İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/58 K.2025/774

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...

A.Ş., A grubu işletme belgesine haiz döviz alım satımı konusunda gerekli izin ve onayları bulunan bir döviz şirketi olduğunu, davalı ile müvekkili davacı arasında 28.05.2019 tarihinde profesyonel hizmet sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre de müvekkili davacı, davalı ...'e murahhas müdür olarak atandığını, müvekkilinin hak ve sorumluluklarının neler olduğu sözleşme kapsamında detaylıca izah edildiğini, müvekkili davacı ticari hayatta ikili ilişkileri ve ...'ü fazlası geniş bir insan olduğunu,

bu ikili ilişkilerinden kaynaklı olarak dava konusu taşınmazların ticari amaçla kiraya verilmesi amacıya müvekkili davacı ile taşınmaz malikleri sözlü mutabakata vardıklarını, yapılan bu anlaşma akabinde dava dilekçesi ekinde sunulan profesyonel iş sözleşmesi müvekkili davacı ve davalı ...arasında imzalandığını, ...'in devri talep edilen taşınmazları sözleşme süresi boyunca kullanılmayı talep etmiş olması nedeni ile müvekkilinin kendi kişisel işleri için kullanmayı amaçladığı dava konusu taşınmazların ticari amaçla ...'e kiralanması konusunda taraflar anlaşmaya vardıklarını, yapılan bu anlaşmaya göre,

sözleşme sona erdiği tarihte davalı kiralanan taşınmazlara ilişkin kira sözleşmesini müvekkili davacıya devredeceğini, işbu profesyonel hizmet sözleşmesi 06.01.2022 tarihinde sona erdiğini, Daha sonraki süreçte müvekkili tarafından ...

59. Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile davalı ...'den taraflarca imzalanmış sözleşmeye istinaden taşınmazların kira akdinin devri talep edildiğini, ancak davalı kira sözleşmelerini devretmediği gibi ihtarnameye de herhangi bir cevap vermediğini, yaşana bu gelişmeler sonrası işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, arz ve izah olunan nedenlerle, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, ...

Numaralı Bağımsız Bölüm ...ve .... numaralı Bağımsız Bölüm Karşıyaka/İzmir adresinde bulunan taşınmazlara ilişkin kira sözleşmelerinin Türk Borçlar Kanunu’nun 323. Maddesi ve taraflar arasında yapılmış sözleşeme gereği müvekkil davacıya devrine , vekâlet ücretleri de dâhil tüm yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin net olmadığını, davacıya talebinin açıklattırılması gerektiğini, nitekim davacının talebi taraflarınca anlaşılamadığını, 100 sayılı HMK’nın 119/1-ğ maddesine göre, davacının mahkemeden hangi türde bir hukuki koruma istediğini “talep sonucu” kısmında açıkça ve hiçbir şekilde tereddüde yer vermeyecek şekilde ayrıntılı olarak yazması gerektiğini, iş mahkemelerinde ikame edilen işbu davayla hiçbir zaman karşılaşılmadığını, davacı yana davasının açıklatılması gerektiğini,

müvekkili şirket ile davalı arasında döviz şirketi ve şubelerinin profesyonel olarak sevk ve idaresi için sözleşme akdedildiğini, davacı murahhas üye olarak atandığını, fakat davacı sözleşme gereği edimlerini yerine getiremediğini, şirket çalışan elemanları tarafından aleyhlerine birden fazla iş davası ikame edildiğini, davacının başarısız yönetimi ve akde aykırı davranması nedeniyle sözleşme sona erdirildiğini, davacı sözleşmede yer alan şart gereği 144.000USD'lik karakodlu çekleri teminat olarak sağlamayı taahhüt etmiş olup davacının bu taahhüdü yerine getirmemesi durumunda sözleşmenin yürürlüğe girmeyeceği düzenlendiğini,

davacı bu taahhüdü yerine getirdiğini ispatla mükellef olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle, her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla ve Mahkeme tarafından öncelikle davacıya davasının ve taleplerinin açıklattırılmasına, davacının talep ve dava konusunu açıklaması neticesinde cevap hakları saklı tuttuklarını beyanla, davanın esastan reddine, vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline, karar verilmesini savunmuştur.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1-... 6. İş Mahkemesinin ..., ...... ... Esas sayılı dosyaları,

2-... Vergi Dairesinden gelen ... Yetkili Müessese Anonim Şirketi'nin şube adreslerine ait kayıtlar,

3-... Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen ... Yetkili Müessese Anonim Şirketi'nin ticaret sicil kayıtları,

4-... 37. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyaları,

5-Bilirkişi kök raporu,

6-Tüm dosya kapsamı.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:

Davacının davası, murahhas müdür olarak atandığı davalı şirket ile yapılan hizmet sözleşmesi uyarınca davalı tarafından davacıya devredilmesi kararlaştırılan kira sözleşmelerinin davacıya devri talebine ilişkindir.

Tarafların delilleri toplanmış, mali müşavir bilirkişiden rapor alınmıştır.

Dosyaya ibraz edilen 10.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davalının ticari defterlerini dosyaya sunmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davalının davaya konu edilen iş yerlerinin kira sözleşmelerinin davacıya devretmesi gerektiği bildirilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 28.05.2019 Tarihli profesyonel hizmet sözleşmesinin incelenmesinde, davacının davalı şirkete murahhas müdür olarak hizmet vermeyi üstlendiği, üstlendiği görevin yanında davacının davalıya ait merkez ve şubelerde yürütülen faaliyetleri yerine getirip davalı şirketi görev yaptığı süre içinde ayda 12.000,00 USD ve yılda asgari 144.000,00 USD kar sağlamı taahhüt ettiği, ayrıca taahhütlerine teminat olmak üzere davalıya toplam 12 adet ve 144.000,00 USD bedelli çekin davalıya vermeyi taahhüt ettiği,

davacının sözleşmede kararlaştırılan taahhütlerini yerine getirmesi halinde davalının merkez şubesinin ... adresindeki iş yerinin ve ... adresindeki iş yerinin kira sözleşmelerinin davacıya devredileceğinin kararlaştırıldığı, dava dilekçesinin talep sonucu kısmında sözleşmesi devredilmesi talep edilen iş yeri adreslerinin ise ...

Numaralı Bağımsız Bölüm ...ve ... numaralı Bağımsız Bölüm Karşıyaka/İzmir adresinde bulunan taşınmazlar olduğu, bu haliyle dava konusu edilen ..numaralı Bağımsız Bölüm... adresindeki taşınmazın sözleşmede belirlenen taşınmaz olmadığı anlaşılmıştır.

Yine taraflar arasındaki sözleşmenin konusunun kira sözleşmesinin devri mi yoksa işletme devrine ilişkin mi olduğu hususunda Mahkememizde tereddüt oluşması sebebiyle davacı asil isticvap edilerek duruşmada beyanları alınmıştır.

09.05.2025 tarihli celsede davacı asil her ne kadar dava konusu kira sözleşmelerinin devrinden kast edilenin iş yerlerinin boş hali ile kendisine devrine ilişkin olduğunu beyan etmiş ise de, davacının işbu beyanı sırasında tereddüt yaşadığı ve yanında bulunan davacı vekilinin yönlendirmesi ile beyanda bulunduğu Mahkememizce gözlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinde, davacının kira sözleşmesinin devrini düzenleyen TBK 323. Maddesine dayandığı, dosyada dava dışı kiraya verenin sözleşmenin devrine muvafakat ettiğine veya edeceğine dair bir belgeye rastlanmadığı gibi kira sözleşmelerinin dosyaya sunulmadığı, taraflar arasında tanzim edilen sözleşmeye bir bütün olarak bakıldığında sözleşmeden doğan bir kısım edimlerin yerine getirilmesi karşılığında davacı tarafından döviz bürosu olarak işletilen iş yerinin işletmesi ile birlikte davacıya devrinin kararlaştırıldığı, eş deyişle sözleşme konusunun işletmenin devrine ilişkin olduğu kanaatine varılmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan sözleşmede davacının dayandığı sözleşme hükümlerinin iletme devrini düzenlediği, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 31 sayılı karar ilişkin tebliğ (2018-32/45) nazara alınarak, davacının davalının faaliyette bulunduğu dava konusu döviz bürosu şubelerini işletmeye haiz olmadığı, bu nedenle taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davalının işlettiği şubenin devrine ilişkin hükümlerinin uygulanabilir olmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

Davacının davasının REDDİNE,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 80,70 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 534,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Davalı tarafından yapılan 200,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/10/2025

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır Harç/ Masraf Dökümü · Peşin Harç : 80,70 TL · Karar Harcı : 615,40 TL · Noksan Harç : 534,70 TL Davacı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 5.950,75 TL Davalı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 200,00 TL Yargılama Gideri Detayları · Bilirkişi Ücreti : 5.000,00 TL · Posta Giderleri : 1.150,75 TL