İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/888 K.2025/886

Mahkememizde görülmekte olan Öz Sermaye Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kuracağı anonim şirkete dava dilekçesinde belirtilen tapu ve adres bilgilerini belirttiklerini ve belirtilen gayrimenkulleri ayni sermaye olarak koyacaklarını, bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereği şirket kuruluşunda asgari bir sermayenin kurulmasının zorunlu olduğunu, konulacak bu değerler nakit dışı değerler de olabileceğini, anılan kanunda belirtilmiş olan TTK m. 342 "Üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil,

malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir." şeklinde düzenlendiğini, nakit sermaye dışında kalan, ekonomik değere sahip olan, devredilebilir nitelikteki, şirketlerin amaç ve konusuna uygun olan malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak kabul edileceği kuşkusuz olduğunu, ayni sermaye olarak konulabilecek malvarlığı değerlerin Türk Ticaret Kanunu m. 342, m. 343, m. 578, m.581 hükümlerinde düzenlenmiş olduğunu, Türk Ticaret Kanunu 5/1 uyarınca "Aksine hüküm bulunmadıkça,

dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." olduğunu, bu sebeple de yukarıda tapu ve adres bilgileri verilen mülkiyeti müvekkiline ait gayrimenkullerin değerinin uzman bilirkişilerce tespiti ile bu gayrimenkullerin davacının kuracağı anonim şirkete ayni sermaye şerhi işlenmek suretiyle ayni sermaye olarak kabulünü, dava dosyasında hazırlanacak rapor doğrultusunda kurulacak şirkete ayni sermaye konulması amacıyla davacıya Ticaret Sicil Memurluğunda işlem yapmak üzere yetki verilmesini,

karar verilmesi talebiyle işbu davanın açılması mecburiyeti hasıl olduğunu, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacıya ait taşınmazların takbis takyidat raporu ve takbis mal varlığı sorgulaması Uyap üzerinden yapıldı ve dosya içine alındı.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde,

Talep TTK 343.maddesi kapsamında ayni sermayenin değerinin tespiti istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK 127 maddesi ticari şirketlere sermaye olarak konabilecek malvarlğı unsurların neler olduğunu düzenlemiştir. Buna göre kanunda aksine hüküm bulunmadıkça maddede sayılan unsurlar dışında başkaca bir unsurun sermaye olarak kabulü mümkün değildir. Hemen belirtmekte yarar var ki aynı maddenin 2. fıkrası gereğince hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmeyen alacaklar ile üzerinde sınırlı aynı hak, haciz ve tedbir bulunan veya nakden değerlendirilemeyen veya devredilemeyen malvarlığı unsurlarının ticari şirketlere ayni sermeye alarak konması mümkün olmadığı gibi, komandit şirketlerde komanditer olan ortağın kişisel emeğini ve itibarını sermaye olarak koyması da mümkün değildir.

TTK 342. maddesi ise "Üzerinde sınırlı bir ayni hak, haciz veya tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikri mülkiyet hakları ... malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olarak konamaz." hükmünü getirmektedir.

Ticaret şirketlerine; taşınır ve taşınmazların faydalanma ve kullanma hakları da sermaye olarak konulabilir (TTK. m. 127/1-d).

Ancak anonim şirketlere, tapu kütüğünde ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli hakların bir kısmını teşkil eden ve dolayısıyla da gayrimenkul niteliği bulunan (TTK. m. 704), üst hakkı (TMK. m. 826 vd.), kaynak hakkı (TMK. m. 837) ve taşınmaz yükü (TMK. m. 839 vd.) dışında taşınır ve taşınmazların faydalanma ve kullanma haklarının sermaye olarak konulması mümkün değildir.

Anonim şirketin sermaye olarak konulan bir malvarlığı değerinden tam olarak tasarruf edebilmesi için bu malvarlığı değerinin mülkiyetinin veya bu malvarlığı değeri üzerinde mülkiyet benzeri bir sınırlı hakkın ortaklığa geçmesi gerekmektedir (Çelik, Anonim Ortaklıklarda Malvarlığı, § 4/Iv Başlığı Altındaki Açıklamalar).

Anonim şirkete, bir malvarlığı hakkının devri veya bir ayni hakkın tesisi borcunun üstlenilmesi söz konusu olmaksızın, bir nisbi yararlanma hakkının, ayni sermaye olarak taahhütte bulunulması durumunda; anonim şirketin bu nisbi yararlanma hakkını devretme veya rehnetme gibi bir hakkı olmayacağı gibi anonim şirket alacaklıların da anonim ortaklığın elindeki bu nisbi kullanma ve yararlanma hakkını haczetme yetkileri de olmayacaktır.

Aynı şekilde, bu gibi kullandırma ve yararlandırma hakları nisbi bir sözleşme hükmüne dayandığından ve bu sözleşme hükmünün karşı tarafça, tek taraflı bir fesih bildirimiyle, her zaman sona erdirilmesi de mümkün olduğundan; konulacak sermayenin miktarının sağlıklı bir şekilde saptanması mümkün olamayacak, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi durumunda şirket sermaye kaybına da uğrayacaktır.

Bu gibi sonuçların sermayenin belirliliği ve malvarlığının korunması ilkeleriyle bağdaşmayacağı açıktır (Çelik, Anonim Ortaklıklarda Malvarlığı, § 4/Iv Başlığı Altındaki Açıklamalar).

Bu bakımdan örneğin, bir marka veya patent hakkının devri taahhüt edilmeksizin, sadece anılan malvarlıksal değerlere ilişkin lisans hakkının sermaye olarak taahhüt edilmesi sözkonusu olamaz. Yine, aynı şekilde, ortaklığa karşı bir yararlandırma yükümü üstlenmesinden kaynaklanan örneğin kiracılık hakkı gibi nispi yararlanma hakkının da sermaye olarak konulabilmesine olanak yoktur. Vadesi gelmemiş olan alacakların anonim ortaklıklara sermaye olarak konulabileceğine ilişkin TTK. m. 342 hükmü de buna engel oluşturmaktadır (Çelik, Anonim Ortaklıklarda Malvarlığı, § 4/Iv Başlığı Altındaki Açıklamalar).

Somut talep açısından davacı tarafından şirket sermayesine eklenilmesi istenilen taşınmazlara ait tapu kayıtlarında yapılan incelemede;

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Caddesi 1225 Ada 15 Parsel Kat 2 No:9"a ait taşınmazı üzerinden "... 'nin... tarihli ... yevmiye numaralı" diğer ( ... yıkım kararı vardır.) şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Caddesi 394 Ada 39 Parsel"e ait taşınmazı üzerinde "2. Derecede korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı" şerhinin olduğun,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... 343 Ada 19 Parsel"e ait taşınmazın üzerinde "... 'nin 08.04.2010 tarihli ... yevmiye sayılı" ... sayılı kanunun 4.maddesi gereği ve yönetmeliğin 30. Maddesine göre belirlenen yenileme alanı içerisinde kalmaktadır. (... BLD. BAŞ. ...) şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel Asma Kat No: 95"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ... yevmiye numaralı" kira şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel 3.Bodrum Kat No: 12"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ... yevmiye numaralı"kira şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel Kat 1 No: 119"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve ... tarihli .. yevmiye numaralı" şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel Kat 1 No: 132"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve... tarihli ... yevmiye numaralı" şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel Kat 2 No: 151"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ... yevmiye numaralı" kira şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel 1. Bodrum KatNo: 58"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ... yevmiye numaralı"kira şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel Zemin No: 70"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ... yevmiye numaralı" şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel Kat 1-2 No: 173"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ... yevmiye numaralı"kira şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel Kat 4 No: 191"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ... yevmiye numaralı" kira şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel Kat 4 No: 190"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve... tarihli ... yevmiye numaralı"kira şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi 692 Ada 32 Parsel 2. Bodrum Kat No: 34"e ait taşınmaz üzerinde "... Şirketi'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ... yevmiye numaralı" kira şerhinin olduğu,

"... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Caddesi 359 Ada 2 Parsel "e ait taşınmaz üzerinde "... Belediyesi'nin ... tarihli ... yevmiye sayılı ve ... tarihli ... yevmiye sayılı" yıkım şerhinin olduğu,

... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Caddesi 359 Ada 2 Parsel "e ait taşınmaz üzerinde "... Belediyesi'nin ... tarihli ... yevmiye sayılı ve... tarihli ... yevmiye sayılı" kamulaştırma şerhinin olduğu ve davacı şirkete sermaye olarak konulması talep edilen taşınmazlar üzerinde 99 yıllık kira hakkı bulunduğuna dair kısıtlama mevcut olduğundan TTK 342.maddesi uyarınca anılan taşınmazların ayni sermeye olarak konulması mümkün olmadığından talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

BAŞKAN ... ÜYE ... ÜYE ... KATİP ...