Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/63 K.2023/61

...

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 26/01/2023

KARAR TARİHİ : 03/04/2023

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ : 03/04/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı mahkememize sunduğu 26/01/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; adına kayıtlı .....bedelli çekini kaybettiğini, bahse konu çekin bir başkasının eline geçmemesi ve kullanılmaması için iptal edilmesi gerektiğini, sonuç olarak çekin iptaline ve çekin kullanılmaması, ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekişmesiz yargı işlerinden olan kıymetli evrakın iptali davasıdır.

Davacı dilekçesinde davaya konu çekin iptalini talep etmiş, çekin sadece banka, seri numara ve bedeline ilişkin beyanda bulunmuş, diğer unsurları ve ayırt edici özellikleri hakkında bir beyanda bulunmamış, bu sebeple de tensip tutanağı ile davacıya bu hususları bildirmesi, varsa çekin bir örneğini sunması,

yine çeki hesabının kime ait olduğunu, kendisinin keşideci mi yoksa hamil mi olduğunu bildirmesi için kesin süre verilmiş ancak davacı bu hususları tam olarak açıklamamış, sunduğu 17/03/2023 tarihli dilekçesiyle de çek defterini bankadan aldığını, davaya konu çek yaprağını kullanılamaz hale getirdikten sonra kaybettiğini beyan ettiği görülmüştür.

Bununla birlikte muhatap bankaya yazılan müzekkereye verilen cevapta da davaya konu edilen çekin bankalarınca davacıya verildiği, çek hesabı sahibinin davacı olduğu bildirilmiştir. Tüm bu hususlar birlikte göstermektedir ki davaya konu ve iptali istenen çekin keşidecisinin dosyamızın davacısı olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK 818-1/s maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanacak olan 757/1.maddesine göre; ''İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.'' şeklindedir. Görüldüğü üzere yasa koyucu iptal davası açma hakkını sadece kıymetli evrakın meşru hamiline tanımıştır. Keşideci ise senet hamili ortaya çıktıktan sonra menfi tespit ve istirdat davası açabilecektir.

Davacı taraf çekin keşidecisi olup yasanın anılan açık düzenlemesi ve yerleşik Yargıtay kararları karşısında işbu davayı açma ehliyetine sahip olmadığı açıkça görüldüğünden, davacının huzurdaki davada aktif husumeti olmadığı kanaatiyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir. (Aynı yönde. Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2016/2755 E.-2017/4927 K. Sayılı kararı vb.)

Bununla birlikte davacı tarafından her ne kadar ihtiyati tedbir talebinde de bulunulmuşsa da, tensip tutanağı ile verilen süre içinde harcın yatırılmamış olması nedeniyle ihtiyati tedbir talebi değerlendirmeye alınmamıştır.

Sonuç olarak tüm dosya kapsamı ve yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın basit yargılama usulüne tabi olması, hasımsız bir dava olması, henüz duruşma günü verilmemiş olması, HMK'nın 320. maddesi (Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir.), verilen kararın niteliği, yargılamanın gereksiz yere uzamaması ve usul ekonomisi ilkesi, gereksiz masraf ve zaman kaybına sebebiyet verilmemesi gerektiğinden ve işbu davada meşru hamilin dava açma hakkının bulunmasının bir dava şartı niteliğinde olduğu da gözetilerek ve de yerleşik Yargıtay kararları gereği dava şartının mahkemece her zaman gözetilerek karar verebileceği de dikkate alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.