Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/551 K.2025/505

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Batman - Diyarbakır kara yolu yuvacık mahallesi mevkisinde .....günü saat .....sıralarında Diyarbakır istikameti yönünden seyir halinde bulunan ve araların davacının da biletli yolcu olarak bulunduğu .....plakalı .....firmasına ait yolcu otobüsü ilk etapta belirlenemeyen sebepten dolayı yolun sağ tarafında bulunan yuvacık anaokulu mevkinde devrildiği, Yaralılar ambulanslar ile Diyarbakır'da çeşitli hastanelere kaldırılarak kaza mahallinde tahliye edildiği,

yapılan ilk tespitler doğrultusunda Diyarbakır - Batman kara yolunun Batman istikametinden ters yönden gelerek orta refüje çıkan ve yolun Diyarbakır istikametine geçiş yapan .....plakalı .....Marka kamyonetin kazaya sebebiyet verdiğini, yukarıda arz ve izah edilen sebeplerden ötürü bedel artırım haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00TL maluliyet (daimi iş göremezlik) tazminatı ile 100.00TL Geçici iş görmezlik tazminatı, 100,00TL bakıcı tazminatı, 100,00TL ferdi koltuk kaza sigorta tazminatı ile 700,000TL Manevi tazminat olmak üzere toplamda şimdilik 700,400TL nin.

400TL si sonradan artırılmak üzere her iki davalı yönünden müşterek ve müteslesilen olay tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile 700,000TL Manevi tazminatın ise davalı .....firması yönünden olay tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizle tahsiline, davanın kabulünü, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bıraklmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacının dayanağı olan kazanın meydana geldiği .....plakalı otobüsün davalı .....Otobüsleri AŞ'ye ait otobüste yolcu olarak taşındığı anlaşılmaktadır.

Davacı ile davalı .....A.Ş. arasında taşıma sözleşmesi vardır.

Her ne kadar taşıma sözleşmesi TTK'da düzenlenmişse de, .....tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Yasa'nın 3/k bendinde "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" tüketici, 3/ı bendinde ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasa'nın 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı Yasa'nın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği düzenlenmiştir.

Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkemece duruşma yapılmadan, yani taraflara tebligat yapılıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır. Somut olayda da mahkemece, davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Yasa'nın yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır.

Dava konusu olayda davalı sigorta şirketi ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi Ticaret Mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan diğer davalı sigorta şirketine ve otobüs firmasına karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir.

Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın da Ticaret Mahkemesine göre daha özel nitelikteki Tüketici Mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir.

Nitekim benzer hususlarda açılan davalar sonucu verilen Antalya Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesi'nin .....tarih .....Esas .....Karar , Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesi'nin .....tarih .....Esas .....Karar, , Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesi'nin .....tarih .....Esas .....Karar ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesi'nin .....tarih .....Esas .....Karar sayılı ilamlarında da aynı hususlar vurgulanmıştır.

Yukarıda açıklanan yasa maddeleri ve düzenlemeler ışığında, somut uyuşmazlıkta, davacının tüketici konumunda olup, davalı otobüs işleteni ile aralarında akdedilen yolcu taşıma sözleşmesi bir tüketici işlemidir. O halde, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığın, Tüketici Mahkemesi tarafından görülmesi gerekir. HMK 114/1-c maddesi gereğince, mahkemenin görevli olup olmadığına ilişkin dava şartının , HMK nun 115 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında re' sen dikkate alınması gerektiği gözetilerek, mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK nun 114/1-c ve 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki hüküm fıkrası tesis kılınmıştır.

Katip Hakim