İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/111 K.2025/40

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1973 senesinden bu yana hasat sonrası hububat, bakliyat, tohum ve yağlı tohum gıda işleme teknoloji sanayisi için makineler ürettiğini ve tescilli ticaret unvanı altında faaliyetlerini sürdürdüğünü, tescilli ticaret unvanının ilk kelimesi ... olan sektörünün öncü isimlerinden biri haline geldiğini, müvekkilinin “...” ve türevlerini barındıran TPE nezdinde tescilli birçok markasının bulunduğunu, müvekkilinin ayrıca ... ibareli alan adı üzerinden de 24/09/2004 tarihinden bu yana ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü,

davalı şirketin müvekkilinin eski hissedarı ve çalışanı olan baba-oğul tarafından kurulduğunu, davalı yanın evvelce müvekkili firmanın ortaklığında bulunmuş olan ... ile oğlu ve müvekkili firmanın eski çalışanı olan ... isimli şahıslar tarafından kurulduğunu, ...'in müvekkili şirkette bulunan hisselerini devir ettiğini ve şirket bünyesinden ayrıldığını, davalı firmanın kurulmasını sağlayan ...'in müvekkili şirketteki hisselerini devretmesine rağmen, müvekkilinin tanınmışlığından haksız bir şekilde yararlanmak sureti ile oğlu ... ile birlikte ...

Ltd.Şti'ni kurduğunu ve bu durumun müvekkilinin tescilli ticaret unvanına, tescilli alan adınave tescilli markalarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini iddia ederek, davalı yanın... sayılı "..." ibareli marka ve ... sayılı “...” ibareli markaların hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespitini, men'ini ve durdurulmasını, önlenmesini ve ayrıca davalının ticaret unvanının sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde özetle; davacı yanın ve müvekkilinin aynı faaliyet alanında çalıştıklarını, tümüyle aynı faaliyet alanında ve aynı ürünleri üreten iki firmanın birbirilerini gayet iyi bildiklerini, bu halde de aksini iddia eden davacı tarafın kötü niyetle hareket ettiğinin açık olduğunu, davacı yan kötü niyetli olarak müvekkilinin ticari faaliyetlerine engel olduğunu, davacının iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

BİRLEŞEN DAVADA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... kod numaralı ''...'' ibareli markası ile, ...kod numaralı ''...'' ibareli markların hükümsüzlüğünü, sicilden terkinini, davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespitini, men'ini, durdurulmasını, önlenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait sitede kullanılan markaların müvekkili adına tescilli olduğunu, ancak sitenin müvekkili tarafından değil, müvekkilinin ortağı olduğu ... tarafından kullanıldığını, ayrıca davacı yan her ne kadar siteyi eskiden bu yana kullandığını iddia etmekte ise de, müvekkilin babası ...'in 1975 yılında faaliyetlere başlandığını, 1981 yılında ticaret siciline ... olarak kayıt yaptırıldığını, 1987 yılında diğer kardeşlerle birlikte ... isimli şirketi kurduklarını, 1996 yılında ticaret unvanını değiştirilerek ... unvanını aldığını, 2013 yılında ...'in şirketten ayrıldığını,

...'in 1 Mayıs 2014 yılında şirketten ayrılarak ... firmasını kurduğunu, tarafların aynı aileden geldiğini, ...'in şirketten ayrılırken centilmenlik sözleşmesi adı altında bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşmede davalının babasının ve mirasçılarının şirketin faaliyet konusuyla ilgili faaliyetleri ve aynı makineleri üretip satışına muvafakat edildiğini ve ... markasının da davalı adına kayıtlı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce kaldırma ilamı öncesinde verilen karar ile;

"....Asıl davada; 1-Davalı adına tescilli ... sayılı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne,

2- ... sayılı ... ibareli markanın hükümsüzlük isteminin reddine,

3-Ticaret unvanının terkini ve ... ibareli siteye erişimin engellenmesi taleplerinin reddine,

4-Davalının kataloglardaki kullanımlarının haksız rekabete neden olduğu anlaşıldığındankataloglarındaki kullanım dolayısıyla fiilin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile haksız rekabet eylemininmeni ve ref'ine,

BİRLEŞEN DAVADA; (... 1 FSHHM ... esas sayılı birleşen dosyasında)

1-Davalı ... adına tescilli ... sayılı''...'' ibareli markanın hükümsüzlük isteminin reddine,

2-Davalı ... adına tescilli ... sayılı "..."ibareli markanın hükümsüzlüğüne,

3-Davalının eyleminin fiilin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile haksız rekabet eyleminin meni ve ref'ine, ..." şeklinde karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi neticesinde mahkememizce verilen karar aşağıda verilen gerekçe ile kaldırılmıştır.

"Somut uyuşmazlıkta davacının haksız rekabet iddiası; davalının internetteki ve kataloglardaki kullanımlarına ilişkin olup davacı katalog görsellerinin, yazılarının, içeriklerinin aynı olduğunu, müvekkilinin şirket işçilerinin dahi görsellerinin kullanıldığını, müvekkiline ait ... ibareli robot logosunun da davalı yanca kataloglarda ... olarak kullanıldığını, tanıtım, beyanların gerçeğe uygun olmadığını, davalıların kötüniyetli olduğunu ileri sürmüştür.

İlk derece mahkemesince aşamalarda üç ayrı bilirkişi raporu alınmış ise de; raporlarda davacının web sitesine ve e-kataloglarına ilişkin görsellerin arşiv kayıtlarına ilişkin bir inceleme yapılmamıştır.

Bununla birlikte davacı davaya konu ... markası yönünden hükümsüzlüğü talebini; markanın genel ibareden oluştuğuna ve önceye dayalı hak sahipliğine dayandırmış ise de; teknik bilirkişinin yer aldığı raporda "genel ibare" iddiası yönünden bir değerlendirme yapılmadığı gibi davacının önceye dayalı hak iddiası yönünden web sitesindeki arşiv kayıtlarından ... ibaresini internet sitesinde yahut e-kataloglarında markasal olarak kullanıp kullanmadığı değerlendirilmemiştir.

Keza 1.bilirkişi raporunda davacının kataloglarında ... şeklinde ürün markası kullandığı, davacı kataloglarının önceki tarihli olduğunun tespiti halinde davacı markayı daha önce kullandığından hükümsüzlük koşullarının oluştuğunun kabul edilebileceğine değinilmişken mahkemece bu husus üzerinde durulmadan dava konusu markadan sonraki tarihli davacı markası ile sınırlı olarak değerlendirme yapılması yerinde görülmemiştir.

Davacının diğer bir iddiası ise kataloglarda yer alan ... ibareli robotun davalının kataloglarında ... ismi ile benzer şekilde kullanılmasının haksız rekabet oluşturduğuna ilişkin olup mahkemece bu yönden de herhangi bir değerlendirme yapılmadığı gibi davalının savunmasına istinaden taraflar arasındaki centilmenlik sözleşmesinin de gerekçede değerlendirilmediği görülmektedir.

Açıklanan nedenlerle mahkemece belirtilen hususlarda ek rapor alınarak değerlendirme yapılması için bu aşamada taraf vekillerinin istinafının kısmen kabulüne ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir."

Mahkememizce Bam ilamı gereğince eksikler tamamlanmış, Bam ilamı gereği ek raporlar aldırılmış, taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin itiraz ve beyanları alınmıştır.

GEREKÇE

Asıl dava, davalı şirket adına kayıtlı ... markası ve ... ibareli markaların hükümsüzlüğü, ticaret unvanının terkini, .... ibareli alan adına tedbir ile erişimin engellenmesi, haksız rekabetin tespiti, meni durdurulması istemlerine ilişkindir. Birleşen dava ise; davalı ... adına kayıtlı ... markası ile... markalarının hükümsüzlüğü, haksız rekabetin tespiti, meni durdurulması önlenmesi istemlerine ilişkindir. Mahkememizce bam kaldırma ilamı geriğince gerekli incelemeler yapılmış, kaldırma hususlarına değinilecek şekilde ek raporlar alınmış, alınan ek raporlar denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.

HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMLERİNİN İNCELENMESİ

1- DAVALI ADINA TESCİLLİ ... SAYILI "..." İBARELİ MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMİNİN İNCELENMESİ; Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları incelendiğinde gerek kaldırma ilamı öncesi gerek kaldırma ilamı ışığında değerlendirmeler ihtiva eden bilirkişi raporları ile Davalı adına tescilli ... sayılı "..." ibareli markanın hükümsüzlük şartlarının oluştuğu yönünde rapor sunmuş olup, bu yöndeki tespitlerin mahkememizce yerinde bulunduğu, kaldırma ilamı öncesi verilen mahkememiz gerekçeli kararında da ifade edildiği üzere;

Davacı adına “...” ibaresinin TPE nezdinde ... no ile ....sınıflar tescilli olduğu, hükümsüzlüğü istenen “...” ibareli markanın da ...sınıf için tescilli olduğu, davalı yanın markayı tescil edildiği hali ile kullanmadığı, davacı yanın markasına yakınlaşarak kullandığı tespit edildiğinden ve her iki tarafın hitap ettikleri tüketici kitlesi nazara alındığında markaların karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, ... ibaresinin her iki tarafın markasında esas unsur olarak yer alması, rekolte ibaresinin hasat anlamına gelmesi, ...” ibaresinin fransızca da dünyanın hasadı olarak bilindiği,

öte yandan bu markanın başına yada sonuna yapılacak eklerin seri marka imajı yaratarak tüketicinin aldanmasına yol açacağı kaldi ki davalının da markasının tescilli olduğu hali ile değil davacı markasına yaklaşmak suretiyle kullandığı da anlaşıldığından markanın hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, kaldırma ilamı incelendiğinde mahkememizce iş bu markanın hükümsüzlüğüne ilişkin verilen karar yönünden kaldırma da yapılmadığı anlaşılmakla gerek kaldırma ilamı öncesi yapılan yargılama gerek sonrasında alınan raporlar ışığında bahsi geçen markanın hükümsüzlüğüne ilişkin aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

2- ... SAYILI ... ibareli MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMİNİN İNCELENMESİ; Dosya kapsamına alınan tüm bilirkişi raporlarında bilirkişiler iş bu marka yönünden hükümsüzlük şartlarının gerçekleşmediğini bildirmişlerdir. Bilirkişilerin görüşleri marka hukukuna yönelik olarak hazırlandığından hükme dayanak yapılmıştır.

Davalı yana ait ... numaralı ... ibareli markanın ... numaralı sınıflarda TPMK nezdinde tescilli olduğu anlaşılmış olup davacı yana ait ... numaralı ... şekil, ...numaralı ... ve....numaralı ... şekil markaları ile genel izlenim olarak hükümsüzlüğü istenen ... markasının benzer olmadığı,

her iki tarafın hitap ettikleri tüketici kitlesi nazara alındığında markaların karıştırılma ihtimalinin olmadığı ve markalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde ...numaralı ... markasının hükümsüzlüğü için yeterli şartların oluşmadığı kaldırma ilamı incelendiğinde mahkememizce iş bu markanın hükümsüzlük talebinin reddine dair verilen karar yönünden kaldırma da yapılmadığı anlaşılmakla gerek kaldırma ilamı öncesi yapılan yargılama gerek sonrasında alınan raporlar ışığında bahsi geçen markanın hükümsüzlüğü için gereken koşulların oluşmadığı anlaşıldığından bu marka yönünden hükümsüzlük isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

3- DAVALI ... ADINA TESCİLLİ ...SAYILI "..."İBARELİ MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMİNİN İNCELENMESİ;

Dosya kapsamına alınan tüm bilirkişi raporlarında bilirkişiler iş bu marka yönünden hükümsüzlük şartlarının gerçekleştiğini bildirmişlerdir. Bilirkişilerin görüşleri marka hukukuna yönelik olarak hazırlandığından hükme dayanak yapılmıştır.

...numaralı "..." ibareli markanın ... numaralı sınıflarda TPMK nezdinde tescilli olduğu, davacı yana ait ... numaralı, ... numaralı ve ...numaralı markalar ile genel izlenim olarak benzer oldukları anlaşıldığından , markaların karıştırılma ihtimalinin olması ve her iki tarafa ait markada esas unsurun "..." ibaresi olması nedeniyle...numaralı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğü için şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Markaların karıştırılma ihtimali değerlendirilirken asıl dikkate alınması gerekli unsur o markaların diğer işletmelerden ayırt edilmesini sağlayan unsurlarıdır. Bir markada yer alan tanımlayıcı şekil ve ibarelerin marka koruması kapsamında dikkate alınması mümkün değildir. Bir markanın ayırt edici unsuru ne ölçüde orijinal ise koruma düzeyi de o ölçüde yüksek olacaktır.

Somut olayda da davacı markasının ve davalı markasının faaliyet alanları ile markalardaki esas hatırda kalan unsurunun ... ibaresi olması, bu markanın önüne yada sonuna şahıs adı eklenmesinin seri marka imaji yaratacağı hususu gözetilerek... numaralı "..." ibareli markanın hükümsüzlük için şartların oluştuğu kaldırma ilamı incelendiğinde mahkememizce iş bu markanın hükümsüzlüğüne ilişkin verilen karar yönünden kaldırma da yapılmadığı anlaşılmakla gerek kaldırma ilamı öncesi yapılan yargılama gerek sonrasında alınan raporlar ışığında bahsi geçen markanın hükümsüzlüğüne ilişkin aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

4- DAVALI ... ADINA TESCİLLİ ... SAYILI''...'' İBARELİ MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMİNİN İNCELENMESİ; ... numaralı "..." ibareli markanın ...numaralı sınıfların bazı emtialarında TPMK nezdinde tescilli olduğu, davacı yana ait ... numaralı "..." ibareli marka ile genel izlenim olarak benzer olmadıkları, davalı yana ait marka başvuru tarihinin, davacı yana ait marka başvurusu tarihinden önce olması ve markaların karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, her iki markanın bariz şekilde ayırt edicilik unsuruna haiz olduğu anlaşılıdığından ...numaralı "..." ibareli markanın hükümsüzlük isteminin reddine karar verilmesi gerektiği mahkememizce değerlendirilmiş olup, Bam kaldırma ilamında,

" İlk derece mahkemesince aşamalarda üç ayrı bilirkişi raporu alınmış ise de; raporlarda davacının web sitesine ve e-kataloglarına ilişkin görsellerin arşiv kayıtlarına ilişkin bir inceleme yapılmamıştır.

Bununla birlikte davacı davaya konu ... markası yönünden hükümsüzlüğü talebini; markanın genel ibareden oluştuğuna ve önceye dayalı hak sahipliğine dayandırmış ise de; teknik bilirkişinin yer aldığı raporda "genel ibare" iddiası yönünden bir değerlendirme yapılmadığı gibi davacının önceye dayalı hak iddiası yönünden web sitesindeki arşiv kayıtlarından ... ibaresini internet sitesinde yahut e-kataloglarında markasal olarak kullanıp kullanmadığı değerlendirilmemiştir.

Keza 1.bilirkişi raporunda davacının kataloglarında ... şeklinde ürün markası kullandığı, davacı kataloglarının önceki tarihli olduğunun tespiti halinde davacı markayı daha önce kullandığından hükümsüzlük koşullarının oluştuğunun kabul edilebileceğine değinilmişken mahkemece bu husus üzerinde durulmadan dava konusu markadan sonraki tarihli davacı markası ile sınırlı olarak değerlendirme yapılması yerinde görülmemiştir." şeklinde karar verilmiş olup,

Kaldırma ilamı gereği mahkememizce gerekli incelemeler yapılmış,

BAM kararı gereğince de, davacının markasal kullanımının belirlenmesi açısından davacının web sitesi ve e-kataloglarındaki ... ibaresine ilişkin görsellerin arşiv kayıtları bilişim bilirkişisi tarafından incelenmiştir. İnceleme neticesinde 06 Mart 2011” tarihli arşiv kayıtlarından itibaren davacı tarafından “...” ibareli ürünlerin tanıtımlarının yapıldığı ve ilgili ürünlerin e-kataloglarının sitede yayınlandığı / kullanıldığı tespit edilmiştir.

Yargıtay kararlarında ifade edildiği üzere, öncelik hakkı iddia eden tarafın Türkiye’deki kullanımı yerelden daha geniş bir coğrafyada olmalı, ciddi surette bir markasal kullanım olmalı ve bu kullanım ile markaya belirli ölçüde ayırt edici nitelik kazandırılması gerekmektedir. Ayrıca söz konusu kullanım, dava konusu markanın başvuru tarihinden önceki tarihe ilişkin olmalıdır.

Tescilsiz bir işaretin korunmasını sağlayan ve nispi ret nedenine konu teşkil eden durum, işaretin itiraz eden tarafından daha önceki bir tarihten beri kullanılmakta olması ve bu kullanım neticesinde işaret ile kaynağı arasında nispeten bir aidiyet kazandırılmış olmasıdır. Yani, bir markanın tescil başvurusundan önce, bu işaret bir başkası tarafından oluşturulmuş ve kullanma neticesi ayırt edici nitelik kazandırılmışsa, bu hakka dayanarak sonraki tescil engellenebilir.

Somut uyuşmazlık bakımından konu incelendiğinde, davacı tarafın markasal kullanımları açısından web sitesi ve e-kataloglardaki ... kullanımları incelendiğinde, markaya konu işaretin markasal olarak kullandığı görülmekle birlikte, davacının ... ibaresine ilişkin e-katalog tarihleri ile web sitesi kullanımları kaldırma ilamı sonrası alınan raporlar ile belirlenmiştir. Davalının katalog tarihleri ise dosyada mevcut deliller ışığında belirlenememektedir.

Kaldırma ilamı gerekçesinde belirtilen “Bununla birlikte davacı davaya konu ... markası yönünden hükümsüzlüğü talebini; markanın genel ibareden oluştuğuna ve önceye dayalı hak sahipliğine dayandırmış ise de; teknik bilirkişinin yer aldığı raporda "genel ibare" iddiası yönünden bir değerlendirme yapılmadığı gibi davacının önceye dayalı hak iddiası yönünden web sitesindeki arşiv kayıtlarından ... ibaresini internet sitesinde yahut e-kataloglarında markasal olarak kullanıp kullanmadığı değerlendirilmemiştir” kapsamda ... ibaresinin “Genel İbare” olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapıldığında; İnternet siteleri ve arama motorlarına ait veriler incelendiğinde ... ibaresine en yakın genel kullanımın ... programları içinde yer alan ... uygulamasının olduğu görülmektedir.

... ibaresi ise Türkçe tercümesi olarak “Mükemmel” anlamında bir çeviriye sahiptir.

Ancak ... ibaresinin .... Sınıflarda “Genel İbare” olarak kullanımını destekler bir veri yapılan inceleme ve değerlendirmelerde görülmemiştir.

Bununla birlikte taraf markaları bir bütün olarak incelendiğinde, markalar arasında farklılık bulunması hasebiyle önceye dayalı hak sahipliğinin de ehemmiyetinin bulunmadığı, davalının “...”, davacının “...” ibareli markalarında her ne kadar ... ibaresi ortak olsa da, ... ibaresinin marka kompozisyonu içerisindeki yeri ile markaların bütünü itibariyle telaffuzunun ortalama tüketici nezdinde markaları farklılaştırdığı tespit edilmiştir. Açıklanan nedenlerle, önceye dayalı kullanım durumunun davacının daha eski tarihte olup olmadığından bağımsız olacak şekilde davalı adına tescilli olan... nolu ... markasının hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalı vekili müvekkilinin babası ...'in 1975 yılında faaliyetlere başladığını, 1981 yılında ticaret siciline ... olarak kayıt yaptırdığını, 1987 yılında diğer kardeşlerle birlikte ...Ürünleri isimli şirketi kurduklarını, 1996 yılında ticaret unvanını değiştirilerek ... unvanını aldığını, 2013 yılında ...'in şirketten ayrıldığını, ...'in 1 Mayıs 2014 yılında şirketten ayrılarak ... firmasını kurduğunu, tarafların aynı aileden geldiğini, ...'in şirketten ayrılırken centilmenlik sözleşmesi adı altında bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşmede davalının babasının ve mirasçılarının şirketin faaliyet konusuyla ilgili faaliyetleri ve aynı makineleri üretip satışına muvafakat edildiğini ve ... markasının da davalı adına kayıtlı

olduğunu savunduğu görülmektedir.

Bam ilamına konu centilmenlik sözleşmesi Marka mevzuatı çerçevesinde ele alındığında, şirketten ayrılan eski ortağın aynı iştigal alanında faaliyet göstermesine ve üretilen malların üretim ve satışına muvafakat edildiği ve ayrılan eski ortağın eski şirketine dair marka, logo veya logo tasarımlarını kullanmayacağının taraflar arasında sözleşme konusu edildiği görülmektedir.

Birleşen davada hükümsüzlüğü talep edilen ... markasının davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Davacıya ait olan marka, logo veya logo tasarımların davalılar tarafından kullanılmayacağının centilmenlik sözleşmesinde düzenlendiği anlaşılmaktadır. Yukarıda ayrıntıları ile belirtildiği üzere, davacı ve davalı markalarının (...) birbirinden farklı olduğu ve iltibas ihtimali de bulunmadığı belirtildiği gibi, centilmenlik sözleşmesinde sadece davacıya ait marka, logo veya logo tasarımların davalılar tarafından kullanılamayacağı belirtildiğinden centilmenlik sözleşmesinin bahsi geçen markanın hükümsüz kılınması için yeterli olmadığı mahkememizce değerlendirilmiştir.

HAKSIZ REKABET&UNVAN TERKİNİ&ALAN ADININ TERKİNİ TALEPLERİNİN İNCELENMESİ

Haksız rekabet hükümlerin amacı yasada "bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması" şeklinde tanımlanmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabete ilişkin hükümlerinin uygulanması açısından varlığı gereken iyi niyet kurallarına aykırılık kriteri kaynağını Türk Medenî Kanunu’nun 2. maddesinde düzenlenmiş olan dürüstlük kuralından almaktadır. Bu iyiniyet kuralına aykırı hareketler iktisadi rekabetin kötüye kullanımıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 54 vd maddelerinde haksız rekabet yaratan eylemler düzenlenmiştir. TTK m. 54/1 hükmü haksız rekabet hukukunun amacı “Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanlann menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.” şeklinde belirterek, bu kısma ilişkin hükümlerin yorumlanmasında dikkate alınacak temel ilkeleri belirlemiştir. 2. Fıkrada ise Kanun Koyucu haksız rekabeti, “Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar İle ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.” şeklinde tanımlamıştır.

Haksız rekabetin genel tanımını veren bu hükmün yanı sıra, TTK m. 55 hükmü uygulamada sıkça karşılaşılan haksız rekabet hallerini sınırlayıcı olmayacak şekilde saymıştır.

Somut dava dosyayasında taraflara ait katalogların görsel unsurlar, tasarım unsurları ve açıklama metinleri itibarıyla aynı/benzer olduğu, davalı şirketin... internet sayfasında yer alan e-katalog 2.sayfasında "..., "... ibarelerine yer verilmiş olduğu, asıl ve birleşen dava dosyası davalılarının Katalog Tasarımında, yüksek oranda Davacının Katalogundan esinlenildiği sonuçta iltibas yaratarak haksız rekabet koşullarının oluştuğu anlaşıldığından haksız rekabetin tespitini, durdurulmasına ve önlenmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Mahkememizce kaldırma ilamı öncesinde asıl ve birleşen dava yönünden davalıların tespit edilen haksız rekabet eylemleri sebebi ile haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi yönünde karar verilmiş olup,

Bam kaldırma ilamında "Davacının diğer bir iddiası ise kataloglarda yer alan ... ibareli robotun davalının kataloglarında ... ismi ile benzer şekilde kullanılmasının haksız rekabet oluşturduğuna ilişkin olup mahkemece bu yönden de herhangi bir değerlendirme yapılmadığı" şeklinde karar verilmiş olup, yukarıda haksız rekabet teşkil eden eylemlerin tespiti yapılmış olup, ayrıca bam ilamı gereği haksız rekabete ilişkin değerlendirme yapılmayan husus yönünden inceleme yapıldığında;

Dosya kapsamına alınan 06/03/2024 tarihli ek raporun ... Sayfasında görselleri karşılaştırmalı olarak yer aldığı üzere; Zeminde Silüet olarak açık gri renkli dünya haritası ve üzerinde 45 derece sola yatmış durumda, i... yer almakta, Özellikle “...” Kalın ve Büyük Puntoda yazılı olduğu ve tek farkın davacı...ibareli yazı farkı olduğu, yazı karakterinin de iltibas yaratacak şekilde Görsel/Grafik Tasarım Unsurları ve Açıklama Metinleri AYNI olduğu, bahsi geçen kullanım şeklinin ise "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar İle ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.” madde kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.

Bam ilamına konu centilmenlik sözleşmesi Marka mevzuatı çerçevesinde ele alındığında, şirketten ayrılan eski ortağın aynı iştigal alanında faaliyet göstermesine ve üretilen malların üretim ve satışına muvafakat edildiği ve ayrılan eski ortağın eski şirketine dair marka, logo veya logo tasarımlarını kullanmayacağının taraflar arasında sözleşme konusu edildiği görülmektedir.

Centilmenlik sözleşmesinin içeriği nazara alındığında, centilmenlik sözleşmesinin yukarıda tespiti yapılan davalı tarafın haksız rekabet teşkil eden eylemlerine muafiyet sağlamadığı açık olup, davalı yanın savunmasının haksız rekabet teşkil eden yukarıda belirtilen eylemler yönünden sorumluluk dışına çıkaracağı anlamına gelmeyecektir.

Davacı yan davalı adına oluşturulmuş ... alan adının engellenmesine de talep etmişse de için gerekli şartların oluşmadığı anlaşılmıştır. Who's kaydında sitenin davalı ...'e ait olduğu tespit edilmiş ve ... internet sitesinin ana unsurunun ... ve yan unsurunun ... olduğu ve ... ibaresinin ise davacı yana ait ... ibareli markalar ile benzerlik teşkil etmemesi nedeniyle, öte yandan yeni TTK' da tacirlerin aynı zamanda alan adı oluşturmalarının da bir zorunluluk olarak tacirlere yüklendiği ve davalının da ticaret unvanındaki ibare ile alan adı oluşturduğu anlaşıldığından alan adına erişimin engellenmesi için gerekli şartların oluşmadığı anlaşıldığından bu yöndeki istemin reddine karar verilmiştir.

Davacı yan davalının ticaret unvanının terkinine karar verilmesini de talep etmiştir. TTK m.52 vd. maddelerinde "Ticaret unvanı' ve "İşletme adı'nın korunması sistemi getirilmiştir. Davacı, davalı şirket ticaret unvanında yer alan ibarenin terkinini talep etmiştir. Haksız kullanılan bir ticaret unvanı tescil edilmişse, ilgili kişi tarafından, haksız kullanıma son verilmesi talep edilebilir.

Ticaret hukukunda tacirin ve şirket ortağının ad/soyadı kullanımı, sınırsız sorumlu gerçek kişi tacirler ve ikinci dereceden sınırsız sorumlu şahıs şirketleri için getirilmiş bir zorunluluktur ve ad/soyadın birlikte kullanılması gerekir (TTK m41, 42). Şahıs şirketlerinde unvan ve ortakların (en azından birinin) ad/soyadı ile birlikte kullanılır. İsimlerde herhangi bir kısaltma yapılmaz.

Davalı ve davacı Şirket niteliği itibariyle bir LİMİTED şirkettir. Dolayısıyla tüzel kişi tacirdir. 6102 sayılı TTK'nda tacir olmaya bağlanan hükümlerden biri de ''basiretli olma" yükümlülüğüdür. Davalı şirket bir tüzel kişi tacir olması sebebiyle, TTKm.18/2 uyarınca basiretli bir tacir gibi davranmak yükümlülüğündedir. Bu hükme göre, faaliyet alanı içerisinde tüm işlemlerini hukuka uygun olarak yerine getirmekle yükümlüdür. Basiretli tacir gibi hareket elme yükümlülüğü olan davalı şirketin, tanıtım faaliyetlerinde kullandığı ifadelerin halkı yanıltacak nitelikte olmamasına dikkat etmesi, bu konuda gereken özeni göstermesi de bu kapsamdadır.

Ticari hayatta, müşteri ve tedarikçiler arasında şirketler genellikte kısaca asıl ve baştaki unsuru ile anıldığı da bilenen bir gerçektir. Davalının ticaret unvanı ... ibaresi olup, davacının ise ... ibaresi ile başladığı dolayısıyla tacirlerin karıştırılmasının mümkün bulunmadığı, davacı ve davalı ticari unvanlarının gerekli ayırt ediciliği sağladığı anlaşılmış bu yöndeki davacı isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Toplanan tüm deliller, alınan bilirkişi raporları, marka tescil belgeleri, alan adları, ticari sicil kayıtları, yüksek yargı içtihatları ışığında bir bütün olarak incelendiğinde.

ASIL DAVADA;Davalı adına tescilli ... sayılı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne,...sayılı ... ibareli markanın hükümsüzlük isteminin reddine,Ticaret unvanının terkini ve ... ibareli siteye erişimin engellenmesi taleplerinin reddine, asıl ve birleşen dava dosyası Davalılarının kataloglardaki kullanımlarının ve yine asıl ve birleşen dava dosyası davalılarının kataloglarında ... ismini kullanma şekli itibari ile husule gelen yukarıda ayrıntısı ile ele alınan kullanım şeklinin haksız rekabete neden olduğu anlaşıldığından haksız rekabet teşkil eylemlerin tespiti ile haksız rekabet eyleminin men'i ve ref'ine, BİRLEŞEN DAVADA.

Davalı ... adına tescilli ... sayılı ''...'' ibareli markanın hükümsüzlük isteminin reddine,-Davalı ... adına tescilli ...sayılı "..."ibareli markanın hükümsüzlüğüne, Asıl ve birleşen dava dosyası Davalılarının kataloglardaki kullanımlarının ve yine asıl ve birleşen dosya davalılarının kataloglarında ... ismini kullanma şekli itibari ile husule gelen yukarıda ayrıntısı ile ele alınan kullanım şeklinin haksız rekabete neden olduğu anlaşıldığından haksız rekabet teşkil eylemlerin tespiti ile haksız rekabet eyleminin men'i ve ref'ine, karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

I-ASIL DAVADA

-Davalı adına tescilli ... sayılı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine kararın kesinleşmesi ile TPMK'ya kararın infazı için müzekkere yazılmasına,

- ... sayılı ... ibareli markanın hükümsüzlük isteminin reddine,

-Ticaret unvanının terkini ve ... ibareli siteye erişimin engellenmesi taleplerinin reddine,

-Davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespiti ile haksız rekabet eyleminin meni ve ref'ine,

II-BİRLEŞEN DAVADA; (... 1 FSHHM ... esas sayılı birleşen dosyasında)

-Davalı adına tescilli ... sayılı ''...'' ibareli markanın hükümsüzlük isteminin reddine,

-Davalı adına tescilli ... sayılı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine kararın kesinleşmesi ile TPMK'ya kararın infazı için müzekkere yazılmasına,

-Davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespiti ile haksız rekabet eyleminin meni ve ref'ine,

3-Asıl dava dosyası yönünden davalı yandan alınması lazım gelen 615,40 TL karar ve ilam harcından asıl dava dosyası için yatırılan 27,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 587,70 TL karar ve ilam harcının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla asıl dava dosyası davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Asıl dava dosyasında Kabul edilen markanın hükümsüzlüğü telebi yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince;40.000,00 TL vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla asıl dava dosyası davalısından tahsili asıl dava dosyası davacısına verilmesine,

5-Asıl dava dosyasında Red edilen markanın hükümsüzlüğü talebi yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 40.000,00 TL vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla asıl dava dosyası davacısından alınarak asıl dava dosyası davalısına verilmesine,

6- Asıl dava dosyasında Kabul edilen haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi talebi yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 40.000,00 TL vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla asıl dava dosyası davalısından tahsili asıl dava dosyası davacısına verilmesine,

7-Asıl dava dosyasında Ticaret unvanın terkini isteminin reddi nedeniyle Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 40.000,00 TL vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla asıl dava dosyası davacısından alınarak asıl dava dosyası davalısına verilmesine,

8-Asıl dava dosyasında Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan peşin harç, başvurma harcı, tebligat, müzekkere, bilirkişi masraflarından oluşan 20.698,90 TL yargılama giderinden asıl dava dosyasındaki kabul ve ret oranları nazara alınarak takdiren 1/2'si olan 10.349,45 TL olan kısmının asıl dava dosyası davalısı olan şirketten tahsilde tekerrür olmayacak şekilde tahsili ile asıl dava dosyası davacısına ödenmesine, bakiye kısmın bahsi geçen davacı üzerinde bırakılmasına,

9-Asıl dava dosyasında Davalı olan şirketin yapmış olduğu 1.681,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak takdiren 1/2'si olan 840,50 TL olan kısmının asıl dava dosyası davacısından tahsilde tekerrür olmayacak şekilde tahsili ile asıl dava dosyası davalısı olan şirkete ödenmesine, bakiye kısmın bahsi geçen davalı şirket üzerinde bırakılmasına,

10-Birleşen dava dosyası yönünden davalı yandan alınması lazım gelen 615,40 TL karar ve ilam harcından birleşen dava dosyası için yatırılan 27,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 587,70 TL karar ve ilam harcının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla birleşen dava dosyası davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına,

11- Birleşen dava dosyasında Kabul edilen markanın hükümsüzlüğü talebi yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 40.000,00 TL vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla birleşen dava dosyası davalısından alınarak birleşen dava dosyası davacısına verilmesine,

12- Birleşen dava dosyası yönünden Red edilen markanın hükümsüzlüğü talebi yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince;40.000,00 TL vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla birleşen dava dosyası davacısından alınarak birleşen dava dosyası davalısına verilmesine,

13- Birleşen dava dosyasında Kabul edilen haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi talebi yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince;40.000,00 TL vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla birleşen dava dosyası davalısından alınarak birleşen dava dosyası davacısına verilmesine,

14-Birleşen dava dosyasında davacı tarafça yapılan başvurma harcı, peşin harç, posta ve bilirkişi masraflarından oluşan toplam 2.180,40 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak takdiren 2/3'ü olan 1.453,60 TL olan kısmının birleşen dava dosyası davalısından tahsilde tekerrür olmayacak şekilde tahsili ile birleşen dava dosyası davacısına ödenmesine, bakiye kısmın bahsi geçen davacı üzerinde bırakılmasına, birleşen dava dosyasına ilişkin davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

15-Asıl ve birleşen dava dosyası yönünden Artan gider ve delil avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine

Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.12/02/2025

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır