Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/262 K.2023/660

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ...ve F.....olan, 17/04/2023 Düzenleme ve 15/07/2023 Tediye Tarihli, 200.000,00 TL Bedelli ve Keşidecisi.... ve ...... olan, 17/04/2023 Düzenleme ve 15/05/2023 Tediye Tarihli, 200.000,00 TL Bedelli bonoların 06/02/2023 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle evini taşıdığı sırada kaybettiğini beyanla anılan bonoların zayi nedeniyle iptaline karar verilerek ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE VE KANAAT

Dava; Türk Ticaret Kanununun 778/1-ı maddesinin atfı ile TTK'nın 757 ve devamı maddelerine dayalı zayii nedeniyle bono iptali davasıdır. Türk Ticaret Kanunu gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde bonoyu fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Kıymetli evrakın içerdiği hakkın senetle ileri sürülmesi zorunluluğu, senedin zayi olması halinde, kıymetli evrakın hamilinin hakkını kullanabileceği kanuni bir çarenin bulunması gereğini ortaya çıkarır. Bunun çözümü, zayi olan kıymetli evrakın iptalinin mahkeme ya kararına bağlanmasında, senedi kaybedene hakkını bu mahkeme kararıyla senetsiz ileri sürme olanağı tanınmasında bulunmuştur.

Mahkemece verilen iptal kararı, maddi hukuk yönünden senet üzerinde hak sahibi olan kişiyi belirlemez. Sadece senedi zayi olana, zayi olmadan önceki durumu ve borçluya başvurma hakkını, borçlunun da iyiniyetle ödemesi halinde borcundan kurtulması olanağını sağlar. Böylece Kanunkoyucu, TTK'da kıymetli evrakın zayi olması halinde hakkın son bulmadığı, sadece hak ile senedin mahkeme kararı ile ayrıldığı düşüncesine dayalı bir düzenleme yapmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, kanuni usulün yerine getirilmesine rağmen bonoların hamilinin ortaya çıkmadığı, dava konusu bonoların davacının hamili (elinde) iken kaybettiği yönünde mahkememize kanaat geldiğinden davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.