Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/451 K.2021/159

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kardeşi ......'ın 17/07/2020 tarihinde içerisinde Keşidecisi ...... Şti., muhatap banka şubesi Türkiye İş Bankası...... Şubesi,...... çek numaralı, keşide tarihi 30/09/2020, 30.000,00-TL tutarlı çek bulunan dosyayı kargolamak üzere Sürat Kargo 2. Organize Sanayi Bölgesi Şubesine teslim ettiğini, ancak 3 gün sonra Adana ilinin Misis Şubesinden...... isimli şahsın kargoyu kaybettiğini söylediğini, çekin kaybolmasının anlaşılması üzerine OSB Polis Merkezinde ifade tutanağı düzenletildiğini, çekin müvekkili yetkili hamili iken kaybolduğunu, davaya konu çekin 3.kişilerin eline geçmesi halinde müvekkilinin zarara uğrayacağını belirterek çek üzerine ihtiyati tedbir konulması ile birlikte çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE VE KANAAT

Dava; Türk Ticaret Kanununun 818/1-s maddesinin atfı ile TTK'nın 757 ve devamı maddelerine dayalı zayii nedeniyle çek iptali davasıdır. Mahkememizce; muhatap banka şubesine dava ile ilgili gerekli müzekkereler yazılmış olup dava konusu çekin bankaya ibraz edilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Türk Ticaret Kanunu gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Kıymetli evrakın içerdiği hakkın senetle ileri sürülmesi zorunluluğu, senedin zayi olması halinde, kıymetli evrakın hamilinin hakkını kullanabileceği kanuni bir çarenin bulunması gereğini ortaya çıkarır. Bunun çözümü, zayi olan kıymetli evrakın iptalinin mahkeme ya kararına bağlanmasında, senedi kaybedene hakkını bu mahkeme kararıyla senetsiz ileri sürme olanağı tanınmasında bulunmuştur.

Mahkemece verilen iptal kararı, maddi hukuk yönünden senet üzerinde hak sahibi olan kişiyi belirlemez. Sadece senedi zayi olana, zayi olmadan önceki durumu ve borçluya başvurma hakkını, borçlunun da iyiniyetle ödemesi halinde borcundan kurtulması olanağını sağlar. Böylece Kanunkoyucu, TTK'da kıymetli evrakın zayi olması halinde hakkın son bulmadığı, sadece hak ile senedin mahkeme kararı ile ayrıldığı düşüncesine dayalı bir düzenleme yapmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, kanuni usulün yerine getirilmesine rağmen çek hamilinin ortaya çıkmadığı, dava konusu çekin davacının hamili (elinde) iken kaybettiği yönünde mahkememize kanaat geldiğinden davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

H Ü KÜ M