Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/616 K.2023/49

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanında özetle: Lehtar .....tarafından müvekkil banka şubesine hesabına girilmesi amacıyla gönderilen .... TL bedelli çeklerin müvekkil banka uhdesinde iken kaybolduğunu, çeklerin vadesinin geldiğinde ödenme ihtimali olduğunu, müvekkilinin ve çeki keşide eden firmanın zarar görmemesi adına söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde: Dava zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çekleri fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Çekler konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çeklerin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çekler ibraz edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/muhattaba ibraz etmektir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "Kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)

Davacı çeklerin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeklere dair bilgileri mahkemeye bildirmiştir. (Bkz. Y.19 HD'nin 2016/1132-2017/3639 E.K)

Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazılardan da çeklerin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çeklerin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.