Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/924 K.2025/301

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili ile davalı ... arasında bir süredir devam eden ticari bir ilişki bulunduğunu, davalı şirket müvekkil, şirketin oteli ... aracılığıyla konaklama gelirleri elde ettiğini, iş bu sağlanan gelirler üzerinden müvekkili şirket tarafından muhtelif tarihlerde ve muhtelif tutarlarda faturalar düzenlendiğini, faturalar davalı şirkete tebliğ edilmesine rağmen davalı şirket herhangi herhangi bir itirazda bulunmamış ve ödemede de bulunmadığını, borçlunun borcunu ödememekte direnmesi üzerine, borçlu aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve ödeme emri gönderildiğini, ancak davalı şirketin takip konusu borca ve fer’ilerine itiraz ettiğini, takibin durduğunu, davalı borculunun Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu tüm itirazların iptaline, takibin devamına, davalının aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi ve eklerinin davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Davacının 2024 yılı BS, Davalının 2024 yılı BA formları ilgili Vergi Dairesinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen evraklarının incelenmesinde; Davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine toplam ... TL fatura alacaklarının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde borcun aslına, ferilerine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranlarına, faiz türüne, tüm borca itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Dava dosyası ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde,

• Taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve takip/dava konusu alacağın dayanağı olan faturaların davalı şirkete elektronik ortamda teslim edildiği,

Davacı şirketin ticari defterlerine göre, taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden takip tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-TL. tutarında davalı şirketten alacağının olduğu,

Huzurdaki davanın itirazın iptali davası olması nedeniyle davacının icra takip talebi ile bağlı kalacağından, davacının takip konusu alacağın dayanağı olarak belirttiği faturalar ile bu faturalar düzenleme tarihlerinden sonra yapılan tahsilatların takip/dava konusu faturalar bedelleri karşılığında tahsil edildiğinin kabul edilmesi durumunda, takip/dava konusu faturalara istinaden takip tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL. tutarında davalı şirketten alacağının olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:

Dava fatura tanzimi ile cari hesap ilişkisinden doğan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflar iddia ve savunmalarını ticari defterlere dayandırmış olup, Mahkememizce davalı şirkete ticari defterlerinin ibrazı için TTK 83. ve HMK 220-222 ihtarlı davetiye çıkartılmış, tebliğ edilmiş, ancak davalı yanca ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği tespit edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Yine 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi (3. Fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere eklenen cümlele uyarınca) diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Bu kurallar birlikte değerlendirildiğinde ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise. 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin; davacının ticari defterlerini ibraz etmemesi veya davacının defter kayıtlarının aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlayamamış/ispatlamamış olması halinde davalı yönünden kesin delil niteliğini haiz olduğu kabul edilecektir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup, davacının yasal süre defterlerini ibraz ettiği, davalının ise ibraz etmediği görülmüştür. Davacının mali müşavir bilirkişi aracılığı ile incelenen ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı lehine kesin delil teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Davacının ticari defterlerine göre icra dosyasına takip dayanağı belge olarak sunulan faturaların davacının ticari defter kayıtlarında bulunduğu, Davacı şirketin ticari defterlerine göre, taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden takip tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-TL. tutarında davalı şirketten alacağının olduğu,

huzurdaki davanın itirazın iptali davası olması nedeniyle davacının icra takip talebi ile bağlı alacağından, davacının takip konusu alacağın dayanağı olarak belirttiği faturalar ile bu faturalar düzenleme tarihlerinden sonra yapılan tahsilatların takip/dava konusu faturalar bedelleri karşılığında ...-TL ödeme yapıldığı bu tutarın mahsubu ile davacının bakiye ...-TL. tutarında davalı şirketten alacağının olduğu tespit edilmiştir.

Davalı taraf ticari defterlerini usulüne uygun ihtara ve tebliğe rağmen sunmamış olmakla 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi uyarınca davalının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin;

davacının ticari defterlerini ibraz etmemesi ile davalı lehine kesin delil niteliğini haiz olduğu kanaatiyle, tarafların ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-TL tutarında davalı şirketten alacağının olduğun ticari defterleri itibarı ile kanıtlandığı nazara alınarak asıl alacak balımından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Talebin alacağın tahsiline kada avans faizi oranı üzerinden icra dairesi tarafından tahsil gününde güncel olarak hesaplanmasına müteakip faiz ve fer’i alacaklarının da tahsilinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.

İİK’nun 67/2. madde hükmündeki düzenlemeye göre, borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına; alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde ise istem varsa, borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.

Alacağın likid olmasından, borçlunun borcun miktarını tereddütsüz bir şekilde bilmesi ya da belirleyebilecek durumda olması anlaşılır. Somut olayda, dava konusu itirazın haklılık nispeti, konusunda uzman bilirkişi marifeti ile saptansa da, dava konusu alacak temelini miktarı muayyen faturaların oluşturmasından, boçlunun borcun miktarını tereddütsüz şekilde bilmesi ya da belirleyebilmesi beklenebileceğinden, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır