Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/517 K.2021/239

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; ..... Bankası ..... Şubesi'ne ait, .....seri numaralı, 9.085,00-TL tutarlı, ..... keşide tarihli, keşidecisi .....Tüketim Malları San. Tic. Ltd. Şti. olan 1 adet çekin kargo firmasında iken kaybolduğunu iddia ederek öncelikle çek üzerinde ihtiyati tedbir konulmasını, çek ile ilgili olarak ilan verilerek çekin bulunmaması halinde yapılacak yargılama neticesinde çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce ..... tarihli tensip tutanağı düzenlenmiş, davacının delilleri toplanmış, davacının ihtiyati tedbir talebi haklı bulunarak mahkememizin..... tarihli ara kararı ile tedbir talebi kabul edilmiş ve %25 teminat alınmasına karar verilmiştir. Teminatın yatırılmasıyla tedbir muhatap bankaya bildirilmiş, infazı sağlanmıştır.

Dava çekişmesiz yargı işlerinden olan hasımsız olarak açılmış kıymetli evrak iptali davasıdır.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanacak olan; 761.maddesi hükmüne göre; '' (1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.(3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.'' ''İlan'' başlıklı 762/1.maddesi ise; (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Düzenlemesini içermektedir.

Yukarıda anılan yasal düzenlemelere istinaden mahkememizin .....tarihli Tensip Tutanağının 1 numaralı ara kararı ile ilan masrafını yatırmak üzere davacı tarafa 2 haftalık kesin süre tayin edilmiş, ilan masraflarının yatırılması üzerine Ticaret Sicil Gazetesinde..... tarihlerinde olmak üzere 3 defa ilan yapılmış, gerekli yasal sürenin dolması beklenmiş ancak çek üzerinde hak iddia eden herhangi bir kişi ortaya çıkmamıştır.

Teminatın iadesine yönelik talebe gelince; Mahkememizce muhatap bankaya müzekkere yazılarak çekin akıbeti sorulmuş, çekin ibraz edildiğine dair bir belge veya bilgiye ulaşmamıştır. TTK'da ödemeden men tedbiri konulurken teminat alınacağı hükme bağlanmış ise de, çeklerde teminatın iadesi konusunda açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu durumda HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

HMK'nın '' İhtiyari Tedbirde Teminat Gösterilmesi'' başlığını taşıyan 392.maddesinde; ''(1) İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez.

(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir.''

Bu madde hükmü uyarınca yatırılan teminatın, işbu kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde tazminat davası açılmadığının anlaşılması halinde ve talep edilmesi kaydıyla davacı tarafa iadesine karar vermek gerekmiştir.

Bilindiği üzere kıymetli evrak iptali davaları niteliği itibariyle kesin hüküm niteliği taşımadığından Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre yaklaşık ispatın sağlanması yeterlidir. Dosya kapsamı bu esasa göre değerlendirildiğinde yaklaşık ispatın sağlandığı, davaya konu çeklerin iptaline karar verilebilmesi için gerekli koşulların oluştuğu kanaati ile aşağıda yazılı şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

(Bakınız aynı yöndeki Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2014/3200 Esas-2014/9241 Esas sayılı ilamı)