Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/502 K.2023/122

Av.... Av.... Av. ...... DAVALI : ......

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/07/2022

KARAR TARİHİ : 10/05/2023

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ : 02/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın .....

Çorum Şubesine ait, keşidecisi..... olan, 0528389 çek nolu, 31.03.2022 keşide tarihli, 350.000,00 TL tutarlı çekin müşterisi tarafından kendisine ciro yolu ile geçtikten sonra ...... adına çeki ciro ederek dava dışı diğer 3 adet çekle beraber MNG Kargo aracılığıyla müşterisine gönderdiğini, çeklerin kargoda çalındığını, çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmiş olma ihtimaline karşı tedbir talepli çek zayi davası açtıklarını, mahkeme tarafından bankaya yazılan müzekkere cevabında çekin davalı..... tarafından ibraz edildiğine dair bilgi verildiğini,

mahkemece 30/06/2022 tarihli duruşmada taraflara çeki ibraz eden kişiye karşı istirdat davası açılması için süre verildiğini, bu nedenle davalarının kabulü ile ......Çorum şubesine ait, keşidecesi ... olan, 0528389 çek numaralı, 31/03/2022 keşide tarihli, 350.000,00 TL çekin istirdatına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

Delillerin değerlendirilmesi, tartışılması ve gerekçe;

Dava, davaya konu çekin istirdatına karar verilip verilmeyeceğine ilişkin istirdat davasıdır.

Mahkememizin . esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınarak incelenmiş, muhatap bankaya müzekkere yazılarak çekin akıbeti sorulmuş, banka cevabi yazısında çekin 31/03/2022 tarihinde takas odası kapsamında ibraz edildiğini, Yapı Kredi Bankasının cevabında çekin davalı Mehmet Erdem tarafından ibraz edildiğini, çek ödeme yasağı nedeniyle işlem görmediği bildirilmiş, MNG kargo şirketine müzekkere yazılarak kargonun akıbetinin ve yapılan işlemlere ilişkin belgeler celp edilmiş, Bakırköy CBS'nin ....soruşturma sayılı dosyası celp edilmiş ve incelenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesi, kendi hakkının varlığı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılan ve cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son cironun beyaz ciro olması halinde dahi, yetkili hamil sayılacağı; aynı Yasa'nın 792.maddesi ise, iyiniyetli çek hamilinin korunacağı hükmünü taşımaktadır.

Buna göre; çek ister hamiline, ister emre yazılı olsun, çek hamili onu kötü niyetle ya da ağır bir kusuru bulunarak iktisap etmiş olmadıkça, önceki hamilin elinden ne suretle çıkmış olursa olsun, onu geri vermeye mecbur değildir. TTK'nın 790.maddesi, emre yazılı çeklerle ilgili olarak, hamile yazılı senetlere ilişkin MK.nun 903.maddesine paralel bir koruma sağlamaktadır.

Buna göre,emre yazılı bir çek, herhangi bir şekilde önceki hamillerden birinin elinden çıktığı takdirde, çeki elinde bulunduran son hamile karşı, ancak, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusuru bulunduğu takdirde istihkak davası açılabilecektir. Kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır.

Ağır kusur ise, örneğin, hamilin hüviyetinin sorulmaması gibi-senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, TTK'nın 686/2.maddesindeki "Poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa..." ibaresi, poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir.

Tüm bu açıklamalar, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın TTK'nın 792. maddesi kapsamında açılan çekin iadesine ilişkin olduğu görülmektedir. İşbu davada ispat yükü davacıda olup, davalının kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür.

Tüm hususlar kapsamında mevcut delil durumuna göre davacının davalının kötüniyetini ya da ağır kusurunu ispatlayamadığı, esasen buna yönelik bir ispat faaliyetine girişmediği gibi hiç bir delil de sunmadığı, çekte ciro zincirinde bir kopukluk olmadığı görüldüğünden, bu sebeple de ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.