Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/923 K.2025/461

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... tarihinde sürücüsü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın arka kısımları ile park halinde olan müvekkiline ait .....plakalı aracın ön kısmına çarpması sonucunda maddi hasarlı iki taraflı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait .....Plakalı araçta meydana gelen hasar sigorta şirketi tarafından .....dosyası neticesinde onarım ve parça değişimi işlemi sonucunda giderildiğini,

kaza sonucunda müvekkilinin aracında meydana gelen hasar orijinal parça ile giderilmesi mümkün iken sigorta şirketi tarafından daha az masraflı olması nedeniyle orijinal parça yerine muadil parçalar kullanıldığını ve onarım yetkili servis dışında giderildiğini, iş bu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan hasar nedeniyle araçta değer kaybı oluştuğunu,

davalı sigorta şirketine .....tarihinde başvuru yapıldığını ve yapılan başvuru sonucunda .....tarihinde 11.951,29 TL ödeme yapıldığını ve iş bu ödeme yetersiz olduğunu ve müvekkilinin zararını karşılamadığını bu sebeple davanın kabulüne ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karışan .....plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu,. müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 200.000,00 TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, huzurda görülen dava kapsamında davacıya .....tarihinde 12.000,00-TL, ......'e .....tarihinde 4.600,21 TL ve .....Sanayi Ve Dış'e .....tarihinde 2.371,73 TL araç hasarı bedeli ödemesi gerçekleştiğini,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla araç hasarı talebine ilişkin karşı yanın yokluklarında aldırılan tespit raporu veya faturalar varsa bunun kabulü mümkün olmadığını, fahiş hesaplamanın yer aldığı, herhangi bir amortismanın mahsup edilmediği ve iskonto uygulanmadan hesaplamanın yapıldığı raporun/faturanın hükme esas alınmaması gerektiğini, bu konuda mahkemece yeni bir rapor tanzim ettirilmesini talep ettiklerini, arz ve izah edilen ve re’sen takdir edilecek nedenlerle;

talebin cevap dilekçede belirtilen ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddine, davacı yanın tüm zararı daha önce karşılandığı için davanın reddine, aksi halde, ödeme tarihinden itibaren faizi güncellenmek suretiyle tazminattan mahsubuna, zarar sorumluları tarafından davacıya daha önce ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmasına, davacının bakiye zarara uğradığını gösteren faturaların sorulmasına, aksi halde ispatlanamayan davanın reddine, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde;

kabul anlamına gelmemek kaydı ile,değer kaybı ve kusur yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile davacıya ait aracın hasar onarımı aşamasında orijinal parça yerine muadil parça kullunılıp kullanılmadığı, kullanıldığının kabulü halinde orijinal parça ile muadil parça arasında fiyat farkı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ve kaza yeri krokisi ile tutanakta yer alan sürücü beyanlarından; .....tarihinde sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracı ile park halinde bulunan davacıya ait .....plaka sayılı araca çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce, davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve kazanın meydana gelmesinde park halinde bulunan araca çarpan davalı sigortalı araç sürücüsü .....kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

1-Aracın onarımı esnasında orijinal parça kullanılmadığından bahisle talep edilen hasar bedeline ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.2.1 maddesinde; "Hasar halinde, hasar gören orijinal parça, onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir. Ancak, hak sahibinin onayının alınması veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmaması halinde hasar gören parça, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirilir. Bu fıkra kapsamında hak sahibinden onay alındığını veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkan olmadığını ispat yükü sigortacıya aittir. Bu fıkranın uygulanması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez.

" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan düzenleme gereğince hasar onarım aşamasında öncelikle hasar gören parçanın onarımı gerektiği, hasar gören parçanın onarımının mümkün olmaması halinde çıkma veya eşdeğer parça kullanılması için hak sahibinin muvafakati veya orijinal parça ile değiştirilme olanağının bulunmaması gerekir.

Davacı tarafça aracın onarımı aşamasında orijinal yedek parça kullanılmadığı ileri sürülmüş ise de, kaza sonrası davacıya ait araçta meydana gelen hasar kendi kasko sigortacısı nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında onarımı gerçekleştirildiği gibi, dosya kapsamında makine mühendisinden alınan bilirkişi raporunda da, davacıya ait aracın onarımı aşamasında değişimi yapılan tüm yedek parçaların orijinal olduğu belirtilmiştir. Bu halde davacının onarım bedeli isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Değer kaybına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta 55.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği mütalaa edilmiştir. Düzenlenen bilirkişi raporu mahkememizce denetime elverişli kabul edilmiştir. Davalı sigorta şirketi, poliçe limiti sınırlı olmak üzere sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü %100 kusurlu ve davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 36.697,25 TL olup davalı sigorta şirketince yapılan kısmi ödemenin davacı tarafından iade edildiği gözetilerek, davacının değer kaybı isteminin bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu halde davacının talep edebileceği faiz yasal faizdir. Davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. iş günü sonunu isabet eden .....tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Bu halde kabul edilen değer kaybı miktarının tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.D

Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

HÜKÜM

DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE

1-a) 36.697,25 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

b)Davacının orijinal parça fark bedeline ilişkin onarım bedeli tazminatı talebinin REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.506,78 TL harcın, başlangıçta yatırılan 427,60 TL harç ve sonradan yatırılan 635,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.062,60 TL'den düşümü ile bakiye 1.444,18 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ile peşin harç olarak yatırılan 427,60 TL ve sonradan yatırılan 635,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamda 1.490,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 262,50 TL tebligat ve posta gideri ile 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.762,50 TL yargılama giderinin, kabul red oranı dikkate alınarak, 2.761,67 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul ve red oranı dikkate alınarak, 3.598,92 TL'lik kısmının davalıdan tahsili hazineye irad kaydına, bakiye kalan 1,08 TL'lik kısmın ise davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, tarafların yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim