Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/351 K.2025/314

Davacı vekili, müvekkilinin hamili olduğu, ...Bankası ...Şubesine ait, keşidecisi ...olan, ...keşide tarihli, ...seri numaralı ve bedelli çekin müvekkili tarafından kaybolduğunun tespit edildiğini, yapılan tüm aramalara rağmen çekin bulunamadığını, çekin üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde telafisi imkansız zararlar doğacağını ileri sürerek çek bedelinin ödenmemesine yönelik ödeme yasağına ilişkin tedbir kararı ile birlikte çekin zayi nedeniyle iptal kararı verilmesini istemiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesinin ekinde sadece ön yüzü sunulan çek incelendiğinde, çekin hamiline yazılı çek olduğu, keşidecisinin ...ve keşide tarihinin ...tarihi olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davada, davacının çekin yetkili hamili olduğu ve rıza dışı elden çıktığı ve kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, çeki kimden aldığını ve hangi ticari ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin tesvik edici herhangi bir belgede sunulmadığı, öte yandan çekin rıza dışı elinden çıktığı veya kaybolduğuna yönelikte somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce ...tarihli ara kararla, davacı vekiline müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeki kimden aldığı ve hangi hukuki ilişki kapsamında hamili olduğunu açıklaması ve buna dair teşvik edici belgeleri sunması, ayrıca çekin rıza dışı elden çıkma iddiasına ilişkin somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmesine dair açıklayıcı beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan ...tarihli dilekçede, tesvik edici belge olarak çek teslim tutanağı ile ...ait imza sirkülerinin dosyaya sunulduğunu, müvekkilinin çekin yetkili hamili olduğunu beyan etmiş ve tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Somut olayda, zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin hamiline yazılı olarak düzenlendiği ve keşide tarihinin ...olduğu, dava tarihi itibarıyle ibraz tarihinin geldiği ancak ibraz süresinin dolmadığı, davacı tarafça, çekin yetkili hamili olduğu ileri sürülmüş ise de, verilen kesin süre içerisinde çeke hangi ticari ilişki kapsamında hamil olunduğuna ilişkin beyanda bulunulmadığı, çek teslim tutanağı sunulduğu ileri sürülmüş ise de bu yönde bir belge de sunulmadığı, beyan dilekçesinin ekinde tekrar çekin ön yüzünün sunulduğu, yine beyan dilekçesinin ekinde sunulu sayfada davacı ...adı yazılı ve cirosu bulunan belgenin sunulduğu,

ilgili belgeden çekin arka yüzü olup olmadığı tam anlaşılamamakla birlikte bir an için talebe konu çekin arka yüzü olduğu düşünülse dahi davacının cirosunun bulunması nedeniyle davacının yetkili hamil kabul edilemeyeceği, öte yandan çekin kaybedildiği ileri sürülmüş ise de, hangi tarihte nerede ve nasıl kaybedildiğine ilişkin herhangi bir açıklamaya da yer verilmediği ve özellikle davanın çekin ibraz süresi içerisinde açıldığı gözetildiğinde,

davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanat oluşmadığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim