Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/322 K.2023/565

2- ... 3- ... 4- ... İLİŞKİLİ KİŞİ/(LAR) : ...

DAVA

5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ : 07/04/2022

KARAR TARİHİ : 18/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı asıl borçlu ile davacı banka arasında imzalanan Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesi gereğince kredilerin geri ödeme planları imzaladığını, diğer davalıların müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzaladıklarını, borcun ödenmemesi nedeni ile hesapların kat edildiğini, ...Noterliği'nin 28/03/2019 tarih ve ...yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesi keşide edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası ile icra takibine başlandığını, takibe itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, sözleşmede kefalet, muacceliyet ve temerrüt halleri ile uygulanacak gecikme faiz oranı maddesinde sorumlulukların kabul edildiğini, açıklanan bu nedenlerle davanın kabulü ile davalıların ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına vaki itirazlarının iptaline ve takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olup davalı taraf süresi içerisinde davaya cevap vermemiştir. Cevap dilekçesi verilmemesi nedeniyle HMK 128 delaletiyle davacının ileri sürdüğü bütün vakıalar davalı tarafından inkar edilmiş sayılmıştır.

DELİLLER

1-Taraflarca usulüne uygun olarak ileri sürülen iddia ve savunmalar, 2-...İcra Dairesinin ... Esas Sayılı İcra Dosyası 3-İlgili kamu kurumlarından celp edilen cevabi yazılar, 4-Bilirkişi raporları 5-İlgili yasal mevzuat ve yargısal içtihatlar,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER, TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava Nevi İtibari İle Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan İtirazın İptali Davasına İlişkindir. Uyuşmazlığa uygulanacak normlar açısından yapılan değerlendirme; İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; i) İlamsız takip yapılmış olması, ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi, İii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.

Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.09.2019 tarihli ve 2017/19-824 E., 2019/885 K.. 25.11.2020 tarihli ve 2017/(19)11-894 E., 2020/942 K. sayılı kararlarında da değinilmiştir.

Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse. HMK’nın 190. maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.

Asıl borçlu yönünden hesabın kat edilmesi, kredi sözleşmelerinden kaynaklanan alacağın muacceliyeti için yeterlidir, ayrıca ihtarın tebliği şartı aranmaz.

Hesap kat tarihi itibari ile asıl alacak, kullanılan kredi tutarı ile bu krediye uygulanan akdi faiz toplamından oluşur. Kullanılan krediye hesap kat tarihine kadar akdi faiz uygulanması gerekir. Ayrıca kat tarihi itibari ile belirlenen asıl alacağa hesap kat tarihinden temerrüdün gerçekleştiği takip tarihine kadar akdi faiz istenebilir. Asıl alacağa temerrüt faizi istenebilmesi için borçlunun temerrüde düşürülmüş olması gerekir. Borçlu temerrüde düşürülmemiş ise asıl alacağa takip tarihine kadar ancak akdi faiz istenebilir.

İcra takibi açısından yapılan değerlendirme;

Dava konusu icra takibinde ödeme emrinin davalı ...'a 24/05/2019 tarihinde, davalı ...'a 17/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, tüm davalıların 29/05/2019 tarihinde borca itiraz talebinden bulunduğu, davalıların borca itiraz talebinin davacıya tebliğ edilmediği ve bu nedenle davacının davayı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Kefilin temerrüdüne ilişkin yapılan değerlendirme;

İİK 68/b maddesi hükmünün kefil bakımından uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Fakat Genel Kredi Sözleşmesi tetkik edildiğinde İİK 68/b madde hükmü ile paralel bir hükmün yer aldığı ve kefilin sözleşmeye imzaladığı nazara alındığında kefil bakımından sözleşme hükmü gereği bankaya bildirdiği adrese ilişkin değişiklik yaptığını bankaya bildirdiğine dair dosyada bir bilgi ve belge bulunmadığı görülmüştür.

Nitekim benzer bir uyuşmazlık Yargıtay 11'inci Hukuk Dairesi 2016/9214 Esas ve 2016/9176 Karar sayılı ilamında;

"Bilirkişi raporundaki hesaplamada davacı borçlu kefilin takip tarihinden önce temerrüde düşmediğinden temerrüt faizi işletilmemişse de, dosyada davacının mevcut adresine ihtarname tebliğe çıkarıldığı ve borçlunun adresinden taşınmış olduğundan iade edildiği anlaşılmaktadır. 01.02.06 tarihli sözleşmenin 12. maddesinde adres değişikliğinin bildirilmediği durumlarda eski adrese yapılan tebligatın geçerli olacağı kabul edilmiş olup davacının temerrüde düştüğünün kabulü gerekirken aksi yöndeki rapora dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir." denilmiştir.

Bu nedenle kat ihtarının sözleşmedeki adrese tebliğ tarihinden kat ihtarında belirtilen atıfet süresi sonunda temerrüde düştüğü kanaati hasıl olmuştur.

Kefaletin sıhhati bakımından yapılan değerlendirme;

Davaya konu icra takibindeki alacak davacı banka ile davalı asıl borçlu arasında akdedilen genel kredi sözleşmesine kefaletten kaynaklanmaktadır. Anılan sözleşmeye davalı gerçek kişilerin kefil olduğu anlaşılmıştır. Davalı kefil...'in kefalet tarihinde davalı şirket yetkilisi olduğu, davalı kefil ...'in ise eş rızasının aldığı görüldüğünden davalıların kefaletinin usulüne uygun olduğuna kanaat edinilmiştir.

Temerrüd faiz oranı bakımından yapılan değerlendirme;

Taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi incelendiğinde Genel Kredi Sözleşme hükmünde yer alan davalının temerrüdünün doğduğu tarihte bankaca cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranının 2 katı gecikme faizinin esas alınacağının bildirildiği görülmüştür.

Yargıtay 11'inci Hukuk Dairesi'nin 2020/5065 Esas ve 2022/113 Karar sayılı ilamında;

"ispat yükü kendisinde olan davacı bankaya gönderilen muhtıraya rağmen davacı banka tarafından davalıların temerrüt tarihinde aynı tür krediler için fiilen daha yüksek oranda akdi faiz uygulandığına ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, bu durumda davacının davalıların temerrüt tarihinde uyguladığı en yüksek kredi akdi faiz oranının %14,40 olduğu, bu oranın %100 ilavesi suretiyle uygulanması gereken temerrüt faiz oranının ise %28,80 olduğu,

mahkemece yargılama aşamasında alınan denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda yer alan terditli hesaplamalardan Yargıtay uygulamasına uygun nitelik taşıyan %28,80 temerrüt faiz oranı esas alınmak suretiyle davacının takip tarihi itibarıyla davalılardan alacaklı olduğu tespit edilen miktar üzerinden hüküm kurulmasında usul ve yasaya aykırılık görülmediği,

ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir." şeklinde bahsedildiği üzere fiilen uygulanan en yüksek faiz oranının ne kadar olduğunun ispat yükü davacı banka üzerindedir.

Nitekim benzer bir uyuşmazlıkta Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/19-1650 Esas ve 2019/507 Karar sayılı ilamında;

"davacı bankanın kayıtları üzerinde konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılarak hesabın kapatıldığı tarih itibariyle davalının kullandığı ticari krediye uygulanan akdi faiz belirlendikten sonra temerrüt tarihine kadar bulunan alacağa akdi faiz işletilip, temerrüt tarihinden icra takip tarihine kadar sözleşmenin 45. maddesindeki anlaşma uyarınca akdi faizin %50 fazlası temerrüt faizi olarak uygulanıp takip tarihi itibariyle alacak tespit edilmeli ve takipten sonra da belirlenen temerrüt faizinin asıl alacağa uygulanmasını sağlayacak şekilde takibin devamına imkan sağlanması gerekmektedir" denilmiştir.

Açıklamalar doğrultusunda dava konusu krediye ilişkin olarak temerrüt faiz oranı olarak akdi faizin 2 katı olan %33,84 esas alınarak belirlenen faiz oranı uygulanabilecektir. Davacı tarafından bu oranda temerrüt faiz oranı talep edildiğinden faiz bakımından davalının itirazının yersiz olduğuna kanaat edinilmiştir.

Bilirkişi incelemesi hakkında yapılan değerlendirme;

Mahkememizin ara kararı uyarınca rapor hazırlanmak üzere dosya kül halinde bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi tarafından hazırlanan 25/07/2022 tarihli raporda özetle;

1-Davacı banka ile davalı/asıl borçlu arasında Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, anılan sözleşme kapsamında kullandırılan taksitli ticari kredinin vadelerinde ödenmemesi nedeniyle, davacı bankanın davalılar hakkında takip başlattığını,

2-Davalı kefillerin sözleşmede belirlenen kefalet limitleri ayrı ayrı 2.000.000,00 TL olduğunu, takip tarihi itibariyle hesaplanan toplam asıl alacak tutarı nazara alındığında hesaplanan asıl alacağın kefalet limitinden daha düşük seviyede olması nedeniyle, davalı kefillerin borcun tamamından kefalet limitiyle sınırlı olarak müteselsilen sorumlu olduklarına,

3-Davalı asıl borçlu şirketin takip tarihi itibariyle toplam 133.793,76 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 129.356,82 TL'lik anaparaya (bankanın talebi) yıllık %58,80 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini,

Davalı kefillerin takip tarihi itibariyle toplam 129.356,82 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 129.356,82 TL'lik anaparaya yıllık %58,80 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini,

Kat tarihinden sonra işleyen akdi faizin talep edilip edilemeyeceğinin nihai değerlendirmesinin sayın mahkemenin takdirinde olduğunu

4-Davalı kefil ... ve ...'a kat ihtarnamesinin tebliğ edildiğinin kabulü halinde; takip tarihi itibariyle toplam 133.793,76 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 129.356,82 TL'lik anaparaya yıllık %58,80 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini,

Davalı kefil şirkete kat ihtarnamesinin tebliğ edildiğinin kabulü halinde; takip tarihi itibariyle toplam 132.906,37 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 129.356,82 TL'lik anaparaya yıllık %58,80 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini mahkememize bildirmiştir.

Yine mahkememizin 2 no.lu celsesi 1 no.lu ara kararı gereği dosya davacı vekilinin itirazlarını karşılar şekilde ayrıca kredi faiz oranın aylık 1,41 olduğu görüldüğünden faiz oranının ancak bu kredideki faiz oranının 2 katı olacağı nazara alınarak ...'ne bildirilen faiz oranı değil kredideki faiz oranı esas alınarak temerrüt faiz oranının alınarak hesaplama yapılması için bankacı bilirkişiye tevdii edilmiş olup, bilirkişi tarafından hazırlanan 01/12/2022 tarihli raporda özetle;

1-Kök raporda, davacı bankanın davalılar aleyhine ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosya ile 08/05/2019 tarihinde takibe geçtiğini, takip tarihinin 03/05/2019 olduğunu,

2-Davalı asıl borçlu şirketin takip tarihi itibariyle toplam 131.271,95 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 129.356,82 TL'lik anaparaya yıllık %33,84 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini,

Davalı kefillerin takip tarihi itibariyle toplam 129.356,82 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 129.356,82 TL'lik anaparaya yıllık %33,84 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini,

Kat tarihinden sonra işleyen akdi faizin talep edilip edilemeyeceğinin nihai değerlendirmesinin sayın mahkemenin takdirinde olduğunu,

3-Davalı kefil ... ve ...'a ait kat ihtarnamesinin tebliğ edildiğinin kabulü halinde; takip tarihi itibariyle toplam 131.271,76 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 129.356,82 TL'lik anaparaya yıllık %33,84 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini,

Davalı kefil şirkete kat ihtarnamesinin tebliğ edildiğinin kabulü halinde; takip tarihi itibariyle toplam 130.761,25 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 129.356,82 TL'lik anaparaya yıllık %33,84 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini mahkememize bildirmiştir.

Akabinde mahkememizin 4 no.lu celsesi 2 no.lu ara kararı gereği dosya davacı vekilinin sunmuş olduğu 15/12/2022 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekindeki yapılan tahsilatları dikkate alarak rapor düzenlenmek üzere bankacı bilirkişiye tevdii edilmiş olup, bilirkişi tarafından hazırlanan 06/06/2023 tarihli raporda özetle;

1-Davalı asıl borçlu şirketin takip tarihi itibariyle toplam 130.617,73 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borun tamamen tahsil tarihine kadar 128.089,25 TL'lik anaparaya (tespit edilen-tahsilat sonrası kat bakiyesi) yıllık %33,84 temerrüt faizi ve % 5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini,

Davalı kefillerin takip tarihi itibariyle toplam 128.089,25 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 128.089,25 TL'lik anaparaya (tespit edilen - tahsilat sonrası kat bakiyesi) yıllık %33,84 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini,

2-Davalı kefil... ve ...'a kat ihtarnamesinin tebliğ edildiğinin kabulü halinde; takip tarihi itibariyle toplam 130.112,03 TL borçtan sorumlu olduğunu, ayrıca davalının icra takibinden borcun tamamen tahsil tarihine kadar 128.089,25 TL'lik anaparaya (tespit edilen - tahsilat sonrası kat bakiyesi) yıllık %33,84 temerrüt faizi ve %5,00 BSMV ile birlikte ödemesi gerektiğini mahkememize bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı esaslı bir itiraz ileri sürmedikleri görülmüştür.

Denetime elverişli ve ayrıntılı olarak düzenlenmiş 06/06/2023 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu 22/05/2023 tarihli beyan dilekçesi ile takibe girişilirken alacak kalemlerinin kapitalize edildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Temerrüd faiz oranı bakımından yapılan değerlendirmede açıklandığı üzere Genel Kredi Sözleşmesindeki faiz oranı dikkate alınarak bu faizin 2 katı kadar faiz oranına hükmedilmiştir.

Ödeme emri tetkik edildiğinde davacının kat tarihinden itibaren temerrüt faizi talep ettiği görülmüş henüz temerrüde düşmemiş borçlular bakımından temerrüt faizi talep edilemeyeceği dikkate alınarak temerrüt faizinin temerrüt tarihinden itibaren başlatıldığı şeklinde yapılan hesaba itibar edilmiştir. Bunun yanında kat tarihinden temerrüt tarihine kadar akdi faiz talep edilebilecekken talep edilmediği görüldüğüne taleple bağlı kalınarak anılan süre için akdi faiz hesabı yapılmayan bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.

Hazırlanan bilirkişi raporuna paralel şekilde davacının alacağının 120.089,25 TL asıl alacak, 2.408,08 TL işlemiş faiz ve 120,40 TL BSMV olduğu dikkate alınarak hüküm tesis edilmiştir.

İcra inkar tazminatı talebi bakımından yapılan değerlendirme;

Burada her ne kadar davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de kabul edilen kısım bakımından alacak likit nitelikte olup ayrıca davalılar da itirazlarında haksızdırlar. Bu haliyle de davacı lehine 2004 sayılı İİK m.67/2 hükmünde öngörülen şartlar oluştuğuna kanaat getirilmiş ve kabul edilen asıl alacak miktarı üzerinden davacı lehine % 20 nispetinde icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

Neticeten;

Tüm dosya kapsamı, denetime elverişli alınmış bilirkişi raporları, taraf beyanları, gelen yazı cevapları birlikte incelendiğinde davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki gibi hüküm kurumuştur.