İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2015/234 K.2021/126

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarıma Tecavüz ve tasarımın hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkilinin Türkiye’de yerleşik tanınmış ve sektöründe öncü bir kozmetik firması olduğunu, “...” markası ile Türkiye’de 40 yıldır tanındığını, bu marka ile mağazalar açarak tüketici ile buluştuğunu, bu mağazaları bir çok ülkede açtıklarını “...”na ilişkin mağaza konseptlerini ve kullanılan standları TPE nezdinde çoklu tasarımlar olarak tescil ettirdiklerini, Davalı yan, kendisine ait “...” adresinde bulunan ...’nda müvekkillerine ait tasarımların iltibas yaratacak benzerlerini kullandığını, bu benzerliğin ...

4. FSHHM’nin ... D. İş sayılı delil tespiti dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, beyan ederek, davacı yana ait mağazada kullanılan mağaza konsepti ve mağaza içerisindeki stantlann kullanımı ile gerçekleştirilen müvekkillerinin tasarım haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini ve giderilmesini arz ve talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı/Karsı davacı vekili karsı dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin 1983 yılından beri kaliteli üretim ve uygun fiyat ilkesiyle dünya kozmetik sektörünün Önemli kuruluşları arasında olduğunu, ..., ..., ... ve ... markalan ile çeşitli kozmetik ürünleri üretimini yapan %100 sermayeli Türk şirketi olduklarını, 90’dan fazla ülkeye ihracat yaptıklarını, ... markasıyla 25 seçkin AVM’de mağaza açtıklarını, ... 4. FSHHM’nin ...

D, tş sayılı delil tespiti dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu için itirazda bulunduklarını bilirkişinin hukukçu olduğunu, tespitin konusunun, mağaza tasarımı ve o mağazada kullanılan mobilyalar olduğu için konunun iç mimarları ilgilendirdiğini, Kozmetik mağazalarının genelde siyah rengi çok kullandıklarını startları konumlandırma tiplerinin son derece benzer olduğunu, genelde şişelerin konulduğu raf bölümlerinin ve renkli kozmetiklerin sergilendiği tezgah biçimindeki bölüm olduklarını, sıralamaların ise farklı olduğunu, sıralama önemli ise mağazaların birbirine benzemediğini,

LED ekranların ve LED ışıklarının bütün kozmetik mağazalarında kullanıldığını, Karıştırma açısından ise tüketici nezdinde böyle bir ihtimalin olmadığını, tüketici mağaza isimlerinden bunu kolaylıkla ayrıt edebileceğini, Karşı dava açısından ise, davacı/karşı davalıya ait ... ve ... tescil numaralı çoklu tasarımların daha önce kamuya arz edilmiş olduğundan yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadıklarını, bazılarının ... firması tarafından tescil tarihlerinden daha önce Avrupa Birliğince tescil edildiğini, ... mağazalannda daha önce kullanıldığını,

beyan ederek davacı/karşı davalı yana ait .. ve ... tescil numaralı çoklu tasarım belgelerinin olası devrinin önlenmesi için sicil kayıtlarına ihtiyati tedbir konulmasını, bu çoklu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Asıl davada uyuşmazlık konusunun; davacının ... sayılı ET belgesindeki ... ve ... nolu tasarımları ile ... sayılı ETbelgesindeki...ve ... nolu tasarımlarına davalının ürünleri yoluyla tecavüzde ve haksız rekabette bulunulduğunun tespiti ile men ve ref'i, sonuçlarının giderilmesi, karşı davadaki uyuşmazlık konusunun; ... sayılı ve ... sayılı her iki tasarım belgesinin yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığı iddiasıyla hükümsüzlüğü istemine ilişkin bir davadır.

Davanın açılmasını müteakip davacı-karşı davalının ve davalı-karşı davacının dava, cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.

HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişiler ..., ..., ...

15/05/2017 tarihli bilirkişi raporlarında: Bilirkişi heyetinden istenen, ... sayılı endüstriyel tasarım belgesindeki ... nolu tasarımların, tespit dosyasında bulunan resimlerdeki stantlarla benzer olmadıkları, Bilirkişi heyetinden istenen, ... sayılı endüstriyel tasarım belgesindeki ... nolu tasarımların, tespit dosyasında bulunan resimlerdeki stantlarla iltibas derecesinde benzer oldukları,... nolu Mağaza Konsept tasarımları ile ilgili hükümsüzlük için dosyada yeterli bilgi ve belge olmadığı için... nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik Özelliklerinin devam ettiği, ... nolu Mağaza Konsept tasarımları,

değişik iş sayılı dosyadaki mağaza resimlerine göre, benzer olmadıktan için, haksız rekabetten söz edilemeyeceği,... sayılı endüstriye) tasarım belgesindeki ... nolu banko ve stant tasarımların benzerlerinin, tescil tarihinden daha önce ... firması tarafından tescil edildiği için yenilik vasfını kaybettikleri, hükümsüzlük konusunundaki takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirilmiştir.

İtiraz üzerine ikinci bilirkişi heyeti oluşturulmuştur. İkinci bilirkişi heyeti ..., ..., ... 09/01/2018 tarihli bilirkişi raporlarında;

Asıl Davada.

Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... ve 6 numaralı stand tasarımları ile Davalı tarafa ait “...” adresinde bulunan ... mağazasında yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel İzlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... numaralı stand tasarımı ve ... , 4 numaralı mağaza konsepti tasarımı ile Davalı tarafa ait “...” adresinde bulunan ... mağazasında yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... numaralı stand tasarımı İle Davalı tarafa ait “...” adresinde bulunan ... mağazasında yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Karşı Davada.

Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... numaralı stand tasarımı ile Hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan ve 2010 tarihli olduğu iddia edilen ... internet sitesinde yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep İle benzer olarak algılandıkları, davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... ve ... numaralı stand tasarımlan ile Hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan ve 2010 tarihli olduğu iddia edilen ... internet sitesinde yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... numaralı stand tasarımı ve ... numaralı mağaza konsepti tasarımının başvuru tarihlerinden önce kamuya sunulduğunu gösteren denetlenebilir bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığını bildirdikleri anlaşılmıştır.

İkinci heyet raporuna da itirazda bulunulması üzerine 3.bilirkişi heyeti oluşturulmuştur.

Üçüncü bilirkişi heyeti ..., ..., ... 09/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda:

Asıl davada:Davacı / karşı davalı tarafa ait ... ve ... numaralı stand tasarımları ile davalı tarafa ait ... mağazasında yer alan ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı / karşı davalı tarafa ait ... numaralı mağaza konsepti ile davalı tarafa ait ... mağazasında yer alan ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları,

Karşı Davada; Hükümsüzlüğü talep edilen davacı/karşı davalı tarafa ait ... ve ... numaralı stand tasarımları tescili ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan görsellerde yer alan ürünlerin ilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Hükümsüzlüğü talep edilen Davacı / karşı davalı tarafa ait ... numaralı mağaza konsepti ile ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan görsellerde yer alan ürünlerin ilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

İtiraz üzerine aynı heyetten ek rapor alınmıştır.

Üçüncü Bilirkişi heyeti ..., ..., .... 25/09/2019 tarihli EK bilirkişi raporunda; Davacı / Karşı davalı tarafından sunulan Köln Eyalet Mahkemesi kararında herhangi bir tasarım görseli bulunmadığından değerlendirme yapılmadığını, Asıl dava ve karşı dava yönünden kök rapora yapılan itirazlar değerlendirildiğinde; kök rapordaki görüşlerini değiştirecek bir husus bulunmadığı ve kök rapordaki görüşlerinin devam ettiğini bildirmişlerdir.

İtiraz üzerine aynı heyetten 2.kez ek rapor alınmıştır

Üçüncü Bilirkişi heyeti ..., ...,... , ...28/01/2020 tarihli 2.EK bilirkişi raporunda: Alman Mahkeme kararında bahsedilen sunum sehpası olarak anılan Türkiye’de ... adına tescilli ... numaralı tasarımın, ... mağazasındaki tescilli tasarımlara benzerliği 6769 s.k.

Tasanm Hukuku ve tasarımların benzerliği yönünden 56. Maddedeki yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olmaması sebebiyle, 77. Maddeye göre hükümsüz kılınmasına ilişkin olduğuna, bu nedenle Alman mahkemesi karan bağlayıcı olmaması dışında, dava ve karar tasanm hukukuna ilişkin değil, haksız rekabete ilişkin bir karar olduğundan değerlendirilme yapılamaz nitelikte olduğu, Davacı karşı davalı ... Tic, A.Ş. ve Davalı Karşı Davacı ...

A.Ş. itirazları değerlendirildiğinde; kök ve ek raporda yapılan tespitleri değiştirecek nitelikte yeni bir kanıt bulunmadığını bildirmişlerdir.

Üçüncü heyet raporuna da itirazda bulunulması üzerine çelişkilerin giderilmesi, keza karşı davada tüm tasarımların hükümsüzlüğü talep edildiğinden net olarak heyetin değerlendirme yapması amacıyla 4.bilirkişi heyeti oluşturulmuştur

4.bilirkişi heyeti MSÜ fakültesi tasarım uzmanı ..., sektör bilirkişisi ..., Bilişim uzmanı ..., sınai mülkiyek uzmanı ... 20/11/2020 tarihli bilirkişi raporlarında;

Asıl Dava Yönünden; Davacı/Karşı Davalı ...TİCARET A. Ş.' nin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli , ... numaralı tescili dışında kalan 16.12.2011 tarih ve 20-02 Locarno Sınıfındaki ... ve ... numaralı "..." tasarımlan ve ... numaralı tescili dışında kalan 16.12.2011 tarih ve 20-02 Locarno Sınıfındaki ... no ile tescilli "..." konulu tasarımlan ile; Davalı/ Karşı Davacı taraf ... TİC. A. $/ ne ait ... mağazasında bulunduğu ... 4, Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... D. İş Dosyasına sunulu Raporla tespit edilmiş bulunan ürünler arasında, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple, benzer olarak algılandıklarını,

Karşı Dava Yönünden; Davalı/ Karşı Davacı taraf ... TİC. A.Ş. Tarafından, iptali ve sicimden terkini talep olunan; Davacı/Karşı Davalı ... A. Ş.'ninTürk Patent ve Marka Kurumu nezdînde tescilli; ... numaralı tescili dışında kalan 16.12.2011 tarih ve 20-02 Locarno Sınıfında ... ve ... numaralı "..." tasarımları ve Davacı/Karşı Davalı ... A.Ş'nin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdrnde tescilli; ... numaralı tescili dışında kalan 16.12.2011 tarih ve 20-02 Locarno Sınıfındaki ... No ile tescilli "..." konulu tasarımlarının; evvelce kamuya arz edilmiş olmaları nedeni ile; yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunmadığını bildirmişlerdir.

Prof Dr. Bilirkişi ... 23/11/2020 tarihli ayrık bilirkişi raporunda: huzurdaki uyuşmazlığa ... ve TTK hükümlerinin uygulanması gerektiğini, asıl dava bakımından; karşı dava sonucunda hükümsüzlük koşulları oluştuğundan ve hükümsüz kılınan tasarımlara yönelik olarak da tasarıma tecavüzünden söz edilemeyeceği, tescilsiz tasarımlara yönelik TTK hükümleri kapsamında haksız rekabetinde oluşmayacağını bildirmiştir.

Türk patent ve marka kurumundan tasarım tescil belgeleri celp edilmiştir.

... nolu ETB’nin mağaza konsepti adı altında ... no ile 15.12.2011 tarihinde başvurusu yapılıp, çoklu tasarım olarak bültende 1.6.2012 tarihinde yayınlandığı ve tasarımların ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

... nolu ETB’nin stand olarak ... no ile banko olarak 9 no ile stant olarak çoklu tasarım olarak 16.12.2011 tarihinde başvurusu yapılıp, bültende 1.6.2012 tarihinde yayınlandığı ve tasarımların ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa davanın açıldığı tarih itibarıyla Uygulanacak Hükümler

Karşı Davada davacı ; ... sayılı ve ... sayılı her iki tasarım belgesinin yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığı iddiasıyla hükümsüzlüğünü talep ettiğinden , 554 sayılı KHK’nin 3 vd. maddelerinde yazılı koruma koşullarına sahip bir tasarım olup olmadığı yönünde inceleme yapılması gereklidir. Bu çerçevede özellikle hükümsüz kalınması istenen tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz bulunup bulunmadığı yönünden inceleme yapılması gerekmiştir.

554 sayılı KHK nun 5. maddesine göre yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar belge verilerek korunur. KHK' nun 6. maddesine göre bir tasarımın aynısı başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni olarak kabul edilir, tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.

KHK' nun 7. maddesine göre bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile, karşılaştırılan diğer tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır.

Ayırd edici niteliğin değerlendirilmesine, karşılaştırılan tasarımların, ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu gözönüne alınır düzenlemeleri davalı yanca sunulu dökümanlar ile HMK 266.

Madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli olan son bilirkişi raporu ile birlikte incelendiğinde; bilirkişilerin dayanak olarak gösterilen delilleri incelediği bu kapsamda aynı sektörde faaliyet gösteren dava dışı ... firmasına ait ... uzantılı site de görsellerin 12.9.2010 tarihini taşıdığı , ... isimli kozmetik pazarlama şirketine ait görseller, mağaza görüntüleri, ... sitesinde görüntülerin 12.11.2009 tarihli olduğu ve hükümsüz kılınması istenen tescillerden 2 yıl 1 ay 3 gün önce yayınlandığının (kamuya sunulduğunun) çok net olarak raporun 20.vd ..sayfasında belirlendiği,

yine ... firması tarafından yapılan mekan tasarımlarının 15.12.2011 ve 16.12.2011 tarihlerinde tescil edilen tasarımlar yönünden 1 yıl 3 ay 3 gün önce dava dışı firma tarafından kamuya sunulduğu, yine ... firması tarafından ... sayılı 32-00 sınıfında ... firmasının 5.11.2020 başvuru ve 5.11.2020 tarihine kadar geçerli olan tasarımlarının görselleri ile karşılaştırıldığı, bu firmaya ait internet sayfasının da raporda incelendiği, bilişim uzmanı bilirkişi tarafından da ekran görüntülerinin ve sitelere görsel yükleme tarihlerinin açıklandığı,

raporda ayrıntılı olarak mağazaya görüntüleri ile tasarımların ortak ayrık yönlerinin ve yeniliği ortadan kaldıran unsurların denetime uygun olarak açıklandığı, rapordaki açıklamaların hükümsüz kılınması talep edilen ETB ler yönünden yenilik özelliğini kaldıracak nitelikte bulunduğu,

dolayısıyla hukuki yönü ayrık olmak üzere teknik yönden son derece itinalı düzenlenen son rapor mahkememizce de hükme dayanak alınmış ve Davalı adına ... nolu ENDÜSTRİYEL TASARIM BELGESİ YÖNÜNDEN ... nolu tasarımların HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, 4 NOLU TASARIM yönünden hükümsüzlük isteminin REDDİNE,keza Davalı adına ... nolu ENDÜSTRİYEL TASARIM BELGESİ YÖNÜNDEN ... nolu tasarımların HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, ... NOLU TASARIM yönünden hükümsüzlük isteminin REDDİNE karar verilmesi gerekmiştir.

TECAVÜZ VE HAKSIZ REKABET YÖNÜNDEN İNCELEME

554 sayılı KHK' nun 45. maddesi gereğince de tasarım hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde hükümsüzlük kararları geçmişe etkili olup, tasarım tesciliyle sağlanan koruma hükümsüzlük kapsamında hiç doğmamış sayılır.

Yapılan yargılamada Davalı adına ... nolu ENDÜSTRİYEL TASARIM BELGESİ YÖNÜNDEN ... nolu tasarımların HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, ... NOLU TASARIM yönünden hükümsüzlük isteminin REDDİNE, ... nolu ENDÜSTRİYEL TASARIM BELGESİ YÖNÜNDEN ..., nolu tasarımların HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, ...

NOLU TASARIM yönünden hükümsüzlük isteminin REDDİNE karar verildiğinden ve tasarım hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde hükümsüzlük kararları geçmişe etkili olacağından tasarım tesciliyle sağlanan koruma hükümsüzlük kapsamında hiç doğmamış sayılacaktır, bu durumda Davalı adına ... nolu ETB’nin ... nolu ve ... nolu ETB’nin ... nolu tasarımları yönünden tescil ettirdiği hak doğmamış olduğundan bu tasarımlara yönelik tecavüz ve haksız rekabet iddialarının reddi gereklidir.

Zira yeni olan ve hükümsüzlük şartları oluşmayan ... nolu ETB’nin ... NOLU , ... nolu ETB nin ... NOLU tasarımları yönünden asıl davada davacı tecavüz iddiasında bulunmadığından asıl davada tecavüze dayanak tüm tasarımların ise hükümsüzlük şartları oluştuğundan asıl davada tüm taleplerin reddi gerekmiştir.

Son raporda hukuki görüş sunan ...’nın da isabetle belirttiği gibi; incelenen standlar tarafların kozmetik ürünlerini sergiledikleri sergi alanlarıdır. Bu tasarımlar tarafların flormar ve ... ibareli markalarını taşıyan mağazalarının iç mekanlarında yer almaktadır. Tüketicinin salt tasarımdan hareket ile aldanacağının iddia edilmesi mümkün değildir. Kozmetik gibi kişisel bakım ürünlerinde ortalama tüketici markaya daha fazla dikkat etmektedir.

Müşteriler hangi kozmetik firmasını tercih edeceğini, mağaza girişinde yer alan ve kaynak gösteren marka ibarelerine göre belirlemektedir.

Dolayısıyla tüketicinin stant tasarımları yoluyla iltibasa düşerek ürün satın alabileceğini düşünmek hayatın olağan akışına uygun değildir, tasarımların perakende ürün olmadıkları, iç mekanda ürün teşhiri için konumlandırılmış olması, tarafların kozmetik alanında faaliyet sürdürmesi nedeniyle tüketicinin bildiği markaya göre mağazayı tercih edeceği, dolayısıyla hükümsüzlük şartları oluşan ve tecavüz iddiasına konu tasarımlar yönünden hükümsüzlük koşulları oluştuğundan haksız rekabetinde söz konusu olmayacağı anlaşıldığından yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre ve HMK 266.

Madde kapsamında dosyadaki deliller ile uyumlu, önceki raporların denetlenip çelişkilerin giderildiği, hükümsüzlük yönünden dayanak ve belgelerin eksiksiz tartışıldığı , link ve görsellerin ve dayanakların denetime uygun şekilde renkli çıktıları ile fotoğraflandığı teknik son rapor içeriği hükümsüzlük davasına dayanak alınarak karşı davanın kısmen kabul kısmen reddine,

asıl dava yönünden ise yine yukarda açıklanan gerekçe hükümsüzlük kararının geçmişe etkisi de tartışılarak ve bu yöndeki ayrık rapor içeriği de hukuki yönden Yüksek 11.HD nin içtihatlarına uygun olarak hazırlandığından mahkememizce kabul edilmiş ve asıl davanın da yukarda açıklanan gerekçelere göre reddine karar verilerek ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır