İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/878 K.2024/883

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalılar arasında akdedilen 06/04/2021 tarihli Fason üretim sözleşmesi kapsamında müvekkilinin tescilli "..." ibareli markasını içeren içecek ürünlerinin davalılar tarafından üretimi, dolumu ve ambalajlanması yapılarak müvekkiline teslimi konusunda anlaşma yapıldığını, sözleşme kapsamında işe başlandığını, 2021 Ekim ayına kadar ticari ilişkinin devam ettiği teslim alınan ürünler karşılığında ödemelerin yapıldığını, 2021 Ekim ayında müvekkili tarafından sipariş edilen ürünler için davalılara ...

Bankası ...Şubesine ait ... seri nolu 14/01/2022 vade tarihli 90.000,00 TL bedelli, ...Bankası ...Şubesine ait ... seri nolu 10/02/2022 vade tarihli 90.000,00 TL bedelli ve ...

Bankası ...Şubesine ait ... seri nolu 10/03/2022 vade tarihli 90.000,00 TL bedelli 3 adet çekin teslim edildiğini, karşılığı olan ürünler halen müvekkiline teslim edilmediğini, dava konusu sözleşmenin 7.1 maddesi uyarınca siparişten itibaren 15 gün içinde ürünlerin müvekkiline teslimi gerektiğini, söz konusu siparişlerin akıbeti sorulduğunda ise davalılar tarafından net bir tarih verilemediği gibi davalılara ulaşmakta da sorun yaşandığını, yapılan araştırmalar sonucunda davalıların tüm üretim faaliyetlerini durdurduklarını, davalıların keşide ettiği çeklerin karşılıksız çıktığını,

dava konusu çekleri elinde bulundurabilecek olan üçüncü kişilerin çek borçlusu olarak müvekkiline başvurması halinde müvekkilinin borcu olmayan bir bedeli ödeme sorumluluğu doğacağından dava konusu çeklerin ödenmemesi hususunda ödeme yasağı kararı verilmesini ve müvekkili şirketin uğrayabileceği telafisi imkansız zararların önüne geçebilmek için dava konusu çeklerin icraya konu edilmesi halinde İİK m.72/2 uyarınca tedbiren icra takibinin durdurulmasını neticeten davanın kabulü ile müvekkilin ...Bankası A.Ş./...Şubesine ait ... seri numaralı 14 Ocak 2022 tarihli 90.000.-TL bedelli,

... seri numaralı 10 Şubat 2022 tarihli 90.000.-TL bedelli ve ... seri numaralı 10 Mart 2022 tarihli 90.000.-TL bedelli çeklerden dolayı davalılara 270.000.-TL borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatılması halinde takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalıların tazminat ödemeye mahküm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

SAVUNMA/

Davalılara dava dilekçesi ve ekleri ekli tensip zaptını içerir usule uygun tebligatların yapıldığı ancak davalıların davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava menfi tespit davasıdır. İhtilaf, taraflar arasında yapılmış olan 06/04/2021 tarihli Fason Üretim sözleşmesi kapsamında davacı tarafından davalıya verilen avans niteliğindeki çeklerin davalının üretimini durdurmuş olduğu iddiası nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti konusundan kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Mahkememizin 25/05/2022 tarihli duruşma ara kararı ile ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak inceleme günü belirlenmek suretiyle davalıların ibraz edeceği ticari defter ve belgeleri üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmak suretiyle işbu davaya konu avans çeki olduğu iddia olunan çekler nedeniyle davalı tarafından davacıya mal tesliminin yapılıp yapılmadığı ve bu nedenle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususlarında denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli rapor alınmasına ve ...

Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak inceleme günü belirlenmek suretiyle davacının ibraz edeceği ticari defter ve belgeleri üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmak suretiyle işbu davaya konu avans çeki olduğu iddia olunan çekler nedeniyle davalı tarafından davacıya mal tesliminin yapılıp yapılmadığı ve bu nedenle dava konusu çeklerin karşılıksız kalıp kalmadığı hususlarında denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli rapor alınmasına karar verilmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında ticari defterlerin incelenmesi hakkındaki meşruhatlı davetiyenin, davalı ... ile ...'ne usulünce tebliğ edildiği ve davalıların hazır olmadığı ve ticari defter ve belgeleri ibra etmediklerinden talimat dosyasının kapatıldığı anlaşıldı.

... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Talimat sayılı dosyasında mali müşavir bilirkişi ...'den alınan bilirkişi raporu ile davacının dava dosyasında ibraz ettiği 2021 ve 2022 yılına ait yasal defterlerinin noter açılış ve kapanış tasdik bilgilerinin belirtilen şekilde olduğu, bu belirtilen tasdik bilgilerinden anlaşılacağı üzere davacının 2021 ve 2022 yılı envanter defterini dava dosyasına ibraz ettiği e-defter olması sebebiyle elektronik kayıtlar üzerinde inceleme yapıldığı,

bunun yanında d bentte tablo halinde detaylıca verilen davacı taraf 2021 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre, davacı tarafın davalı tarafla dava dosyasına konu olan sipariş teyit formu ve bu forma istinaden verilen dava konusu toplam 270.000,00 TL tutarlı çekler davacının yasal defterinde kaydının olmadığı, bunların haricinde ticari münasebetlerinin olduğu,

bu ticari münasebet kayıtlarına göre davacı taraf davalı taraftan toplam 231.189,04 TL tutarında emtia satın aldığı ve bu satın alışlarına karşılık davalıya toplam 308.000,00 TL tutarında ödeme yaptığı, böylece davalıya (308.000,00-231.189,04) 76.810,96 TL fazladan ödeme yaptığının kaydının olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizin 28/02/2024 tarihli duruşma ara kararı ile Talimat mahkemesine yeniden müzekkere yazılarak kök raporu düzenleyen bilirkişiye dosyanın tevdii ile bilirkişi kök raporunda tek davalı üzerinden incelemenin yapıldığı, davacının ...Şirketi ve ... şirketleri yönünden ayrı ayrı inceleme yapılmak suretiyle davacının her bir davalı yönünden borçlu olup olmadığının tespiti hususunda denetime elverişli rapor tanzim etmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

... Aslyie Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasından alınan bilirkişi ek raporu ile davacının dava dosyasında ibraz ettiği 2021 ve 2022 yılına ait yasal defterlerinin noter açılış ve kapanış bilgilerinin yukarıda belirtilen şekilde olduğu, bu belirtilen tasdik bilgilerinden anlaşılaca; davacının 2021 ve 2022 yılı envanter defterini dava dosyasına ibraz ettiği diğer defterlerin Elektronik Defter Olması sebebiyle Elektronik Kayıtlar üzerinde inceleme yapıldığı,

bunun yanında, yukarıda (d) bentte tablo halinde detaylıca verilen davacı taraf 2021 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre, davacı tarafın davalı tarafla dava dosyasına konu olan sipariş teyit formu ve bu forma istinaden verilen dava konusu toplam 270.000.00 TL tutarlı çeklerin davacının yasal defterlerinde kaydının olduğu bunların haricinde ticari münasebetlerinin olduğu, bu ticari, münasebet kayıtlarına göre davacı taraf davalı...Şti 2021 ve 2022 Dönem sonunda 370.051,44 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş davacı ...Şti. davalı ...

Şti. Kök raporda da belirtiğim gibi 2021-2022 Dönem sonu olaraktan 76.810,96 TL alacaklı olduğu ve davacının yasal muhasebe defterlerinde muhasebe kaydının olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizin 19/02/2024 tarihli tensip zaptı ile mahkememizin işbu dosyasından birleştirilen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde davalılardan birinin ... A.Ş. olduğu görülmekle, Mahkememizin ...Esas sayılı dosyası ile birlikte görülmesi zorunlu olmadığından usul ekonomisi gereği dosyanın tefriki ile mahkememizin başka bir esasına kaydedilmesine, birleştirilen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası bakımından yargılamaya tefrik edilen ve yeni esasa kaydedilecek dosya üzerinden devam edilmesine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacının davalılarla 06/04/2021 tarihinde imzalanan Fason Üretim sözleşmesi kapsamında madde 2 kapsamında " İşbu sözleşme ile üretim yapan (davalıların), üretim yaptıranın (davacının) sahibi olduğu Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... başvurunumarasıyla kayıtlı “...” markasını içerecek olan Limonata, Karadut, Kış Limonatası ve Elektrolit içecek ürünlerinin tedarikini/üretimini yapmayı, üretim yapanın tesislerinde dolumunu yapmayı, tarafların üzerinde mutabık kaldığı şekilde ambalajlamayı ve satışa hazır halde üretim yaptıranın sevkiyat araçlarına yükleyerek üretim yaptırana teslim etmeyi;

buna karşılık üretim yaptıran da, işbu sözleşmenin 4. maddesinde belirtilen sözleşme bedelini üretim yapana ödemeyi kabul ve taahhüt eder." anlaşılmıştır. Sözleşme süresinin 1 yıl olduğu ve sözleşme bedelinin 28/04/2021 tarihinde 135.000.-TL nakit. 20/08/2021 tarihinde 55.000.-TL nakit,. 04/10/2021 tarihinde 107.000.-TL nakit. 06/07/2021 tarihinde 135.000.-TL çek ile. 23/08/2021 tarihinde 173.000.-TL çek ile. 25/11/2021 tarihinde 90.000.-TL çek ile.

28/12/2021 tarihinde 80.000.-TL çek ile. 14/01/2022 tarihinde 90.000.-TL çek ile. 10/02/2022 tarihinde 90.000.-TL çek ile. 10/03/2022 tarihinde 90.000.-TL çek ile ödeneceği hususu kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 5. Maddesinde sözleşme konusu siparişleri üretim yaptıran davacı tarafından üretim yapana aylık olarak bildirileceği; kesin siparişin davacı tarafından davalılara faks veya e posta ile bildirileceği.

24 saat içerisinde yazılı olarak reddedilmedikçe üretim yapan davalılar tarafından kabul edilmiş sayılacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin m.7/2'de "üretim yaptıran (davacıdan) kaynaklanan durumlar haricinde ürünlerin süresinde teslim edilmemesi halinde siparişleri iade edebilir.

Bu halde üretim yapan (davalılar) söz konusu siparişe ait varsa aldığı ödemeleri iade etmek ve davacının geç teslimden doğan maddi ve manevi tüm zararları tazminle yükümlü olduğu" kararlaştırılmıştır.

Davacı taraf defterleri üzerinde yapılan incelemede kök raporda her iki davalı yönünden tespit yapılmaması nedeniyle denetime elverişli olarak düzenlenen ek raporda davacı tarafın davalı tarafla dava dosyasına konu olan sipariş teyit formu ve bu forma istinaden verilen dava konusu toplam 270.000.00 TL tutarlı çeklerin davacının yasal defterlerinde kaydının olduğu bunların haricinde ticari münasebetlerinin olduğu, bu ticari, münasebet kayıtlarına göre davacı taraf davalı ...Şti 2021 ve 2022 Dönem sonunda 370.051,44 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş davacı ....Şti. davalı ...Tic.

Şti. Kök raporda da belirtiğim gibi 2021-2022 Dönem sonu olaraktan 76.810,96 TL alacaklı olduğu ve davacının yasal muhasebe defterlerinde muhasebe kaydının olduğu tespit edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının “...” markasını içerecek olan Limonata, Karadut, Kış Limonatası ve Elektrolit içecek ürünlerinin tedarikini/üretimini yapmayı, üretim yapanın tesislerinde dolumunu yapmayı, tarafların üzerinde mutabık kaldığı şekilde ambalajlamayı ve satışa hazır halde üretim yaptıranın sevkiyat araçlarına yükleyerek davacıya teslim etmeyi ve sözleşme kapsamında. 04/10/2021 tarihine kadar nakit olarak ödeme yapılacağı.

06/07/2021 tarihinde 135.000.-TL çek ile. 23/08/2021 tarihinde 173.000.-TL çek ile. 25/11/2021 tarihinde 90.000.-TL çek ile. 28/12/2021 tarihinde 80.000.-TL çek ile. 14/01/2022 tarihinde 90.000.-TL çek ile. 10/02/2022 tarihinde 90.000.-TL çek ile. 10/03/2022 tarihinde 90.000.-TL çek ile ödeneceği kararlaştırılmıştır. Dava konusu edilen çekler incelendiğinde ...Bankası A.Ş.’nin, ...Şubesine ait ... seri nolu, 14 Ocak 2022 tarihli 90.000.-TL bedelli çek; ...

Bankası A.Ş.’nin, .... Şubesine ait ... seri nolu, 10 Şubat 2022 tarihli 90.000.-TL bedelli çek; ...Bankası A.Ş.’nin, ...Şubesine ait ... seri nolu, 10 Mart 2022 tarihli 90.000.-TL bedelli çeklerde davacının keşideci davalı ...'nın lehtar olduğu anlaşılmıştır.

Çek, bir ödeme vasıtası olduğu aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun ödenmesi amacı ile verildiği karine olup aksini iddia eden davacı, çeklerin avans olarak verildiği ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delille ispatlamakla yükümlü olduğu, sözleşmede tarafların edimlerini yerine getirme süresi ve nakdi- çek olarak ödeme hususunda anlaştıkları tespit edilmiştir. Taraflar arasında, başkaca bir ticari ilişkiye dair iddia veya savunma yoktur.

Davacı tarafın ticari defterlerinde davacı tarafın davalı tarafla dava dosyasına konu olan sipariş teyit formu ve bu forma istinaden verilen dava konusu toplam 270.000,00 TL tutarlı çeklerin davacının yasal defterlerinde kaydının olduğu ve davacının davalılardan alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

Sözleşmede yer alan davaya konu çekler yönünden davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve davalıların ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı anlaşılmakla davacının sözleşmede yer alan ve ticari defter kayıtları ile ispatladığı iş bu davada davanın kabulüne, Davacının ...Bankası A.Ş.’nin, ... Şubesine ait ... seri nolu, 14 Ocak 2022 tarihli 90.000.-TL bedelli çek; ... Bankası A.Ş.’nin, ...Şubesine ait ... seri nolu, 10 Şubat 2022 tarihli 90.000.-TL bedelli çek; ...

Bankası A.Ş.’nin,...Şubesine ait ... seri nolu, 10 Mart 2022 tarihli 90.000.-TL bedelli çekler yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

İİK m. 72/5 uyarınca davanın borçlu lehine hükme bağlanması durumunda derhal takibin duracağı, devamında ise borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa talep üzerine borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararında alacaklıdan tahsiline karar verileceği, takdir edilecek zararın haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olamayacağı hükme bağlanmıştır. Davalıların ticari defter ibraz etmemesi, davacının ticari defterinde davalılardan alacaklı olması nedeniyle çek bedelleri toplamı olan 270.000,00 TL’nin %20 olan 54.000,00 TL’nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · ¸e-imzalıdır HAKİM ... · ¸e-imzalıdır