Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1645 K.2025/1209

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (taşınır kira sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı müvekkili ile davalı şirket arasında .....tarihinde Bağlar Belediyesi bünyesinde davalı şirket tarafından çalıştırılmak üzere çöp toplama ve temizlik araçlarının kiralanmasına ilişkin sözleşme akdedildiğini, davalı firmanın Bağlar Belediyesinden aldığı ihale işi kapsamında müvekkili firmadan bir kısım araç temin ettiğini, sözleşme kapsamında müvekkili şirketin, davalı firmaya .....tarihinde fatura tanzim ettiğini, ilgili faturanın davalı şirket tarafından beyan edildiğini, davalı şirketin, süresinde borcunu ifa etmediğinden,

müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine Diyarbakır İcra Dairesi’nin .....Esas sayılı dosyasında icra takibine başlanıldığını, davalı şirket tarafından borca itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu beyanla; davalının Diyarbakır İcra Dairesi’nin .....esas sayılı dosyasındaki itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME

Dava, itirazın iptali davası olup, temel ilişki kira sözleşmesine dayandırılmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesinin ekinde fatura örneği sunmuş, söz konusu belgede açıkça kira verme bedelinin yazılı olduğu görülmüştür.

HMK'nun 4. maddesinin 1/a. bendine göre, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekmektedir. Davanın taraflarının tacir olması, uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi için yeterli olmayıp, HMK'daki kira sözleşmelerine ilişkin özel düzenleme nedeni ile uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. (Bu yönde Yargıtay Kapatılan 19.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2016/1612 Esas 2017/1238 Karar sayılı içtihadı).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/4-2247 Esas 2013/1667 Karar sayılı emsal içtihadı doğrultusunda dava dosyasının sürüncemede kalmaması ve HMK'nın 30. maddeside dikkate alınarak tensiben görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir ve göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerekir. HMK'nun 115 ve 138. maddeleri gereği görev konusu kamu düzenini ilgilendirdiğinden, mahkemeler resen araştırmakla yükümlüdür ve mahkememizce davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilmesi mümkündür. (Diyarbakır Bölge Adliyesi 6. Hukuk Dairesi'nin, 20/11/2025 tarih, 2025/1435 Esas, 2025/1261 Karar sayılı ilamı)

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; dosyaya sunulan Araç Kiralama Sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin 5. Maddesinin e bendinde "Araçlara ilişkin; tamir, bakım-onarım, yedek parça, araç lastik ve sarf malzeme giderleri, park ve garaj giderleri ile şoförden kaynaklanan her türlü gider kiracı tarafından ödenecektir." düzenlenmesine yer verildiği, yine sözleşmenin 5. Maddesinin f bendinde "Kiralanan araçların yakıtı, yakıt katkısı(Adblue), şoför ve yardımcılarının maaşları kiracı tarafından karşılanacaktır" düzenlemesine yer verildiği, bu suretle de uyuşmazlığın hizmet sözleşmesinden değil, kira sözleşmesinden kaynaklandığı, kira sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğu değerlendirilerek, Mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.'nun 114/1-c maddesi ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2-Görevli mahkemenin Diyarbakır Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna,

3-6100 Sayılı HMK'nın 20.maddesi gereği kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren, kanun yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya bulunulan yer mahkemesine başvurularak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dosyanın görevli DİYARBAKIR NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE gönderilmesine, aksi takdirde dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,

4-HMK'nın 331/2. maddesi uyarınca harç, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,

Başkan Üye Üye Katip