Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/63 K.2021/240

Mahkememize tevzi edilmekle yukarıda belirtilen esasa kaydedilen dava dosyasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı şirket vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, 25/01/2021 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle müvekkili şirkete ait işletmenin yandığını iddia ederek, müvekkili şirkete ait tüm ticari defter, alış-satış işlemleri, ödeme evrakları, yevmiye/ envanter ve karar defterleri, faturalar, vergiye esas belgeler ve sair her türlü belge ve evrakların zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava çekişmesiz yargı işlerinden olan zayi belgesi istemine dayalı tespit davasıdır. Hasımsız olarak görülen davada Mahkememizce, 04/02/2021 günlü tensip tutanağı düzenlenerek, davacı tarafından bildirilen belgeler ilgili yerlerden müzekkere ile celp edilmiş, ön inceleme duruşması için gün tayin edilerek davacı taraf duruşmaya davet edilmiştir.

Tensip zaptının 8 numaralı ara kararına istinaden davacı şirket hakkında vergi incelemesi bulunup bulunmadığı hususu sorulmak üzere bağlı bulunduğu ...Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılmış, gelen 11/02/2021 tarihli cevabi yazıdan mükellef hakkında herhangi bir inceleme kaydı bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tensip zaptının 7 numaralı ara kararına istinaden, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı .....dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak 25/01/2021 yaşanan yangın ile ilgili kayıt ve belgeler sorulmuş, gelen cevabi yazı ekindeki ''Yangın Raporu'' başlıklı belgeden işletmenin yangında büyük zarar gördüğü anlaşılmıştır.

Dava dilekçesindeki talebin muayyen nitelikte olmadığı anlaşılmakla davacı vekiline tensip zaptının 6 numaralı ara kararı ile dava konusu ettiği belgeleri açıklamak üzere 2 haftalık kesin süre tayin edilmiş, davacı vekili Uyap üzerinden 19/02/2021 tarihli dilekçesi ile açıklamada bulunmuş, talebini netleştirmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesi, ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.'' düzenlemesini içermektedir.

Tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgeler ise aynı maddenin 1.fıkrasında düzenlenmiş olup; '' (1) Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,

sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. '' denilmiştir.

Ön inceleme duruşmasında davacı vekili hazır bulunmuş, dava dilekçesinindeki taleplerini ve anlatımlarını ıslak imzalı beyanı ile tekrar etmiştir. Davanın yukarıda anılan TTK'nın 82/7.maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmakla işin esasına girilmiştir.

TTK'nın 64,65,66.maddelerinde tacirlerin tutmakla yükümlü oldukları ticari defter ve kayıtlar sayılmıştır. Anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında, yangın yasada zayi belgesi düzenlenebilecek hallerden olup, davaya konu işyerinde yangın çıktığı ve zarara uğradığı hususu dosya kapsamına göre sabittir. Bu durumda 18/02/201 tarihli dilekçe içeriğindeki ilk 5 sırada sayılan ticari defter mahiyeti taşıyan evraklar yönünden davanın kısmen kabulü gerekmiştir. 6.bentte sayılan, ''muhasebe bilgilerinin yer aldığı bilgisayar'' yönünden ise TTK'nın 64.,65.,66,maddesi hükmü gereğince davanın kısmen reddi gerekmiş, aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

(Bakınız Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2014/4863 E.-20014/11350 K. , 2014/5660 E.-2014/11825 K. Sayılı kararı)