Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/157 K.2025/152

Davacı vekili, ... A.Ş. ... Şubesina ait, keşidecisi ... Yapı İnşaat Gıda Turizm San. Tic. Ltd. Şti. Olan, ... ödeme tarihli, ... seri numaralı ve ... TL bedelli çekin keşideci tarafından müvekkilinin kardeşi ... ciro edildiğini ve kardeşi tarafından da müvekkiline verildiğini, ilgili çekin müvekkili tarafından kaybedildiğini ve yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını ileri sürerek çekin bankadan tahsilinin engellenmesi için ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesinin ekinde fotokopi olarak ön yüzü sunulan çek bilgileri incelendiğinde, çekin emre yazılı çek olduğu, keşidecisi ... Yapı İnşaat Gıda Turizm Sanayi Ve Ticaret limited Şirketi lehdarının ise ... olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davada, davacının çekin yetkili hamili olduğu ve rıza dışı elden çıktığı veya kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, çeke hangi ticari ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin tesvik edici herhangi bir belgede sunulmadığı,

öte yandan çekin ne şekilde zayi olduğuna yönelikte somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla, mahkememizce ... tarihli ara kararla, davacı vekiline müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeke hangi hukuki ilişki kapsamında hamili olduğunu açıklaması ve buna dair teşvik edici belgeleri sunması, ayrıca çekin ne şekilde zayi olduğuna yönelik somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmesine dair açıklayıcı beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekili ... tarihli dilekçe ile, müvekkilinin iptale konu çeki kardeşi ...'den aldığını, müvekkilinin kardeşi ile birlikte ... Emlak isimli iş yerinde emlakçılık işi ile uğraştığını, keşideci ... Yapı İnşaat Ltd. Şti.'nin müteahhitlik işiyle uğraştığını, ... tarihinde hizmet bedeli olarak ... TL proforma fatura düzenlendiğini, hizmete konu olayın keşideci firmanın hissedarı olduğu ... yer alan taşınmazın diğer hissedarlarını bulup, satışa ikna edilmesi ile ilgili olduğunu, keşidecinin söz konusu hisselerin kendi nezdinde toplanmasıyla inşaat projesine başlayabileceğini, çekin kaybolmasına ilişkin müvekkili tarafından Ş.H.İ Kartoğlu Polis Merkez Amirliğine ... dosya numarası üzerinden şikayette bulunulduğunu beyan etmiştir.

Somut olayda, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin davanın ... tarihinde açıldığı, çekin keşide tarihinin ... olduğu, şikayet dilekçesinin ... tarihli olduğu, davacı vekili tarafından müvekkilinin çekin lehtarı olan ...'in kardeşi olduğu ve müvekkilinin çeki kardeşinden aldığı ileri sürülmüş ise de, zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin emre yazılı çek olduğu ve lehtarının ... olduğu,

bu haliyle davacının hamil olabilmesi için çekin lehtarı tarafından ciro edilmesi gerektiği, hamil olduğunu iddia eden davacı tarafından çekin ön yüz bilgileri mahkememize sunulmuş ise de arka yüz bilgilerinin sunulmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu haliyle davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluşmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim