İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/8 K.2025/406

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket nezdinde ... Nolu poliçesi ile ... Şirketi'ne ait ... plakalı otomobilin sigortalandığını, 29/01/2021 tarihinde ... plakalı aracın sürücüsünün, .... Sokaktan .... Sokağa bağlanıp ...

Caddesi istikametine seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek gidişe göre yolun sonunda park halinde bulunan ... plakalı aracın sağ arka yan çamurluk kısımlarına kendi aracının sağ ön köşe tampon ve sol ön yan çamurluk kısımlarıyla çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile park halindeki ... plakalı aracın sol ön köşe tampon kısımları ile önünde park halinde bulunan ... plakalı aracın sol arka köşe tampon kısımlarına çarpması sonucu 3 araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı müvekkili şirketi nezdinde sigortalı aracın kazanın ardından dolay yerini terk ettiğini,

kolluk tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında bu kazanın oluşumunda ... plakalı aracın firar eden sürücüsü 2918 sayılı K.T.K'nun 84/J maddesini ihlal ettiğinin tespit edildiğini, davalı şirkete ait aracın %100 kusuruyla kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini ve olay yerini terk ettiğini, kaza sonrasında ... plakalı araç sahibi tarafından aracında meydana gelen hasar bedeli için müvekkili şirkete başvuru yapıldığını, 19/03/2021 tarihinde mağdura 3.776,00-TL hasar bedeli, tedarikçi firmalardan ....

A.Ş'ne 2.548,79-TL ve ... Ltd. Şti'ne 4.190,00-TL olmak üzere toplam 10.514,86-TL hasar tazminatı ödendiğini, müvekkili sigorta şirketinin sigortalıya rücu hakkının mevcut olduğunu, 14.713,17-TL tazminat bedelinin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ve ferilerinin ödenmesi amacıyla davalıya karşı ...

37. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak borçlu davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, davalı şirketin yaptığı itirazın iptali için dava açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle, ... 37. İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile haksız ve mesnetsiz olarak itiraz eden davalının %20 kötü niyet tazminatı ile mahkum edilmesi ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili tarafından sunulan 22/01/2024 tarihli dilekçesinde özetle; davacının tüm taleplerinin zaman aşımına uğradığını, bu sebeple zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini, Müvekkili şirketin ... internet sitesi ve bu sitenin cep telefonu aplikasyonu olan TikTak mobil uygulaması ile araç kiraladığını, kazaya karıştığı iddia edilen ...plakalı aracın taraflar arasında imzalanmış olan 03/01/2021 tarihli Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesi ile müvekkili şirket tarafından ...'a kiralandığını, ...'a kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu hasarlardan dolayı müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını,

Kazaya karıştığı iddia edilen ...

Plakalı aracın ... tarafından 16/01/2021 tarihli sözleşme ve ekleriyle 28/01/2021 tarihinde 23:32 saatinde kiralanmış bir araç olduğunu, ...'un aracı kiralayarak araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğu ve aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olarak işlettiğinin aşikar olduğunu, davacı şirketin rücu talebinin müvekkili şirkete ait aracın sürücüsü ...'a yönlendirilmesinin gerektiğini, Davacı tarafın hasar tespiti ile ilgili hiçbir evrak sunmadığını, araca ait hasar kaydının da mevcut olmadığını, tüm bu nedenlerle davanın usul ve esasa aykırılık taşıması sebebiyle müvekkili şirket yönünden reddine, davanın ...'a ihbarına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır. Uyuşmazlığın, davacı tarafından sigortalanan ...Plaka sayılı aracın karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacı tarafından dava dışı kişilere ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsili amacı ile davacı tarafından ... 37. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.

Mahkememizin 09/07/2024 tarihli duruşmasının 5 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 otomotiv konusunda uzman bir bilirkişiye, 1 sigorta uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları,Sunulan deliller kapsamında davaya konu meydana gelen kaza nedeniyle davacının rücuen alacak yönünden talebine konu icra takibinde haklı olup olmadığı,

haklı olması halinde alacak miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ile ...'a tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından müştereken düzenlenen 11/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda: " Kaza sebebiyle oluşan hasar miktarının icra dosyasındaki değerler ile uyumlu ve kadri maruf olduğu. Sigorta Yönünden. Davacı ...A.Ş. tarafından, ödenen tazminatın rücuen tahsili talebiyle dava açılmıştır.

Zaman Aşımı Yönünden; takdiri ve hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemenin yetkisindedir. Kaza Tarihi 29.01.2021, Ödeme Tarihi 19.03.2021/ 08.09.202, İcra Tarihi 23.01.2023, Arabuluculuk Tarihi : 03.04.2023/13.04.2023, Dava Tarihi 03.01.2024. Dava dışı... Sigorta A.Ş. nezdinde ...A.Ş.

Adına, ... marka/tipi, 2020 model, 25.11.2020 / 25.11.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, ... plakalı araç ... sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, Davacı kaza sonrasında ...plakalı hasarı için 19.03.2021 tarihinde mağdur Hamdullah Yürek 3.776,00.-TL, tedarikçi firma ... A.Ş.'ne 2.548,79.-TL, ...

Şti.'ne 4.190,07.-TL Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde... sayılı karar doğrultusunda değer kaybı talebi için ise 08.09.2021 tarihinde mağdura 4.198,31.-TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 14.713,17.-TL ödendiğinin bildirildiği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın “B.4.” maddesi “7” bendi uyarınca, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebi ile dava dışı ...

Sigorta A.Ş.'nin ödediği tazminat miktarınca hak sahibi yerine geçeceği ve kendi sigortalısı olan davacıya karşı rücu hakkını kullandığı, davacı ödediği tazminatı davalıdan talep edebileceği, Sigorta Mevzuatı ve Genel Şartlar çerçevesinde bir değerlendirme yapılmıştı Ancak, Genel Şartlara aykırılık teşkil eden emsal Yargıtay Kararları mevcut olmakla birlikte bu husustaki takdir ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenin yetkisindedir.

Sonuç ve kanaatine ulaşılmış olup; davacı ve davalının diğer sair taleplerinin takdirinin Sayın Mahkeme've ait olduğunu bildirir. hukuki nitelendirme ve değerlendirme ile nihai takdir Sayın mahkemeye ait olduğu" şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından öncelikle davalının uzun süreli araç kiralaması nedeni ile KTK anlamında işleten sıfatının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. Araç maliki davalı ...A.Ş ile dava dışı kiracı ... arasında ... plakalı aracın kiralanması bakımından 16/01/2021 başlangıç tarihli ve belirsiz süreli bireysel paylaşımlı araç kira sözleşmesi düzenlenmiştir. Dava konusu kaza 29/01/2021 tarihinde meydana gelmiştir.

KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.

2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, ... E. ve... K. sayılı kararı).

Dosyada mevcut davalılar arasında yapılan kira sözleşmenin 14.6, 14.7, 15 maddeleri uyarınca sözleşmenin bu hükümlerine göre, kiracının kiralanan araca ilişkin diğer ücretlerden de sorumlu olacağı, sözleşmede belirtilenlerle sınırlı olmamak kaydıyla tüm ücret, ceza ve masraflar ile ücret ve masraf politikası dahilinde belirtilen ücret ve masrafların kiracıdan doğrudan tahsil edileceği; araç üzerindeki fiili hakimiyetinin kiracıya geçeceği, kaza durumunda da sigorta limitleri dışındaki her türlü tazminatın kiracı tarafından karşılanacağı, tüm bu nedenlerle araç üzerindeki fiili hakimiyetin kiracıda olduğu,

kira süresince 3. kişilere verilen zararlardan kiracının sorumlu olacağı, kiralayan şirkete yöneltilecek tüm zararların koşulsuz ve şartsız olarak kiracı tarafından karşılanacağı belirtildiğinden davalının KTK anlamında işleten sıfatının bulunmadığı ( aynı yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ...

Karar sayılı ilamı) anlaşılmakla davalı ... yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır