasanın 99. maddesi gereğince ... ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda ... tarihinde temerrüdü gerçekleşmiştir. Güvence Hesabının davanın kısmi dava olup olmamasına bakılmaksızın zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğduğundan tazminatın tamamı yönünden temerrüdü gerçekleşmiştir.

Bu nedenle her bir davacı yönünden kabul edilen alacak miktarlarına davalı Güvence Hesabının temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş, davacılardan ... yönünden kısmen reddedilen miktarın müterafik kusur indirimine dayalı olması nedeniyle davalı yararına yargılama giderini ve vekalet ücretine hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-)Davacı ... yönünden;

a)Davacı tarafından sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 429.800,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

b)Davacı tarafından geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

c)Davacı tarafından bakıcı gideri tazminatına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 100,00 TL bakıcı giderinin davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

Bakıcı gideri istemine ilişkin davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,

2-)Davacı ... yönünden;

a)Davacı tarafından sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 429.800,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

b)Davacı tarafından geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

c)Davacı tarafından bakıcı gideri tazminatına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 100,00 TL bakıcı giderinin davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

Bakıcı gideri istemine ilişkin davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,

3-)Davacı ... yönünden;

a)Davacı tarafından sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin açılan davanın KISMEN KABULÜNE, 45.371,94 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

b)Davacı tarafından geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin açılan davanın KISMEN KABULÜNE, 4.640,28 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

4-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 62.162,93 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 15.741,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 45.994,33 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

5-)Davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 15.741,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 16.596,20 TL'nın davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,

6-)Davacılar tarafından 564,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 4.064,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,

7-)Davacılardan ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 68.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile bu davacı ...'a verilmesine,

8-)Davacılardan ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 68.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile bu davacı ...'a verilmesine,

9-)Davacılardan ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile bu davacı ...'a verilmesine,

10-)Davalılardan ... yönünden reddedilen kısmın müterafik kusur indirimine dayalı olması nedeniyle kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

11-)Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

12-)Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim