Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/919 K.2023/39

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09/02/2019 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki ...... plakalı motosiklet ile seyir halinde olduğu sırada davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçe ile sigortalı olan, .... plakalı araç araç ile çarpışması sonucu müvekkilini yaralandığını, müvekkilinin kazanın oluşunda herhangi bir kusurunun olmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sürekli iş gücü kaybı tazminatının, sigorta şirketi yönünden sigorta limitini aşmamak üzere, kaza tarihinden işletilecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmişlerdir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davayı kabul etmediklerini, kazaya sebebiyet veren .... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan ...... Sigorta A.Ş. tarafınan ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu ilgili yerlerden gerekli raporların alınması gerektiğini belirterek haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

DOSYANIN SAFAHATİ VE BAM KARAR İLAMI

Davacı tarafça, Mahkememize ait 2020/.... Esas sayılı dosya üzerinden ikame edilen davada Mahkememiz tarafından 22/06/2020 tarihli, 2020/.... Esas - 2020/... Karar sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş olup, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 27/10/2022 tarih, 2020/...... Esas - 2022/..... Karar sayılı Kaldırılma ilamında yer alan "(...) Somut uyuşmazlıkta Erzin Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/.....

Soruşturma sayılı dosyasında tazminata konu olay nedeniyle yapılan soruşturma dosyasında, Uzlaştırma Bürosunun 2019/.... uzlaştırma numaralı 22.04.2019 tarihli raporunda şüpheli ...ve müşteki .....'in uzlaştıkları, CMK'nın 253. maddesi kapsamında uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davacının uzlaşma teklifini kabul ettiği, tutanakta uzlaşmanın edimsiz olduğunun belirtildiği görülmüştür. Osmaniye 1. Asliye Ceza Mahkemesi 2012/... E., 2013/....

K. sayılı dosyasında, sanık ...'in (davacı) 20.03.2013 tarihinde 4733 sayılı kanuna muhalefetten 1 yıl 8 ay hapis 4 gün para cezasına çarptırılarak cezanın ertelenmesine karar verildiği e kararın kesinleşmiş olduğu, Erzin Sulh Hukuk Mahkemesi 2015/... E., 2016/.....

K. sayılı dosyasında, Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hükümlü .... hakkında vesayet ihbarında bulunulduğu, bir yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum olan hükümlünün hapis hali sona erinceye kadar kısıtlanmasına, hapis hali sona erdiğinde vesayet kararının kendiliğinden ortadan kalkmış sayılacağına, hükümlüye ....'in vasi olarak atanmasına karar verildiği, kararın 16.09.2016 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, uzlaşma raporunun imzalandığı 22.04.2019 tarihi itibarıyla davacının hükümlü olup olmadığı, vasisinin bulunup bulunmadığı, vasisi varsa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan uzlaşma işlemi sulh niteliğinde olduğundan, vasinin, kısıtlının tazminat davası açma hakkından feragat etmesi sonucunu doğuracak nitelikteki uzlaşma işlemini yapabilmesi için vesayet makamından izin alması gerektiğinin gözetilmemesi suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuş,

davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. .(...)" gerekçesiyle kaldırma kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği ve Mahkememizin 2022/919 Esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

1-Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/...... CBS İlam Dosyası

Davacı .....'in 22/04/2019 tarihi itibarıyla hükümlü olup olmadığı, bu tarih itibariyle vasisinin bulunup bulunmadığı hususunda Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan müddetname doğrultusunda hükümlünün İskenderun M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünde 09/04/2019 tarihinde cezaevine girerek 04/11/2019 tarihinde cezaevinden çıkış yaptığı tespit edilmiş olup, vasiliğine ilişkin herhangi bir kararın bulunmadığı anlaşılmıştır.

2- Erzin Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı dosyası

Hükümlü ..... hakkında verilen vesayet kararının uzatılmasına ya da kaldırılmasına dair karar verilip verilmediğinin ve adı geçenin 22/04/2019 tarihinde vesayet altında olup olmadığı hususunda Erzin Sulh Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan hükümlü Salih Çiçek'in 2015/..... Esas sayılı dosyasında kısıtlandığı, 13/12/2022 tarihli ek kararı ile hükümlünün kısıtlılık halinin kaldırıldığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava 6098 sayılı TBK m. 54 gereğince bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce, dava konusu kazaya ilişkin, araç kaydı, hasar dosyası ve soruşturma dosyası celp edilmiş, davacının sosyal ekonomik durumu araştırılarak, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı sorgulanmıştır.

Somut olayda, 09/02/2019 tarihinde çift taraflı trafik kazası gerçekleştiği, kazaya karışan araçlardan motosiklet sürücüsü olan davacının yaralandığı dosya kapsamıyla sabittir.

Olaya ilişkin olarak açılan Erzin Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/.... sayılı soruşturma dosyasında, savcılık tarafından, Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 253 üncü maddesi kapsamında, uzlaştırma faaliyetlerinde bulunulmuş, kazadaki yaralanma nedeniyle tarafların uzlaştıklarına dair 24/04/2019 tarihli uzlaştırma teklif formu düzenlenmiştir.

Söz konusu belgede CMK'nun 253. maddesi çerçevesinde davacıya uzlaşmayı kabul ya da reddetmenin hukuki sonuçları anlatılmış, teklif formunun (D) bendinin 16. alt bendinde; uzlaşmanın gerçekleşmesi durumunda mağdur ya da suçtan zarar görenin soruşturma konusu suç sebebiyle tazminat davası açamayacağının belirtildiği, davacının uzlaştırma teklifini kabul etmek suretiyle formun altını imzaladığı, Cumhuriyet Başsavcılığınca da uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

5271 sayılı Ceza muhakemeleri kanunun 253. Maddesinde kanunda belirtilen suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulacağı belirtilmiş, aynı yasanın 253/19. maddesinde de “Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde, 171 inci maddedeki şartlar aranmaksızın, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171 inci maddenin dördüncü fıkrasındaki şart aranmaksızın, kamu davası açılır.

Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır.” düzenlemesi yapılmıştır.

HMK'nun 114. maddesinde;'' (1) Dava şartları şunlardır: (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.'' şeklinde belirtilmektedir.

Bir davanın açılabilmesi, kanunda yer alan bir şarta bağlanmış ise, bu şart gerçekleşmedikçe açılan davanın geçerliliği bulunmayacak böylelikle davanın açılabilmesi için gereken dava şartının mevcut olmadığı söylenebilecektir.

CMK'nın 253. maddesi uyarınca, uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz, şeklinde belirtilmektedir. Söz konusu hükümden, soruşturma konusu suç ile ilgili tazminat davası açılabilmesi için gereken şartın, soruşturma kapsamında uzlaşmanın sağlanmamış olması, olduğu anlaşılmakta, bu hususun özel kanunda yer alan bir dava şartı olduğu görülmektedir.

HMK'nun 115. Maddesi;'' Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' ve HMK'nun 138.

Maddesi; ''Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir. '' hükümleri uyarınca, dava konu edilen uyuşmazlığın Erzin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma sonucu çözümlendiği, uzlaşma tutanağının düzenlendiği anlaşıldığından davacı vekili tarafından mahkememize açılan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

(Emsal olarak, Yargıtay 17. HD'nin 2016/13482E. 2019/3613 K ve Yargıtay 17. HD'nin 2018/855 E. 2020/93 K. Sayılı ilamları ile Gaziantep BAM 17. HD'nin 2018/2288 E. 2020/58 K. Sayılı ilamı)

Mahkememizce Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda, Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak, davacı ....'in 22/04/2019 tarihi itibarıyla hükümlü olup olmadığı, bu tarih itibarıyla vasisinin bulunup bulunmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi, vasisi varsa vesayet kararının bir örneğinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup Mahkememize verilen cevapta hükümlünün İskenderun M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne 09/04/2019 tarihinde girerek 04/11/2019 tarihinde cezaevinden çıkış yaptığının tespit edildiği ve hakkında vasiliğine ilişkin herhangi bir kararın bulunmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda, Erzin Sulh Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak hükümlü .... hakkında 2015/.....

Esas sayılı dosyada verilen vesayet kararının uzatılmasına ya da kaldırılmasına dair karar verilip verilmediğinin ve adı geçenin 22/04/2019 tarihinde vesayet altında olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesinin dayanak karar evrakının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup Mahkememize verilen cevapta, Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Toprakkale Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü'nün 03/11/2015 tarih ve 2015/..... sayılı yazısı ile hükümlü ..... hakkında vesayet ihbarında bulunması üzerine hükümlüye 19/01/2016 tarihinde vasi atandığı,

hükümlünün 24/05/2016 tarihinde cezaevinden tahliye edildiği anlaşıldığından vesayet kararının kaldırıldığı bildirilmiştir.

Bu durumda, uzlaşma raporunun imzalandığı 22/04/2019 tarihi itibarıyla davacı hükümlü ise de bu tarih itibariyle kendisine atanan bir vasinin bulunmadığı, daha evvel hakkında verilen Erzin Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı dosyasında verilen vesayet kararının 24/05/2016 tarihinde cezaevinden tahliye edilmiş olması sebebiyle bu tarih itibariyle kendiliğinden kalkmış sayılacağı, bu bağlamda davacı tarafından imzalanan uzlaşma tutanağının geçerli olduğu değerlendirilmiştir.