Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/658 K.2023/88

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; -.... Bankası Malatya şubesine ait Keşide yeri Malatya, 05.11.2022 keşide tarihli ve 34.883,75 TL bedelli ve .... seri nolu çek, ....Gaziantep Karşıyaka Şubesine ait, Keşide yeri Gaziantep, 12/11/2022 Keşide tarihli 38.830,00 TL Bedelli ve.... seri nolu çek, Olan 2 adet çekin kargo şirketinde kaybolduğunu iddia ederek öncelikle çekler üzerine ödeme yasağı konulmasını, çekler ile ilgili ilan verilerek çeklerin bulunmaması halinde yapılacak yargılama neticesinde çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava çekişmesiz yargı işlerinden olan hasımsız olarak açılmış kıymetli evrak iptali davasıdır.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanacak olan; 761.maddesi hükmüne göre; '' (1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.(3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.'' ''İlan'' başlıklı 762/1.maddesi ise; (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Düzenlemesini içermektedir.

Yukarıda anılan yasal düzenlemeye istinaden, Mahkememizce tensip tutanağı düzenlenmiş, 1 numaralı ara karar ile davacıya ilan masraflarını yatırmak üzere 2 haftalık kesin süre tayin edilmiş, davacının bildirdiği deliller toplanmıştır.

İlan masraflarının yatırılması üzerine Ticaret Sicil Gazetesinde 3 defa ilan yapılmış, gerekli yasal sürenin dolması beklenmiş ancak çek üzerinde hak iddia eden herhangi bir kişi ortaya çıkmamıştır.

Çeklerin ibraz süresi dolduktan sonra muhatap bankalara müzekkere yazılarak çek akıbeti sorulmuş, çeklerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere kıymetli evrak iptali davaları niteliği itibariyle kesin hüküm niteliği taşımadığından Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre yaklaşık ispatın sağlanması yeterlidir. Dosya kapsamı bu esasa göre değerlendirildiğinde yaklaşık ispatın sağlandığı, davaya konu çekin iptaline karar verilebilmesi için gerekli koşulların oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Teminatın iadesine gelince, TTK'da ödemeden men tedbiri konulurken teminat alınacağı hükme bağlanmış ise de, çeklerde teminatın iadesi konusunda açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu durumda HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

HMK'nın ''İhtiyari Tedbirde Teminat Gösterilmesi'' başlığını taşıyan 392.maddesinde; "(1) İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez.

(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir.''

Bu madde hükmü uyarınca tedbir için yatırılan teminatın, işbu kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde açılmış olup Mahkememize bildirilmiş tazminat davası bulunmadığının görülmesi halinde ve talep edilmesi kaydıyla davacı tarafa iadesine karar vermek gerekmiş, aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.(Bakınız aynı yöndeki Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2014/3200 Esas-2014/9241 Esas sayılı ilamı)