İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/559 K.2024/614

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müflis ...A.Ş.’nin ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasında ... saati itibariyle iflasına karar verilmesi üzerine müvekkili şirketin müflis şirketten olan alacağına binaen iflas işlemlerinin yürütüldüğü ... 1. İflas Müdürlüğü...

İflas sayılı dosyasına ... kayıt numarasıyla alacak kaydı yapıldığını, iflas idaresinin 09.08.2021 tarihli sıra cetveli karar tensip tutanağının taraflarına tebliğ edildiğini ve tutanakta müflis yetkilisinin 136.650,00 Euro tutarındaki borç ikrarına rağmen alacağın yargılamayı gerektirmesi gerekçe gösterilerek alacak kaydı talebimizin tamamının reddedildiğinin öğrenildiğini, iflas idaresince verilen haksız ve hukuka aykırı işbu karara karşı dava açma zaruriyetinin hasıl olduğunu, müvekkili şirket ile müflis arasında 16.09.2015 tarihinde borç sözleşmesi imzalandığını,

sözleşme uyarınca müvekkili şirketçe müflisin ekipman satın alabilmesi için müflise 300.000,00 Euro kredi verildiğini, tarafların ödemelerin hangi tarih ve tutarlar doğrultusunda yapılacağı konusunda mutabık kalarak bir ödeme planı oluşturduklarını, müflis şirketin 01.10.2018 tarihine kadar ödemelerini yerine getirdiğini, müflis şirket taraflarca mutabık kalınan ödeme planına riayet etmeyerek 01.10.2018 tarihinden bu yana vadeleri geçmiş olmasına rağmen kredi taksiti ödemelerini yapmadığını, müvekkili şirketin müflisten iflas tarihi itibariyle vadesi geçmesine rağmen ödenmeyen toplam 138.600,00 Euro alacağının bulunduğunu,

müflis yetkilisinin müvekkili şirketin müflisten 136.650,00 Euro alacaklı olduğunu beyan etmesine rağmen alacak kaydı talebimizin tamamıyla reddedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davamızın kabulünü, müvekkili şirketin alacağının tamamının sıra cetveline kayıt ve kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde belirttiği aleyhe olan tüm hususlara itiraz ettiklerini, yasal sebepler nedeniyle iflas masasına dahil edilemeyen alacak talebi ile ilgili yargılama gerekliliğine binaen davacı tarafın alacak talebinin kısmen reddedildiğini, 195 alacak kayıt nolu davacı tarafından sunalan alacak kayıt dilekçesi ve eklerinin incelenmesinde talep edilen 28.413,19TL alacağın dayanağının cari hesaba dayandığı belirtilmişse de müflis şirket temsilcisi tarafından 10.904,07TL'lik alacağın kısmına itiraz ediliği,

alacağı gösterir kayıtların cari hesap ekstresinin eklenmemesi nedeniyle talep edilen alacağın 17.509,12-TL'lik kısmının kabülü ile itiraz edilen 10.904,07-TL'lik itiraz edilen kısmın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle kısmen reddine karar verildiğini, alacaklı taraf rehinli hakkı ileri sürerek rehinli alacak kaydı yapılmasını talep ettiğinden incelenen belgeler de rehin hakkını haiz olmadığının görüldüğünü, rehin sözleşmesini koydukları ve satışını istedikleri makineden dolayı müflis şirket temsilcisi tarafından borç bulunmadığını, ödemesinin yapılıp dekontlarının ibraz edilmesi, sadece rehnin kaldırılmadığının beyan edilmesi,

öte yandan makinenin ...

A.Ş'ne rehin verilmesi, müflisin 2015 yılında Lazer kesme makinası üzerinde davacının rehninin bulunmadığı halde rehinli alacak kaydı talebi nedeniyle talebin reddedildiğini, davacı tarafın davaya konu alacak miktarı rehinli alacak olarak beyan edildiğini, daha önce rehnin paraya çevrilerek satılmasının da talep edildiğini, iflas idaresince talep reddedildiği nazara alındığında taraflarca üzerinde mutabık kalınan bir meblağ olmadığını, taraf ticari kayıtları incelenmeksizin tespitinin de mümkün olmayacağını, haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini savunmuştur.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 235.maddesi kapsamında, iflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline itiraz ( kayıt kabul ) istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davacı ile müflis şirket arasında akdedilen 16/09/2015 tarihli borç (tüketim ödüncü) sözleşmesi kapsamında müflis şirket tarafından ödenmeyen alacak miktarının ne kadar olduğu varsa Euro cinsinden alacağın iflas tarihi itibarıyla efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının ne kadar olduğu hususundadır.

Müflis şirketin ticari kayıtları incelenerek 16/09/2015 tarihli sözleşme kapsamında davacının, ... A.Ş.’nin iflas tarihi olan 17/09/2020 tarihi itibarıyla müflisten alacaklı olduğu miktar konularında rapor tanzimi için dosya finans konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, 04.09.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı finansman şirketi ile davalı kredi lehtarı (asıl borçlu) Müflis ...

A.Ş. arasında borç sözleşmesi akdedildiği, bahse konu sözleşme kapsamında makina ve ekipman satın alınması için finansman kredisi kullandırıldığı, kullandırılan kredilere ait delil mahiyetindeki bilgi ve belgelerin dosyada mevcut olduğu, davacı finansman şirketinin davalı müflis şirketten aşağıda tespit edilen alacaklarını iflas masasına kaydı bağlamında talep edebileceği kanaatinin edinildiği, takdiri mahkemeye ait olmak üzere seçenekli sonuçların (A) ve (B) benleri altında arz edildiğini, A-Davacı Finansman şirketinin, müflis şirketten iflas tarihi (17.09.2020) itibariyle davacı delillerine göre ;

müflis şirketin iflas tarihi (17.09.2020) itibariyle tespit edilen toplam 1.230.865,02 TL nakdi alacağın iflas masasına 4. Sıraya ''adi alacak'' statüsünde kaydettirilebilineceği, B-Davacı Finansman şirketinin, müflis şirketten iflas tarihi (17.09.2020) itibariyle davalı delillerine göre alacakları: Mahkemece raporun benimsenmesi halinde; müflis şirketin iflas tarihi (17.09.2020) itibariyle tespit edilen toplam 971.331,76 TL nakdi alacağın iflas masasına 4. Sıraya ''adi alacak'' statüsünde kaydettirilebilineceği yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

Bilirkişi raporunda müflis şirket defterlerinde yer alan borç miktarı ile ödeme planındaki borç miktarının farklılık sebeplerinin açıklanmadığı anlaşılmakla dosya öncekinden farklı bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, davacı tarafından sunulan sözleşme, ödeme planı ile davalı müflis şirket defterleri incelenerek müflis şirketin 01/10/2018 tarihinden sonraki taksitleri ödeyip ödemediği,

ödenmeyen kredi borcunun iflas tarihi itibari ile EURO cinsinden miktarı ve iflas tarihi itibari ile (efektif satış kuru üzerinden) TL karşılığının ne kadar olduğu hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiş, mali müşavir bilirkişi tarafından sunulan 29.10.2023 tarihli raporda özetle, davacı şirket ile müflis şirket arasında 16.09.2015 tarihinde yapılan borç sözleşmesi ile 60 ay vadeli 300.000,00 Avro ana para 46.500,00 Avro faiz ve masrafları ile birlikte toplam 355.815,00 Avro geri ödemeli aylık 5.775,00 Avro taksitli kredi ödeme planı düzenlenmiş olduğu,

incelenen müflis şirket ticari defter bilgilerine göre son kredi ödemesinin 24.07.2018 tarihinde yapılmış olunduğu ve bu tarihten sonra ve 01.10.2018 tarihinden sonra her hangi bir kredi ödemesinin mevcut olmadığının tespit edildiği, müflis şirketin ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasından karar verilen 17.09.2020 tari iflas tarihi itibari ile 07.10.2015 tarihli ödeme planına göre.

300.000,00 Avro ana para tutarlı kredi ödeme planına göre ödenmeyen borçlar 130.710,36 Avro Anapara ve 7.889,64 Avro Faizi olmak üzere toplam 138.600,00 Avro olarak hesaplanmış olduğu, hesaplanan 17.10.2020 iflas tarihli toplam 138.600,00 Avro alacak için, iflas tarihi olan 17.09.2020 tarihli TC Merkez Bankası Efektif Satış Kuru 1 Usd = 8.8941 TL esas alınarak yapılan hesaplamaya göre toplam borç tutarı TL karşılığı olarak 1.232.722,26 TL olarak hesaplanmış olduğu yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

İflas masasının safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1). Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilirken (masaya yazdırılabilirken), müflisin iflas açılmasından sonra doğan alacakları, iflas alacağı olmadığından, iflas masasından talep edilemez.

Bu nedenle, iflas masasından istenen bir alacağın, iflas alacağı mı, yoksa masa alacağı mı olduğunu belirlemenin büyük önemi vardır. Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

İİK'nın 235. maddesine göre, kural olarak sıra cetveline itiraz edenler, sıra cetvelinin ilanından itibaren 15 gün içinde ticaret mahkemesine dava açabilirler. Ancak aynı Kanun'un 223. maddesi hükmüne göre alacaklı tebligata elverişli adresini bildirip kararın tebliği için avans yatırmışsa 15 günlük dava açma süresi, kararın tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

... 1. İflas Dairesinin... tarih ve ...İflas sayılı cevabi yazısı ve dosya kapsamından ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün... sicil sırasında kayıtlı ... ŞİRKETİ hakkında Mahkememizin ... E. Sayılı dosyasında 17/09/2020 tarihli iflas kararı verildiği, iflas tasfiyesinin ... 1. İflas Dairesinin ...E sayılı dosyasında adi usulde yürütüldüğü, davacının alacak kayıt başvurusunu muayyen sürede yaptığı, davacının alacak kaydı için başvurusunun ... nolu sıraya kaydedildiği, iflas idaresi tarafından alacağın rehin sözleşmesine dayalı olduğu ancak yasal yollara başvurulmadığı gerekçesi ile reddedildiği, sıra cetvelinin... tarihinde ... gazetesinde ilan edildiği, davanın 15 günlük yasal süre içinde 27.08.2021 tarihinde ikame edildiği anlaşılmıştır.

İİK'nin 195/1. maddesinde "Borçlunun taşınmaz mallarının rehni suretiyle temin edilmiş olan alacaklar müstesna olmak üzere iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar. İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları anaya zammolunur." hükmü yer almaktadır. İİK'nin 195. maddesinde müflisin borçlarının iflasın açılması ile muaccel olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının ana paraya ilave edilerek masaya kaydedileceği öngörülmüş olduğuna göre, iflas masasına yazılacak alacakların iflas tarihi itibariyle hesaplanıp belirlenmesi gerekmektedir.

Yargıtay emsal kararlarında ifade edildiği gibi yabancı para alacaklarının iflas masasına kayıt şekli konusunda İcra ve İflas Kanunu'nda açık bir hüküm bulunmasa da İcra ve İflas Kanunu'nun 198. maddesinin 1. fıkrasında, konusu para olmayan alacakların, ona eşit bir kıymette para alacağına çevrileceği öngörülmüştür. Öğretide, konusu yabancı para olan alacakların da anılan yasa hükümlerine göre iflasın açıldığı andaki döviz kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek iflas masasına yazdırılacağı kabul edilmiştir (Kuru: B. İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2013, 2. Baskı, Ankara, sf.1244).

Kredi açma sözleşmeleri, kredi işleminin temelini oluşturan ve kredi vereni, öngörülen tutara kadar nakdî, aynî veya sorumluluk kredisi açmak, kullandırmak ve vadeye kadar geri ödeme talebinde bulunmamak yükümlülüğü altına sokan bir sözleşmedir (TEKİNALP, Ü.: Banka Hukukunun Esasları, 2.b., İstanbul 2009, s.479, n.39-49). Banka kredi sözleşmeleri iki ana tür altında incelenirler.

Bunların bir kısmı tüketim ödüncü (karz) sözleşmesine oldukça yakın hukuki niteliği haizdir (TEKİNALP, s.488, n.39-32 vd). Bu tür sözleşmelerde krediyi kullanan genellikle belirli bir parayı bankadan nakden alır ya da verdiği talimat üzerine para, banka tarafından müşterinin belirttiği bir başka kimseye ödenir. Özellikle taşıt, konut ve ihtiyaç kredileri bu kapsamda değerlendirilir.

Sözleşmenin âkidi konumundaki müşteri kredi olarak kullandığı anaparayı, işleyen faizi ve sair giderlerin toplamını belirli bir vadede ya da tarihi ve tutarları belirlenmiş taksitler halinde öder; bu suretle kredi borcu kapanmış olur.

Açıklanan ilkeler çerçevesinde somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı şirket ile müflis şirket arasında 16.09.2015 tarihli kredi sözleşmesi ile davacının ekipman satın alabilmesi amacıyla dava dışı ekipman satıcısına kredi bedelinin ödenmesi ; kredi borcunun belirlenen vadelerdeki taksit tutarının davacıya ödenmesi konusunda anlaşma yapıldığı,

sözleşmede ayrıca davacı lehine ticari işletme rehni tesis edileceğinin kararlaştırıldığı ancak işletme rehni tesis edildiğine dair belge veya kayıt ibraz edilmediği gibi iflas idaresince bu yönde bir iddianın ileri sürülmediği , müflis şirket tarafından 300.000,00 Euro asıl alacak 46.500,00 Euro faiz ve masrafları ile birlikte toplam 355.815,00 Euro'nun (60 ay vadeli aylık 5.775,00 Euro taksitli kredinin) tamamının davacıya ödendiğinin belgelendirilemediği, müflis tarafından davacıya yapılan en son tarihli kredi taksit ödemesinin 24.07.2018 tarihinde yapıldığı,

17.09.2020 iflas tarihi itibari ile 07.10.2015 tarihli ödeme planına göre ödenmemiş kredi borcunun faizi ile birlikte 138.600,00 Euro olduğu ve iflas tarihindeki TC Merkez Bankası tarafından yayımlanan gösterge niteliğindeki efektif satış kuru dikkate alındığında Türk Lirası karşılığının 1.230.865,02-TL olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP