İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/595 K.2024/645

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'a ait ... plakalı araç ile davalı ...

Sigorta tarafından ... poliçesi ile sigortalanan, diğer davalı ...'ın ruhsat sahibi olduğu ve diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında 17.12.2023 tarihinde... mevkisinde trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde yapılan incelemelerde davalı tarafa ait aracın %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu tespit edildiğini, müvekkile ait aracın onarımı kendi kasko sigorta şirketi tarafından yapılmış olup, onarıma ilişkin ekspertiz raporu ile onarım faturası ekte bulunduğunu, somut olaya konu trafik kazasının meydana geldiği tarihte ZMMS poliçe teminat limiti 120.000,00 TL tutarında olduğunu,

müvekkiline ait araçta 134.265,91 TL hasar onarım faturası mevcut olup evleviyetle davalı tarafa ait aracın ZMMS poliçesinin teminat limitlerinin dolduğu görüleceğini, hal böyle iken, müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı ve aracın onarım süresince kullanılamamasından kaynaklanan zararların tazmin edilmesi için sorumlu olan davalılara karşı huzurdaki davayı ikame etme gerekliliği hasıl olduğunu,

müvekkili ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen ve yargılama sırasında alınacak bilirkişi raporu ile belirlenecek bedele artırılmak üzere belirsiz alacak olarak 100,00 TL değer kaybı zararının kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olan ... plakalı karşı aracın ... poliçesini tanzim eden davalı ... Sigorta A.Ş.

İle müteselsilen sorumlu olan araç sahibi davalı ... ve müteselsilen sorumlu olan diğer davalı sürücü ... tarafından, kaza tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte tazmin edilmesini, müvekkile ait aracın onarım süresice kullanılamamasından kaynaklanan ve bilirkişi raporu ile belirlenecek tespite göre artırılmak üzere şimdilik belirsiz alacak olarak 100,00 TL tutarındaki araç mahrumiyet bedeli zararının karşı aracın ruhsat sahibi davalı ... ile müteselsilen sorumlu olan diğer davalı sürücü ... tarafından, kaza tarihinden itibaren işletilecek olan faizi ile birlikte tazmin edilmesini, davalılar hakkında edinilen bilgiye göre,

adreslerini değiştirme hazırlığında oldukları ve mallarını kaçırmakta oldukları anlaşıldığını, alacağın rehinle temin edilmemiş olduğundan ötürü yetkili olan mahkemeden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sayın mahkeme tarafından alacağa yeter düzeyde belirlenecek miktarda davalılara ait mallar hakkında teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA/

Davalıların davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, haksız fiilden kaynaklı tazminat davasıdır.

Mahkememizin 2024/222 Esas sayılı dosyasında 26/09/2024 tarihli ara kararı ile dava dilekçesi netice ve talep kısmının 2. bendinde ''müvekkile ait aracın onarım süresice kullanılamamasından kaynaklanan ve bilirkişi raporu ile belirlenecek tespite göre artırılmak üzere şimdilik belirsiz alacak olarak 100,00 TL tutarındaki araç mahrumiyet bedeli zararının karşı aracın ruhsat sahibi davalı ... ile müteselsilen sorumlu olan diğer davalı sürücü ... tarafından, kaza tarihinden itibaren işletilecek olan faizi ile birlikte tazmin edilmesine,'' karar verilmesi talep edilmiş olmakla ilgili talep yönünden dosyanın tefriki ile mahkememizin işbu esasına kaydedilmiştir.

TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Anılan maddenin 1.fıkrasında "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda..."sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12.maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir. 26/06/2012 tarihinde kabul edilen ve 30 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6335 sayılı yasanın 2.maddesinde, "6102 sayılı Kanun'un 5.maddesinin başlığı" 2. ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" şeklinde, 1.fıkrasında yer alan "davalara" ibaresi ise davalar ve ticari nitelikteki "çekişmesiz yargı işlerine" şeklinde 3.ve 4. fıkraları "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şekilde değiştirilmiştir.

6102 sayılı TTK 16/1. maddesinde: "Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar." ve TTK'nun 19. maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır.

Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

TTK 4/2 maddesinde mutlak ticari davalar sayılmış olup, dava sayılan mutlak ticari davalar kapsamında değildir. Ancak, TTK 4/1 maddesine göre ticari dava sayılması için de, davanın her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olması gereklidir. Eğer taraflardan biri, tacir değil, esnaf niteliğinde ise davayı ticari dava olarak kabul etmek mümkün değildir.

Bu açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamında yapılan incelemede davacının değer kaybı tazminatının sigorta şirketi ile diğer gerçek kişilere karşı açıldığı; neticei talep kısmında davacının onarım süresince aracın kullanılamaması nedeniyle tazminatın yalnızca gerçek kişilere yöneltildiği anlaşılmakla gerçek kişiler arasında meydana gelen haksız fiil nedeniyle talep edilen iş bu tazminat alacağında mahkememiz görevli olmadığı;

taraflar arasında mevcut ticari ilişkiden kaynaklı olmayıp haksız fiil sorumluluğunda olduğu ve sigorta şirketinden talep edilen bir tazminat olmadığı anlaşılmakla iş bu tazminat kalemi yönünden davacının davasının görev-dava şartı yokluğundan-usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için başvurulması halinde, dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · ¸e-imzalıdır HAKİM ... · ¸e-imzalıdır