İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/615 K.2024/893

Mahkememizde görülmekte olan İflas (Doğrudan İflas (İİK 178)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...dava dilekçesinde özetle ; yetkilisi olduğu şirketin borca batık olduğunu, Vergi Dairesi, Şahsi, ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası, Bağkur, ... İcra Müdürlüğü aracılığı ile şirketin bütün mallarına haciz konulduğunu, vergiden terk edildiğini belirterek davacı...şirketin iflasına karar verilmesini talep etmiş, dava dilekçesi ekinde bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanının sunulmamış olduğu anlaşılmıştır.

Davacı , şirketin borca batık ve aciz halinde olduğu gerekçesiyle 6102 sayılı TTK'nın 376 ve İİK'nın 178. maddesi uyarınca eldeki davayı açmıştır.

Konuyu düzenleyen 2004 sayılı İİK nın 178 ve 6102 sayılı TTK'nın 376.maddelerinde sermaye şirketlerinin herhangi bir icra veya iflas takibine maruz kalmadan temsilcileri tarafından borca batık durumda oldukları mahkemeye yapılacak bir başvuru ile iflasını isteyebilecekleri düzenlenmiştir.

İİK'nın 178. ve 179. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için şirketin borca batık durumda olması gerekir. Aciz hali borçlunun ödeme araçlarından yoksunluğu nedeniyle, derhal ödemesi gereken para borçlarını ödemek konusundaki iktidarsızlığıdır, borca batıklıkta ise, borçlunun malvarlığındaki aktif değerler toplamının, pasif değerler toplamını karşılayamaması durumudur.

Borçlunun aciz hali ne kadar ağır olursa olsun (İİK.nun 178/III deki durum olmadıkça) kendi iflasını isteyen borçlu aciz halinde bulunduğunu ispat etmek zorundadır. İflas talebi üzerine mahkemede bilirkişi incelemesi yaparak iflas talebinin yerinde olup olmadığını belirler. Borca batıklığın tespiti için TTK'nın 324. maddesi uyarınca bir borca batıklık bilançosu hazırlanmalıdır.

TTK'nın 324. maddesine göre borca batıklık bilançonda aktiflerin rayiç değerden bilançoya geçirilerek borca batıklık bilançonun çıkarılması gerekir. Böyle bir talep üzerine mahkemece, bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı rayiç değerlere göre tespit edilmelidir.

Bunun için mahkemeye ibraz edilen bilanço üzerinde mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre bilirkişilerce yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir.

Borca batıklık, TTK’nın 324. maddesinde gösterilen şekilde varlıkların rayiç değerini belirlemek ve İİK’nın 178/1. madde ve fıkrasında belirtilen alacaklılar listesinde gösterilenler ile gerçek anlamda tespit edilebilecek diğer borçların tutarına göre belirlemelidir. Borca batıklıktan kurtulma ise tüm borçların ödenmesi anlamına gelmeyip, aktifin pasiften fazla olmasını ifade eder.

Bir sermaye şirketinin borca batıklık bildiriminde bulunarak iflasını istemesi halinde, bu durumun mahkemece re’sen tespiti gerekir. Bu tespitin yapılmasında, davacının sunduğu delillere ek olarak, mahkemece gerekli görülen diğer delillerin toplanması, bu kapsamda ilgisi görülen kamu kurumlarından alınacak bilgiler, yapılacak keşif ve mahkemece atanacak bilirkişilerce düzenlenecek raporlar da değerlendirilmelidir.

Borca batıklığın tespitinde sadece davacının kayıtlarına değil, varlıklarının rayiç değerlerine de özellikle bakılmalı, bu noktada, konusunda uzman bilirkişilerin görüşüne başvurulmalıdır. Dava teorisindeki genel ilkenin bir istisnası olarak, borca batıklık sadece dava tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir." (Bkz. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin...E. K. sayılı ilamı)

İİK. 181. Maddesinde de, İİK. 159, 160, 164, 165, 166. Maddelerinin bu fasıl hükümlerine göre vukua gelen iflaslara da tatbik olunacağı ifade edilmiştir.

İİK 178.maddesi "(Değişik: 9/11/1988-3494/37 md.) İflasa tabi bir borçlu, aciz halinde bulunduğunu bildirerek yetkili mahkemeden iflasını isteyebilir. Borçlu, bu halde bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanını iflas talebine eklemek zorundadır. Bu belge mahkemeye ibraz edilmedikçe iflasa karar verilemez.

" hükmünü ihtiva etmektedir.

Davacıya İİK 178.madde uyarınca "borçlu şirketin mal varlığını, borçlarını, alacaklarını ve bu şirketten alacaklı olanların isimlerini ve adreslerini gösterir mal beyanını içeren dilekçeyi sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, aksi halde iflas istemine ilişkin bu dava dinlenemeyeceğinden davanın usulden reddine karar verileceği tebligata şerh düşülmüş, muhtıra davacıya 04.11.2024 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davacı...tarafından İİK 178.maddesi uyarınca herhangi bir beyan ve belge sunulmadığı anlaşılmakla emsal Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... K.sayılı kararı ve İİK 178, HMK m.114/2, m.115 maddeleri kapsamında özel dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...