Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/990 K.2025/788

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, .....tarihinde saat .....sıralarında müvekkili sigorta şirketi nezdinde kasko sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı araç ile davalı şirkete ait .....plaka sayılı araç arasında yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağı ve ekspertiz raporları ile dosya kapsamındaki tüm belgelere göre kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, kazada hasar gören .....plaka sayılı kasko sigortalı aracın malikinin kaza sonrası müvekkil sigorta şirketine başvuru yaptığını, iş bu dosyada alınan raporlar, toplanan belgeler, ekspertiz raporları, faturalar,

fotoğraflar ve diğer tüm veriler dikkate alınarak ekli taahhütname ekseninde ilgili araca pert total işlemi yapıldığını, buna istinaden .....tarihinde sigortalının hesabına tazminat olarak 390.000.00 TL aktarıldığını, iş bu rakam dikkate alınarak karşı araç sigorta şirketi olan .....Sigorta Şirketi'nden .....tarihinde 100.000,00 TL tahsilat yapıldığını, kalan 290.000,00 TL'den 245.700,00 TL Sovtaj bedeli düşüldükten sonra bakiye kalan 44.300,00 TL'nın ödenmesi için davalıdan yazılı olarak talepte bulunulduğu halde ödeme yapılmadığını,

bu kapsamda davalı aleyhine Diyarbakır İcra Dairesine .....Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Dosyaya sunulan deliller incelenmiş, .....plaka sayılı aracın tramer kayıtları ile UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası celbedilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun ve kasko sigortalı .....plaka sayılı araçta meydana gelen hasar bedelinin tespiti yönünden trafik bilirkişi ile makine mühendisi bilirkişiden oluşturulan heyetten bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, .....tarihinde davacı sigorta şirketi nezdinde kasko sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı araç ile davalı şirketin maliki olduğu .....plaka sayılı araç arasında meydana gelen çift taraflı trafik kazasından kaynaklı davacı kasko sigorta şirketi tarafından kasko sigortalı aracın hasar onarımı için ödenen bedelin kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın maliki olan davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

.....tarihinde dava dışı .....Tic.

A.Ş.'ye ait .....plaka sayılı araç ile davalı şirkete ait .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza tarihinde .....plaka sayılı aracın davacı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortalı olduğu, yine kazaya karışan .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davacı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, trafik sigorta poliçesinde araç başına maddi tazminat üst limitinin 100.000,00 TL olarak belirlendiği,

kaza sonrası .....plaka sayılı araçta meydana gelen hasarın tespitine yönelik davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi kapsamında açılan hasar dosyasında alınan eksper raporuna göre, hasar onarım bedelinin; yedek parça bedelinde iskonto yapılmak suretiyle, yedek parça ve işçilik dahil KDV hariç 157.515,59 TL olarak belirlendiği, eksper raporunda yine, aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedelinin 410.000,00 TL, hasarlı halinin ise 210.000,00 TL olarak belirtildiği, dava dışı kasko sigortalı .....Tic.

A.Ş. tarafından, aracın hurdasının sigorta şirketi nezdinde kalması karşılığı .....plaka sayılı araca 390.000,00 TL karşılığında pert-total işlemi yapılmasını kabul ettiğine dair mutakabatname ve taahhütname başlıklı belgeyi imzaladığı, davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigortalı .....ve Tic.

A.Ş.'ye .....tarihinde 389.289,00 TL ödeme yapıldığı, davacı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde davalı şirket ile dava dışı .....aleyhine Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden 44.300,00 TL asıl alacak ve 7.482,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 51.782,00 TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı şirketin gönderilen ödeme emrine karşı .....tarihinde borca ve ferilerine itiraz dilekçesi sunduğu, dava açılmadan önce arabucululuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, elde ki itirazın iptali davasının .....tarihinde açıldığı,

dava açıldıktan sonra .....tarihinde .....Otomotiv Tarım

Turizm Petrol İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. hesabından takip dosyasına 68.912,00 TL ve 30,00 TL ödeme yapıldığı, icra dairesince .....tarihinde dosyanın infazen kapatılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalıya ait araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle dava dışı kaskolu araçta hasar meydana gelip gelmediği, gelmiş ise hasarın miktarı, buradan varılacak sonuca göre davacı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin tahsilini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

Davacı sigorta şirketi, davaya konu kaza sonrası kasko sigortalı araç için pert-total işlemi uygulandığını, aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedelinin 390.000,00 TL ve sovtaj bedelinin 245.700,00 TL olarak belirlendiğini, kazaya karışan davalı şirkete ait aracın ZMMS sigorta poliçesinin kendileri nezdinde düzenlendiğini ve poliçe limiti dahilinde 100.000,00 TL tahsilat yapıldıktan sonra bakiye kalan miktarın 2900.000,00 TL olduğunu, 290.000,00 TL'den sovtav bedeli de düşüldükten sonra bakiye kalan bedelin 44.300,00 TL olduğunu,

kazanın meydana gelmesinde davalı şirkete ait araç sürücüsünün kusurlu olduğunu ileri sürerek ve 6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesine ve halefiyete dayanılarak, bakiye kalan 44.300,00 TL'nın tahsili için icra takibi başlatmış ve davalı şirketin itirazı üzerine elde ki itirazın iptali davasını açmıştır.

Kaza tespit tutanağına göre, davaya konu trafik kazası .....plaka sayılı araç ile dava dışı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç arasında gerçekleşmiş ve kaza tespit tutanağında, kırmızı ışık kuralına uymayan ve kavşağa yaklaşırken hız kurallarına uymayan .....plaka sayılı araç sürücüsü .....kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu belirtilmiş, yargılama aşamasında trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda da, kaza esnasında .....plaka sayılı aracın yeşil ışık fazında geçiş yaptığı,

.....plaka sayılı araç sürücüsünün ise kırmızı ışık fazında geçiş yaptığı ve kazanın meydana gelmesinde kırmızı ışık kuralı ihlali yapan .....plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiş ve davalı şirkete ait araç sürücüsü .....kazanın meydana gelmesinde % 100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Mahkemizce davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasarın tespitine yönelik makine mühendisinden alınan bilirkişi raporunda, aracın hasar onarım bedelinin KDV dahil 185.868,39 TL olarak belirlendiği, tamirinin ekonomik olmadığı ve bu nedenle pert-total işlemi uygulanması gerektiği, aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedelinin 390.026,32 TL, sovtaj bedelinin ise 245.700,00 TL olarak belirlendiği, 390.026,32 TL bedelden ZMMS sigorta poliçesi kapsamında tahsil edilen 100.000,00 TL ile sovtaj bedeli mahsup edildiğinde bakiye kalan miktarın 44.326,32 TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporu mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş ve davacının bakiye alacağı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın işleteni davalı şirketten talep edebileceği kabul edilmiştir. Buna göre davacı tarafından takipte talep edilen 44.300,00 TL asıl alacağın yerinde olduğu kabul edilmiştir.

Davacı taraf, başlatılan icra takibinde aynı zamanda 7.482,00 TL işlemiş faiz talebinde bulunmuştur. Davalı şirketin kaza tarihi itibarıyle zararı giderme yükümlülüğü bulunduğundan davalının temerrüdü kaza tarihi itibarıyle gerçekleşmekle birlikte, kasko sigortalıya halef olan davacı sigorta şirketi ancak ödeme yaptığı tarihten itibaren faiz talep edebilir.

Davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigortalısına .....tarihinde ödeme yapılmış ve .....tarihinde eldeki davaya konu edilen icra takibi başlatılmış ve takip talebinde yasal faiz talep edilmiştir.

Buna göre, davacının bakiye alacağı 44.300,00 TL yönünden, davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigortalıya ödemenin yapıldığı tarihten takip tarihine kadar hesaplama yapıldığında, davacının talep edebileceği işlemiş yasal faiz miktarı 7.537,07 TL olup, davacı tarafça takipte talep edilen işlemiş faiz miktarı da yerindedir.

Karayolları Trafik Kanunun 85.maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” Aynı yasanın 88. maddesinde ise “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa,

bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi ile motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ayrıca birden fazla kişinin zararı tazminat ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtmiştir.

Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir. Yine TBK 61. maddesinde “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” demekle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır.

Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.

Müteselsil borç, sözleşme veya kanun gereği birden fazla borçlunun alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu, diğer bir deyişle alacaklının edayı her müteselsil borçludan talep edebildiği ve edanın tamamen yerine getirtilmesine kadar bütün borçluların sorumluluğunun devam ettiği, borçlulardan birinin borcu ödemesi halinde diğerlerin de borçtan kurtulduğu borç ilişkisidir.

Davaya konu edilen icra takibi incelendiğinde, takibe konu edilen borcun dava devam ederken .....tarihinde dava dışı takip borçlusu ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç sürücüsü .....tarafından ödendiği davacı vekilinin .....tarihli beyanından ve takip dosyasının incelenmesinden anlaşılmaktadır. Müteselsil borçlu dava dışı sürücü tarafından yapılan ödeme ile birlikte icra dairesince dosyanın infazen kapatılmasına karar verilmekle birlikte elde ki davada konusuz kalmıştır.

Bu nedenle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve davalı açılmasına davalının sebebiyet verdiği kabul edilerek davalı aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesine ve davaya konu alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Her ne kadar kısa kararda kanun yoluna başvuru mercii ve süresinin yazılması sehven unutulmuş ise de, bu hususun kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm fıkrası arasında çelişki yaratmayacağı değerlendirilerek gerekçeli kararın hüküm fıkrasının sonuç kısmına kanun yoluna başvuru süresi ile mercii gösterilmiştir.)

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.537,22 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 625,40 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 2.911,82 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 625,40 TL peşin harcın toplamı olan 1.053,00 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından 81,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 6.400,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 6.481,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Katip Hakim