Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/150 K.2025/638

Davacı vekili, dava dışı .....San ve Tic. Ltd.

Şti tarafından müvekkiline 3 adet sıralı çek verildiğini, iş bu çeklerin .....bank .....Şubesi, .....tarihli, 680.000 TL bedelli .....seri numaralı ve .....tarihli, 660.000 TL bedelli, .....seri numaralı çekler olduğunu, iş bu çeklerin davalı tarafından bulunduğunu ve bu çeklerden .....tarihli ve 680.000 TL bedelli çekin .....tarihinde ilgili bankaya davalı tarafından ibraz edildiğini, müvekkile verilen iş bu çekin arkasına davalı tarafından veya davalının 3. kişilere müvekkil cirosu yerine geçecek şekilde imza attırılmak suretiyle ciro silsilesi oluşturulmaya çalışıldığını,

bu konuda .....tarihinde Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkili ile davalı arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığı gibi müvekkilinin davalıyı da tanımadığını, müvekkilce kaybedilen ve Eskişehir Asliye Ticaret mahkemesinin .....esas sayılı dosyası ve Eskişehir Asliye Ticaret mahkemesinin .....esas sayılı dosyaları ile iş bu çeklerin iptali ve ödeme yasağı getirilmesi konusunda da taraflarınca dava açıldığını,

müvekkilce kaybedilen ve davalının elinde bulundurulan çeklere müvekkil adına sahte imza atılmakla ciro silsilesi oluşturularak sahtecilik suçu ile davalının kendi lehine haksız kazanç sağlamak istediğini, iş bu nedenlerle, huzurdaki çekin iadesi davası açma zarureti hasıl olduğunu, iş bu nedenlerle TTK 792. maddesi gereğince iş bu çekin müvekkile iadesi gerektiğini ileri sürerek .....bank .....Şubesi, .....tarihli, 680.000 TL bedelli .....seri numaralı ve .....bank .....Şubesi, .....tarihli, 660.000 TL bedelli, .....seri numaralı çeklerin davalıdan alınarak müvekkiline iadesine karar verilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiştir.

Dava, davacı tarafından hamili olduğu çeklerin davalı tarafından bulunarak davacı adına sahte imza ile ciro oluşturularak bankaya ibraz edildiğinden bahisle çeklerin istirdadı istemine ilişkindir.

Çek niteliği itibarıyle kambiyo senedi niteliğinde olup eldeki davanın çekten dolayı menfi tespit ve istirdat istemine dayalı olarak açıldığı anlaşılmakla, 6100 sayılı TTK'nun 4.maddesine göre dava mutlak ticari dava niteliğindedir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 'Dava Şartı Olarak Arabuluculuk' başlıklı 18/A maddesinde ise "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2)Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.

....tarihinde yürürlüğe giren .....tarihli ve .....sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A/1 uyarınca iş bu çek istirdadı davası arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....E.-.....K. Sayılı ilamında, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı davalarında da, dava açmadan önce arabuluculuğa başvurunun zorunlu olduğu ve bu hususun dava şartı olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda, davanın .....tarihinde açıldığı, dava açılırken arabuluculuk son tutanağı sunulmadığı gibi dava dilekçesinde arabuluculuğa başvurulduğuna dair bir ibareye de yer verilmemiştir. Bu halde, dava şartı arabuluculuk kapsamında, arabuluculuğa başvuru yapılmadan davanın açıldığı anlaşılmakla, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,

Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim