İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/450 K.2025/247

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı ile imzalanan 20.12.2022 tarihli sözleşme kapsamında, müvekkili şirketin.

417,59 TL birim fiyat üzerinden, ..., 280 m sondaj ve zemin etüdü işlerini üstlendiğini, işe başlayan müvekkili şirketin, 208 m de iken, davalı şirketin işi bıraktırdığı, ancak tamamlanan projenin ise müvekkili şirket tarafından 29.12.2022 tarihinde ve zamanında tutanakla davalıya teslim edildiğini ve anılan tutanakta yapılan iş karşılığının 86.400 TL + KDV olduğu hususunun da imza altına alındığını, teslim edilen rapor kapsamında, müvekkili şirketi tarafından 86.400 TL + 15.631,20 TL KDV olmak üzere, toplam 102.471,20 TL tutarında fatura düzenlendiğini , ancak 29.12.2022 tarihinde ödenmesi gereken fatura bedelinin,

davalı tarafından ödenmemesi üzerine, ... 32. İcra Müdürlüğü - ...

E sayılı dosya üzerinden icra takibine geçildiğini , 29.05.2023 tarihinde ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, ancak aynı gün davalının kötü niyetli itirazla takibi durdurduğunu, davanın kabulü ile borçlunun borca itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, takibin devamına karar verilmesi durumunda, ayrıca toplam takip borcuna avans faizi yürütülmesini, davalı / borçlunun, %20'den eksik olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinde, taraflarca imzalanan sözleşme - m18.3' e göre, davacı yükleniciye ödeme yapılabilmesi için, işin tesliminden itibaren 60 iş günü içerisinde gerekli incelemenin yapılarak projenin eksiksiz ve kusursuz bir şekilde teslim edildiğinin tespiti gerektiğini, ancak İdare ( ... ) den;

halen kesin hak ediş onayı beklendiğini, dolayısıyla müvekkili şirketin temerrüdünün oluşmadığı gibi, alacak tutarının da kesinleşmediğini, söz konusu proje ve işlerin, sözleşmelere uygun olarak yapılıp yapılmadığının İdarece henüz tespit edilmemiş olması nedeniyle, eksiksiz ve kusursuz yapıldığı varsayımına göre başlatılan takip tutarına da itiraz ettiklerini, borca dayanak gösterilen mutabakat metnini imzalayan ...'ın, şirket imza yetkilisi olmadığını, bu nedenlerle davanın reddi ile red edilen kısım üzerinden %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.

Dava dosyasına celbedilen ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde;102.471,20 TL Asıl Alacak (TTK-m.1530 gereği, temerrüt faizi ) + 3.694,78 TL işlemiş faiz ( 31.01.2023 - 22.05.2023 ) olmak üzere, toplam 106.165,78 TL üzerinden, ilamsız takipte ödeme emri ile icra takibine geçtiği, anılan Ödeme Emrinin borçluya tebliğ edildiği ve borçlu vekilinin ise 29.05.2023 tarihinde borca itirazla takibi durdurduğu görülmüştür.

Uyuşmazlığın, taraflar arasında akdedilen 20/12/2022 tarihli sözleşme uyarınca davacı tarafından davalı adına düzenlenen 30/12/2022 tarihli 102.471,20 TL fatura alacağı için ... 32. İcra müd. ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.

Mahkememizin 14/11/2023 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek bir inşaat mühendisi , bir mali müşavir bilirkişiye tevdi ile davacının 20/12/2022 tarihli sözleşme kapsamında talep etmiş olduğu fatura alacağına ilişkin başlatılan takipte haklı olup olmadığı davalının cevap dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarında tek tek değerlendirilerek rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ile ...'e tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından müştereken hazırlanan 26/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''Dosyasına sunulu belgelerin incelenerek,

tümünün bir arada değerlendirilmesi sonucunda ve takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere. Sn. Mahkemede; dava konusu alacağın, sözleşmeye göre hesaplanması gerektiği kanaati hasıl olduğu taktirde, Davacı - Yükleniciye ait Kesin Hak Ediş Alacağının. KDV dahil 82.765,20'TL veya Sn. Mahkeme tarafından taraflar arasında imzalanan Mutabakat Mektubuna itibar edildiği taktirde ise Davacı - Yükleniciye ait Kesin Hak Ediş Alacağının.

KDV dahil 102.471,20 TL, Davacı tarafın faiz talebi ve tarafların icra inkar veya kötü niyet tazminatı talepleri ile tarafların sair hususlardaki taleplerinin takdirinin ise Sn. Mahkemeye ait bulunduğu, Davacının ticari defterlerine göre; davacı ile davalı arasındaki iye bağlı olarak icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 102.471,20 TL alacağının bulunduğu, Davalının ticari defterlerine göre.

01.01.2023 itibariyle davalının davacıya 102.471,20 TL borcunun bulunduğu, davacıya olan bu borcun... tarihli ve ... yevmiye maddesiyle banka hesabı kullanılmak suretiyle “.... 32 İCRA MD. ... ESAS” açıklamasıyla icra hesabına ödenerek kapatıldığı, Dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 102.471,20 TL'si ana para ve 1.265,95 TL'si işlemiş faiz olmak üzere toplamda 103.737,15 TL alacağının bulunduğu,'' yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Mahkememizin 14/05/2024 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi hususunda dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile ek rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından düzenlenen 05/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; '' Davalı tarafın Kök Rapora itirazları kapsamında yeniden yapılan incelemede; anılan itirazların Kök Raporda ayrıntılı bir şekilde incelendiği ve değerlendirildiği görülmüş, dolayısıyla anılan itirazlar bakımından Kök Raporda değişiklik gerektirebilecek herhangi bir husus bulunmadığı,

ayrıca Kök Raporda sehven yanlış yazılan Tutanak tarihinin ise 29.12.2022 olarak revize edilmesi gerektiği ve Mütemerrit duruma düştüğü gerekçesiyle, faiz hesaplamalarının 31.01.2023 ile takip tarihi olan 22.05.2023 arası dönem için hesaplanması gerektiği yönündeki Davacı tarafın iddiaları kapsamında yeniden yapılan incelemede ise kök raporda da ifade edildiği üzere, davacı tarafından başlatılan 24.05.2023 takip tarihinden önce davacı şirket tarafından dava konusu alacağın tahsiline ilişkin olarak davalı tarafa herhangi bir ödeme emri, ihbar veya bildirim yapılmadığından,

davalının takip tarihinden evvel temerrüde düşmesi gibi bir durum oluşmamıştır. Dolayısıyla, davalı tarafından işbu ödeme emri 29.05.2023 tarihinde tebliğ edildiğinden, 29.05.2023 tarihinden 7 gün sonrasına denk gelen 05.06.2023 tarihinden itibaren davacının alacağı için avans işlemlerinde uygulanmakta olan faiz oranı nispetinde faiz işletilebileceği, '' şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Mahkememizin 24/12/2024 Tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile dosyanın bilirkişi heyetinde yer alan mali müşavir bilirkişiye tevdi ile faiz hesabı yönünden kök ve ek raporda yapılan hesaplamaya ilaveten 31/01/2023 tarihi ile takip tarihi olan 22/05/2023 tarihleri arasındaki faiz hesabının da yapılarak sonucunun seçenekli olarak takdiri mahkemeye bırakacak şekilde değerlendirilmesi hususunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişilere tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından düzenlenen 10/01/2025 tarihli ek raporunda özetle;

'' Temerrüt tarihi 05.06.2023'ten dava tarihine kadar olan süre için hesaplanan işlemiş faiz tutarının 1.265,95 TL olduğu, 31/01/2023 tarihi ile takip tarihi olan 22/05/2023 tarihleri arası için hesaplanan işlemiş faiz tutarının 3.396,49 TL olduğu, '' şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan 20.12.2022 tarihli sözleşme ile davacı yüklenicinin; KDV hariç, 116.900 TL ( m.4 ) bedelle ve 26.12.2022 tarihinde bitirilmek kaydıyla, ... IKN sayılı ...Projesi Zemin Etüd Raporu işini üstlendiği, Sözleşme eki olan, Özel Teknik Şartnamenin, Ödeme başlığı altında Jeolojik & Jeoteknik Raporun idareye teslimi ile ödeme tutarının % 60'ının ve anılan raporun idarece onaylanması halinde ise bakiye %40 ödemenin yapılacağı hususlarının kararlaştırıldığı ve sözleşme eki olan Teklif Cetvelinde ise davacı yüklenici tarafından söz konusu işler için, KDV hariç toplam 116.900 TL tutarında teklif verdiği, özetle davacı yüklenicinin, Teklif Cetveli Sahibi tarafından kabul edilerek 20.12.2022 tarihli sözleşmenin imzalandığı anlaşılmaktadır.

Tutanak başlıklı ve 29.12.2022 tarihli yazı gereği dava konusu işlerin, %100 oranında tamamlanarak teslim edildiği; Sözleşme eki olan Özel Teknik Şartname - Ödeme başlığı maddesine göre, teslim ile birlikte toplam iş bedelinin ( 116.900 TL + KDV ); % 60'ı olan, 70.140 TL + KDV tutarındaki kısmının ödenmesi gerekir iken, davacı yüklenicinin; KDV dahil, 102.471,20 TL tutarında fatura düzenlediği; söz konusu faturanın, davalı iş sahibi tarafından kabul edilerek ticari defter kayıtlarına alındığı ve 03.05.2023 tarihli Alacak veya Borç Mutabakat Mektubu başlıklı Belge ile davalı - iş sahibinin, davacı - yüklenicinin, 102.471,20 TL tutarında alacağı bulunduğu ve bakiye konusunda mutabık kalındığı beyanında bulunduğu görülmüştür.

Dava konusu uyuşmazlık, davacının hizmet alım sözleşmesi kapsamında, davalı şirketin sondaj işlerini yapması neticesinde taraflar arasında akdedilen 03.05.2023 tarihli mutabakat ve 29.12.2022 tarihli iş bitirme tutanağı kapsamında fatura alacağına vaki ikame ettiği ... 32. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine İİK m.67/2 uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin "Madde-7 Ödeme Yeri ve Şartları" başlığı altında bulunan (7.2.) maddesinde.

"Sözleşme konusu işin Yüklenici tarafından süresi içinde tamamlanıp İdareye teslim edilmesini müteakiben Özel Teknik Şartnamede belirtilen işlerin hatasız, kusursuz ve eksiksiz olduğunun anlaşılıp İdarenin ilgili müdürlüğü tarafından onaylanması halinde Yüklenici tarafından kesilecek fatura karşılığında İdarenin Mali İşler Müdürlüğünce ödenecektir." ifadesiyle ödemenin iş bitirme tutanağının düzenlenmesinden sonra davacı şirket tarafından düzenlenecek olan fatura karşılığında ödeneceğinin açıkça belirtilmiş olduğu,

29.12.2022 tarihli iş bitirme tutanağından anlaşıldığı ve 26/01/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda da tespit edildiği üzere sözleşme konusu işin davacı şirket tarafından %100 oranında tamamlandığının davalı tarafından onaylandığı; bu onaya istinaden davacı şirket tarafından davalı şirkete 30.12.2022 tarihinde fatura düzenlendiği görülmektedir.

Her ne kadar davalı tarafça tek taraflı fatura düzenlenerek kendilerine gönderildiği belirtilse de; faturaya itiraz süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığı, tarafların ticari defter ve belgelerinde davalının davacıya 102.471,20 TL borcunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (“TTK”) 21/2. Maddesi: “Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.” hükmünü havidir. Bu doğrultuda sekiz günlük süre içerisinde faturalara usulüne uygun bir itirazda bulunulmadığı dikkate alındığında davacı şirket tarafından taraflar arasındaki Sözleşmeler’e istinaden kesilen faturaların kesin delil niteliğinde olduğu açıktır. Nitekim aşağıda atıf yapılan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı, bu hususu oldukça açık bir şekilde ortaya koymaktadır:

“6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nda fatura tanımlanmamıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu(VUK)’nun 229. maddesinde yer alan tanımlama ise: "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesikadır." Şeklindedir. Ticaret Kanunu’nda ve Vergi Usul Kanunu’nda fatura ile ilgili başkaca düzenlemeler de bulunmaktadır.

Nitekim, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesinde; fatura düzenlenmesinin hangi hallerde ve kimler için mecburi olduğu hususunda düzenleme yapılmıştır. Diğer taraftan, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 23. maddesinin birinci fıkrasında.

"Ticari işletmesi icabı bir mal satmış veya imal etmiş veyahut bir iş görmüş yahut bir menfaat temin etmiş olan tacirden, diğer taraf kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir." Denilmekte; ikinci fıkrasında da. "Bir faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde münderecatı hakkında bir itirazda bulunmamışsa münderecatını kabul etmiş sayılır." hükmü yer almaktadır.

Bu yasal düzenlemelerden çıkan sonuç; fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunmasının gerekli olduğu olgusudur.

Ticari işletmeye ilişkin olarak ve belli faaliyetlerde bulunma halinde tacirler tarafından o faaliyetle ilgili olan karşı taraf adına düzenlenmesi gereken ticari bir belge niteliğindeki fatura, sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Kısacası.

TTK’nun 23. maddesinin 2. fıkrası uyarınca gönderilen faturaya sekiz gün içinde itiraz olunmaması halinde fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması için, faturayı düzenleyen kişinin aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ticari işletmesi icabı mal satmış, imal etmiş ya da iş görmüş bir tacir olması gerekir.

TTK’nun 23. maddesinin 2. fıkrası hükmü ile, fatura özellikle tacirler arasında ifaya yönelik bir ispat aracı olarak kabul edilip; süresinde itiraz edilmemekle münderecatından sayılan hususlar yönünden düzenleyen lehine, adına fatura düzenlenenin aleyhine, bir karine getirilmiştir. Bu karine faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır.

Eş söyleyişle, faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması, yani, faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi TTK’nun 23. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ve yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karineden kaynaklanmaktadır.

Bilirkişi raporunda; davacı şirketin yapmış olduğu işi tam anlamıyla ifa ettiği ve %100 oranında iş teslim ettiği, tarafların ticari defter ve belgelerinde davalının davacıya 102.471,20 TL borcunun bulunduğu ve bu asıl alacağın "Alacak veya Borç Mutabakat Mektubu" başlıklı belge ile de davalı tarafından da kabul edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar bilirkişi raporunda davacı tarafından başlatılan icra takibine ilişkin ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren 7 günlük ödeme süresinin son günü olan 05/06/2023 tarihinden itibaren temerrüt faizi uygulanacağına ilişkin değerlendirmede bulunulup buna göre faiz hesabı yapılmışsa da,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1530/4. maddesinde "ihtara gerek kalmaksızın borçlunun mütemerrit sayılacağı ve alacaklının faize hak kazanacağı" şartlar düzenlenmiştir. M.1530/4-a; "Faturanın veya eş değer ödeme talebinin borçlu tarafından alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda" ve m.1530/4-b; "Faturanın veya eş değer ödeme talebinin alınma tarihi belirsizse mal veya hizmetin teslim alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda" borçlunun mütemerrit sayılacağı ve alacaklının faize hak kazanacağı yönünde amir hüküm bulunmaktadır.

Dava konusu ... 32. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından yapılan icra takibinde faiz başlangıç tarihi olarak iş bitirme tutanağı tarihi olan 29.12.2022 tarihinden 30 gün sonra olan 31.01.2023 tarihi belirtilmiş ve bu tarihten itibaren ödeme emrinden de görüldüğü üzere "Değişen Oranlarda TTK. 1530.

Madde Temerrüt Faizi" talep edilmiş olmakla, TTK m.1530/4 uyarınca davalının mütemerrit olduğu 31.01.2023 ile takip tarihi olan 22.05.2023 arasındaki faiz hesabının yapılması hukuka uygun görülmekle davanın kabulü cihetine gidilerek, davalı tarafından ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, alacak likit olduğundan İİK md. 67/2 uyarınca asıl alacağın %20'sine karşılık gelen 20.494,24-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır