İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/904 K.2024/615

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Açık Artırma Yoluyla Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ...'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile Bankalar Kurulunun 14. Maddesi uyarınca ...TAŞ 'ın temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetiminin Fona devredildiğini, ...TAŞ ve banka hakim ortağı ... borçlarının tasfiyesi için borçlu Grup ile 2006 yılında protokol imzalandığını, imzalanan protokolün edim ve ödemelerinin borçlu Grup tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle 2008 yılında alınan Fon Kurulu kararıyla protokolün temerrüde ilişkin hükümlerinin uygulanmasına bu kapsamda .... dahil tüm gerçek ve tüzel kişi borçlular hakkında yasal takip işlemlerine devam edilmesine karar verildiğini,

bu kapsamda Fon kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... ait şirketlerin ... tarafından kullanılan aktif değerleri ile lisans, ruhsat, 3984 Sayılı Kanunun Geçici 6. Maddesi hükmü kapsamında geçici frekans ve kanal kullanımından doğan hakları ve bu mal, hak ve varlıkların feri veya mütemmim cüzü niteliğindeki sözleşmelerinden ... oluşturulduğunu ve satışına karar verildiğini, ...Bütünlüğü ...ve ... tarihlerinde yapılan açık artırma ve pazarlık ihaleleri sonucunda en yüksek teklifi veren ...'ne 10.300.000,00 USD bedel üzerinden ihale edildiğini,

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu İzin ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı tarafından kurumlarına gönderilen ... tarih ve ...sayılı yazıda 5411 Sayılı Bankacılık Kanunun 134'ünü maddesi hükümleri kapsamında satışı yapılan ...

Bütünlüğü 'nün ...'ne devrinin uygun görüldüğünün bildirildiğini, Fon kurulu kararı gereği ihale alıcısı ...'ne gönderilen.... tarih ve ... sayılı yazılarında ... ihale bedeli olan 10.300.000-ABD Dolarının ve Kurumları adına kayıtlı ''...'' marka bedeli olan 1.190.000-ABD Dolarının yazılarının tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde ödenmesi ve ödemenin yapıldığı tarihte Devir ve Teslim Anlaşmasının imzalanması için kurumlarına başvurulması hususunun belirtildiğini ,bu yazının 31/07/2012 tarihinde ihale alıcısına elden tebliğ edildiğini ancak ihale bedelinin verilen süre içerisinde ihale alıcısı tarafından ödenmediğini,

5411 Sayılı Bankacılık Kanunun 134. Maddesinin 5. Fıkrası, ... tarafından ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan mahcuzların satışına ilişkin yönetmeliğinin 24. Maddesi ve buna paralel hazırlanan ... İhale Şartnamesinin İhale Bedelinin Ödenmemesi ve İhalenin İptali ve Yenilenmesi başlıklı 11. Maddesinin 1. Fıkrası hükümleri kapsamında alınan Fon kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile ihalenin iptal edildiğini, ikinci en yüksek teklifi veren (10.200.000-ABD Doları)...

AŞ'ye teklif edilmesine karar verildiği, ...(Eski Unvan:... Tic. AŞ)'nin yapmış oldukları teklifi kabul etmediklerini bildirdiklerini, bunun üzerine ...'nün yeniden satışa çıkarıldığını, Fon Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile; '' ... 9.000.000.-USD muhammen bedelle satışa sunulduğu, 30.04.2013 ve 03.05.2013 tarihlerinde yapılan açık artırma ve pazarlık aşamaları sonucunda 8.110.000.-USD bedelle ...

A.Ş.ye ihale edildiği, ihale bedeli ve "..." marka bedeli 07.10.2013 tarihinde tahsil edilerek iktisadi bütünlüğün mülkiyetinin ...A.Ş.ye geçtiği göz önünde bulundurularak; ...

Bütünlüğünün ...A.Ş. tarafından ödenmeyen 10.300.000.-USD ihale bedeli ile yeniden satışa sunulması neticesinde elde edilen ikinci ihale bedeli olan 8.110.000.-USD arasındaki fark olan 2.190.000.-USD ile bu fark üzerinden 30.08.2012 tarihinden 07.11.2013 tarihine kadar hesaplanan %libor + 3 oranında faizin %50 fazlası oranında faiz olan 160.085.-USD ve diğer zarar kapsamında değerlendirilen 8.110.000.-USD 30.08.2012 tarihinden ihale bedelinin tahsil tarihi olan 07.10.2013 tarihine kadar hesaplanan %libor + 3 oranında faizin %50 fazlası oranında faiz hesabı ile 550.578.-USD olmak üzere toplam 2.900.663.-USD'nin 07.11.2013 tarihi itibarıyla

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk Lirasına dönüştürülerek hesaplanacak olan Türk Lirası karşılığının tahsili için; ...Tic.

A.Ş. hakkında ihtiyati haciz de dâhil olmak üzere 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (AATUHK) kapsamında takip işlemlerine başlanmasına, 07.11.2013 tarihinden itibaren toplam borca 6183 Sayılı AATUHK'nun 5I inci maddesinde belirtilen oranda gecikme zammı uygulanmasına, ...'' şeklinde karar verildiği, tüm bu nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrüre mahal vermemek üzere;

iki ihale arasındaki fark olan 2.190.000 USD'nin ihale şartnamesi gereği 30/08/2012 tarihinden itibaren farkın tahsiline kadar geçecek sürede yıllık %USD libor + 3 oranında faizin %50 fazlası faiz oranında işleyecek faizi ile birlikte ve diğer zarar kapsamında değerlendirilen 30/08/2012 tarihi ile 07/10/2013 ikinci ihale tarihi arasında 8.110.000-ABD dolarına yıllık %USD libor + 3 oranında faizin %50 fazlası oranında faiz oranı üzerinden 07/10/2013 tarihi itibarıyla hesaplanan 550.578 USD'lik alacağın davalıdan aynen veya fiili ödeme tarihindeki Türk lirası karşılığı üzerinden tahsilini,

alacaklarının emniyetle ve öncelikle tahsili ve alınacak ilamı infaz edilemez hale getirmeye yönelik tasarrufların önlenebilmesi mal varlıklarının alacaklı müvekkili fondan kaçırılmaması için davalının menkul e gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacakları üzerine Bankacılık Kanunu 140/5 hükmü gereği herhangi bir teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir ve ayrıca ihtiyati haciz konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesinin, tensip tutanağının ve tevzi formunun TK 35'e göre tebliğ edildiği, cevap dilekçesinin sunulmadığı anlaşıldı. Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde Dava, Fon Kurulunun ... tarihli ... sayılı kararı ile oluşturulan ve satışına karar verilen ... ihale sürecinde en yüksek teklifi vermesine rağmen davalının ihale bedelini ödememesinden kaynaklanan menfi zararın tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, BDDK'nın 15/03/2001 tarih ve 198 sayılı kararı ile yönetimi ve denetimi ...'ye devredilen ...T.A.Ş.'nin ve bankanın hakim ortağı ... şirketlerin borçlarının tasfiyesi amacıyla Fon Kurulunun ... tarihli ... sayılı kararı ile oluşturulan ve satışına karar verilen ... ihale sürecinde en yüksek teklifi veren davalıya,

ihale bedelinin ve marka bedelinin ödenmesi için yapılan ihtara rağmen ... ihale bedelinin ödenmemesi;... ihale sürecinde en yüksek ikinci teklifi veren dava dışı şirket tarafından ihale teklifinin kabul edilmemesi ve 5411 Sayılı Bankacılık Kanunun 134/5 maddesi ile ... tarafından ... oluşturan mahcuzların satışına ilişkin Yönetmeliğin 24. ve 11. maddesi kapsamında ihalenin yenilenmesi ve dava dışı ...

Şirketi'ne 8.110.000 USD bedelle 07/10/2013 tarihinde ihale ve devredilmesi suretiyle iki ihale arasındaki farktan ibaret zararın davalıdan talep edilip edilemeyeceği, davalı tarafından yatırılan teminatların irat kaydedilmesi neticesinde dava tarihi itibari ile davacının ihale şartnamesinin 11.1. maddesi ve Yönetmeliğin 24. maddesi kapsamında davalıdan talep edebileceği tazminat tutarı, uygulanacak gecikme faizi oranı konularında toplanmıştır.

Davacının ihale şartnamesinin 11. Maddesi ve Yönetmeliğin 24. maddesi kapsamında iki ihale bedeli arasındaki fark nedeniyle talep edebileceği tazminatın ne kadar olduğu, davacının diğer zarar kalemi olarak talep ettiği zararın Yönetmelik ve ihale şartnamesi kapsamında kalıp kalmadığı, varsa talep edebileceği diğer zarar miktarının ne şekilde hesaplanması gerektiği konularında davacı kayıtlarında inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi dosya emekli bankalar yeminli murakıbı bilirkişiye tevdi edilmiş, 08.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ...

18.04.2011 ve 22.04.2011 tarihlerinde yapılan açık artırma ve pazarlık ihaleleri sonucunda 10.300.000 USD tutarındaki en yüksek teklifi veren ... kurum tarafından davalı şirkete verilen süre içinde ihale bedelinin ödememiş olduğu, ... ihale bedeli olan 10.300.000.- USD ile "..." marka bedeli olan 1.190.000.- USD nin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ödenmesi ve ödemenin yapıldığı tarihte radyo'nun devir alınması için Fon tarafından gönderilen 31.07.2012 tarihli yazı ihale alıcısına elden tebliğ edilmiş olduğu halde ihale bedelinin verilen sürenin sonu 30.08.2012 tarihinde davalı Şirket tarafından ödenmemiş olduğu,

...'nün 9.000.000.-USD bedel üzerinden 30.04.2013/ 03.05.2013 tarihlerinde yapılan açık artırma/pazarlık sonucunda 8.110.000.-bedelle ...A.Ş.ye ihale edilmiş olduğu, ihale bedelinin 07.10.2013 tarihinde tahsil edilmiş olduğu, ... ye ait Ticari ve İktisadi Bütünlük Oluşturan Mahcuzların Satışına İlişkin Yönetmeliğin 24. maddesi ile İhale Şartnamesi'nin 11. maddesi hükümlerine göre; davalı ... Tic.

A.Ş tarafından ihale bedelinin ödenmemesi sonucunda Fon'un uğramış bulunduğu zararlar kapsamında davalı şirketten talep edebileceği zararların.

Birinci ve ikinci ihale arasında farkı oluşturan 2.190.000 USD ile işbu tutarın 30.08.2012 tarihinden itibaren farkın tahsiline kadar geçecek sürede ...+3 puanın 50 fazlası üzerinden hesaplanan faizi 1.840.292 USD den oluşan (2.190.000+1.840.292) alacağının 4.030.292 USD olduğu, ihale bedelinin yatırılması gereken 30.08.2012 tarihi ile 07.10.2013 ikinci ihale tarihi arasında 8.110.000.- USD nin ...+3 puanın %50 fazlası üzerinden hesaplanan 404 günlük faizden oluşan kurum alacağının da 550.578,00 USD olduğu yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 274. maddesine göre açık artırma yoluyla satış; yeri, zamanı ve koşulları önceden belirlenerek, hazır olanlar arasından en yüksek bedeli öneren ile yapılan satıştır.

Kanun koyucu 275. maddede ise bu satış türünü ikiye ayırmış; isteğe bağlı (ihtiyari) ve cebrî artırma suretiyle satışlar yönünden şu düzenlemeye yer vermiştir:

“Satıcı artırma koşullarında aksi yönde bir irade açıklamasında bulunmamışsa, herkesin katılabileceği isteğe bağlı açık artırmalarda satış sözleşmesi, artırmayı yönetenin en yüksek bedeli öneren kişiye ihale etmesiyle kurulmuş olur.

Cebrî artırma yoluyla satış, artırmayı yöneten memurun en yüksek bedeli öneren kişiye ihale etmesiyle kurulmuş olur.”

Buna göre; dava konusu ihalenin de şeklini oluşturan herkesin katılabileceği isteğe bağlı açık artırmalarda satış sözleşmesi, satıcının artırma koşullarında aksini öngörmemiş olması kaydıyla, artırmayı yönetenin en yüksek bedeli öneren kişiye ihale etmesiyle sözleşme kurulmuş sayılır.

Taraflar arasında kurulmuş bulunan bir sözleşmenin taraflarından biri süresinde edimini ifa etmezse borçlunun temerrüdü kavramı karşımıza çıkar.

Geniş anlamda borçlu temerrüdü (borçlunun direnimi) borçlunun sözleşmeye aykırı davranması, borcunu ifa etmemesi demektir. Bu hâlde ifa olanağı bulunmasına rağmen kararlaştırılan zaman geldiği ve uyarıldığı hâlde borçlu borcunu ifa etmemektedir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 125. maddesine göre karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteyebileceği gibi (m.

125/1) borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir (m. 125/2). Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler.

Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir (m.125/3).

Sözleşmeden dönme hâlinde alacaklının sözleşmenin hükümsüz kalması nedeniyle uğradığı zarar menfi zarardır.

Menfi zarar ise, sözleşmenin kurulmamasından yahut geçersiz olmasından doğan zarardır ve bu bağlamda sözleşmenin kurulduğuna veya geçerli olarak kurulmuş bulunduğuna duyulan güvenin boşa çıkmasından doğan bir zarar söz konusudur. Alacaklının malvarlığının hâlihazır durumu ile sözleşme yapılmamış olsaydı arz edeceği durum arasındaki fark, menfi zararı meydana getirir. Menfi zarar da tıpkı müspet zarar gibi fiili zarar ve yoksun kalınan kâr yani kaçırılan fırsattan oluşur. Bu bağlamda yapılan sözleşmenin geçerliliğine güvenerek başka bir sözleşme yapmamak suretiyle kaçırılan fırsatlar da menfi zararın bir türünü oluşturur (Fikret EREN: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2019, s.1186).

Yerleşik Yargıtay uygulamasıyla da kabul edildiği üzere; ilk ihaledeki edimin yerine getirilmemesi nedeniyle yapılan ikinci ihalede zarara uğranıldığı iddiasıyla açılan davada mahkemece yapılması gereken, ikinci ihalenin makul bir sürede ve ilkiyle eşit koşullarda yapılıp yapılmadığının ve ikinci ihale ilk ihaleyle aynı koşullarda yapılmış olsaydı satışın yapılması muhtemel değerinin ne olacağının belirlenmesi ve tespit edilecek bu değer ile kaçırılan fırsat olarak değerlendirilen bedel (ilk ihalede verilen en yüksek ikinci teklif) arasındaki menfi zararın irat kaydedilen değerlerin de düşülmesi suretiyle denetime elverişli şekilde ortaya konulmasıdır.

Somut olayda; iki ihale arasında yaklaşık 7 aylık bir süre bulunduğu, ilk ihale bedelinin ödenmesi için davalıya tanınan süre ve ihalenin kesinleşme süreci dikkate alındığında ikinci ihalenin makul bir süre içerisinde yapıldığı, iki ihalenin farklı koşullarda yapıldığının davalı tarafından iddia edilmediği,

davalının ilk ihaleye en yüksek teklifi vermesine rağmen ihale bedelini ödemediği ve davacının sözleşmenin eki niteliğindeki Fona ait Ticari ve İktisadi Bütünlük Oluşturan Mahcuzların Satışına İlişkin Yönetmeliğin 24. maddesi ile İhale Şartnamesi'nin 11. Maddesine göre iki ihale bedeli arasındaki farktan, teminat tutarının mahsubu sonrası kalan 2.190.000,00 USD menfi zararını 30/08/2012 tarihinden itibaren ... + 3 puanın %50 fazlası üzerinden işleyecek faizi ile tahsilini talep edebileceği kanaatine varılmakla 08.05.2024 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

BAŞKAN ... ÜYE ... ÜYE ... KATİP ...