Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/353 K.2025/515

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu ...in, maliki olduğu ... plakalı aracı, ... No.lu poliçe ile müvekkil şirket nezdinde Zorunlu Trafik Sigortası yaptırdığını, 12.11.2022 tarihinde. Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, ...

Kod no.lu ekibin ''dur'' ikazına uymayarak Göl Caddesi üzerinde geri geri kaçtığı esnada aracın sol arka kısımları ile park halinde bulunan ... plakalı otomobilin sol arka tampon, çamurluk, stop kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda ... Plakalı araç sürücüsü ...'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 67/1B maddesini ihlal ettiğini, park halinde bulunan ... plakalı araç malikinin. Davacı şirket aleyhine.

09.05.2023 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapmış olduğu hasar bedeline ilişkin başvurusu 19.10.2023 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonunca kabul edilmiş ve kazaya uğrayan araç maliki 24.10.2023 tarihinde davacı şirket aleyhine icra takibini başlattığını, ... plakalı araç malikinin; davacı şirket aleyhine.

09.05.2023 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapmış olduğu değer kaybı bedeline ilişkin başvurusunun 20.10.2023 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonunca kabul edilmiş ve kazaya uğrayan araç malikinin 27.10.2023 tarihinde davacı şirket aleyhine icra takibinin başlatıldığını, davacı şirketin anılan rücuen tazminat talebine ilişkin borçlulardan talepte bulunduğunu ancak davalı borçluların davacı şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, davacı şirketin, davalı borçlu aleyhine.

12.03.2024 tarihinde İstanbul 6. İcra Müdürlüğü'nün 2024/7836 E. No.lu dosyası ile genel haciz yolu ile takip başlattığını, davalı borçlu ...'in 22.03.2024 tarihli dilekçe ile borca ve yetkiye itiraz ettiği için takibin durduğunu, yetki itirazı neticesinde taraflarınca dosyanın Hendek İcra Dairesi'ne gönderilmiş olup. 2024/465 E. no.lu dosyada derdest olduğunu, davalı borçluların itirazına vaki olmak üzere taraflarınca.

14.05.2024 tarihinde Hendek Arabuluculuk Bürosu'na başvurulduğunu, anlaşamama olarak sonuçlandığını, hal böyle iken; sunulan nedenlerle davalı borçlunun itirazının iptalini isteme zorunluluğunun hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle; davalı borçlu'nun icra takibine yaptığı itirazın iptali ile; davalı borçlu'nun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen ticari temerrüt faiziyle ödemesini ve alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Açılan davanın 6100 HMK'nın 114/1-h ve 115/2. maddeleri gereği hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; usuli olarak huzurdaki uyuşmazlık bir tüketici işlemi niteliğinde olduğundan görevli mahkeme tüketici mahkemeleri olduğunu, davacı şirketin dava açmakta hukuki yararı bulunduğunu, Hendek İcra Dairesi'ndeki dosyada; ödeme icra emri hazırlanıp dosyaya eklendiği halde.

Hendek İcra Müdürlüğünce tebliğe çıkartılmamış ve yerel mahkemece de bu husus göz ardı edildiğini, İcra Müdürlüğünce doğru tesis edilmemiş bir işlem için hukuki yarar şartı noksanlığı kararı usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, esasa ilişkin olarak yine; davalı borçlu ..., maliki olduğu ... plakalı aracı, ... no.lu poliçe ile müvekkil şirket nezdinde zorunlu trafik sigortası yaptırdığını, Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. Maddesinin 2. fıkrası ve öte yandan.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. B.4’te de sayılan rücu hallerinde; sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelen bir olayda da sigorta şirketinin, sigorta ettirene rücu edebileceği düzenlendiğini, davacı şirket; anılan rücuen tazminat talebine ilişkin borçlulardan talepte bulunmuş ancak Davalı Borçlular davacı Şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı borçluların itirazına vaki olmak üzere Hendek Arabuluculuk Bürosu'na başvurulmuş;

süreç anlaşamama olarak sonuçlandığını, davalı borçlunun 12.03.2024 tarihli itirazının iptalini isteme zorunluluğu hasıl olmuş ve bu nedenle huzurdaki dava ikame edildiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılması, davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2024 tarih, 2024/696 Esas - 2024/700 karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; ZMMS poliçesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince; hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, ZMMS poliçesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Hendek İcra Dairesi'nin 2024/465 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

1-Göreve ilişkin istinaf isteminin incelenmesinde;

Dava şartlarının incelenmesinde öncelikle mahkemenin görevli olup olmadığının incelenmesi, diğer dava şartlarının tamam olup olmadığını da görevli mahkemenin değerlendirmesi gerekmektedir.

Araçların trafik kayıtlarında kullanım amacının "hususi" ve "ticari" şeklinde yazılması, araçların vergilendirilmesi ve diğer idari işlemler için yapılan bir sınıflandırmadır. Bir kısım "ticari" sınıftaki araçların kişilerin özel kullanımları için edinildiği de bilinen bir durumdur. Bu nedenle bir aracın trafik kaydında ticari sınıfta kayıtlı olması tek başına araç maliki ve işleteninin 6102 sayılı TTK anlamında tacir sayılmaları için yeterli değildir. Diğer yandan eldeki uyuşmazlıkta aracın poliçede kullanım şeklinin özel olduğunun belirtildiği görülmektedir.

Bu açıklamalara göre; ilk derece mahkemesince davacının tacir olup olmadığı araştırılmadan ve mahkemenin görevli olup olmadığı belirlenmeden esas hakkında karar verildiği görülmekle kararın kaldırılması gerekmektedir.

2-Kabule göre de;

Dosya içerisinde borçlu vekiline UETS üzerinden yapılmış ödeme emri tebligatı olmakla birlikte, davalı borçlu tarafından 10/02/2025 tarihinde ödeme emrine itiraz edildiği, İcra dairesinin 11/02/2025 tarihli ara kararında ödeme emrine itirazın süresinde olduğuna karar verdiği görülmektedir.

Yine icra dairesinin UYAP kayıtlarında içeriği okunamayan bir tebligat parçası daha görülmektedir. Bu durumda ilk derece mahkemesince icra takip dosyası aslı getirtilerek ödeme emri tebligatına ilişkin yukarıda aktarılan belirsizlikler incelenerek ödeme emrine geçerli bir itiraz olup olmadığı değerlendirildikten sonra karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi de doğru olmadığından kararın kaldırılması gerekmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; tarafların ve davacı vekilinin adresinin yazılmaması ile dava alt başlığını "Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan" şeklinde yazılması gerekirken uyuşmazlığa uygun düşmeyecek şekilde "Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan" şeklinde yazılması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-3), (6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3), (6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2024 tarih, 2024/696 Esas - 2024/700 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.20/03/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*