İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/134 K.2025/185

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilin Canlandırdığı karakterlerle sadece sinemamızda değil bir jenerasyonun gündelik yaşamında dahi büyük iz bırakan, erdemli ve dürüst yurttaşlık üzerine ders niteliğindeki icralarıyla ... döneminin en bilinen figürlerinden biri olarak hafızalara kazınan ve 5 Ocak 2018 tarihinde aramızdan ayrılan ...'un ... döneminde imza attığı yapımlar kapsamında o dönem var olmayan komşu haklarını doğal olarak devretmediğini, hatta çoğu yapımda yazılı bir sözleşme dahi akdetmediğini, buna rağmen müvekkilin babası ve murisi ...'un ismiyle ve performansıyla ünlenen bu yapımların on yıllardır çeşitli suretlerde,

...'un ve mirasçılarının izni olmaksızın kullanıldığını, üstelik ...'unda yaşamında bu kullanımlardan en ufak karşılık elde edemediğini, Müvekkil bakımından yapılan araştırmalar ışığında, müvekkilin başrol olarak yer aldığı ve ...

Filmi olarak tanınan birçok yapım bakımından, davalı yan ile müvekkil arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmadığını ve bulunamayacağını bir sözleşmenin varlığı öne sürülse dahi davalı yanın gelir elde ettiği mevcut yayma biçimlerinin (..., ..., ..., TV kanalları vb…) anılan dönemde ilgili teknolojilerin mevcut olmamasından ve sözleşmelerin yalnızca sinema salonlarında gösterime ilişkin olmasından ötürü ilgili sözleşmelerde FSEK m. 52 hükmünün gereği gibi anılmış olamayacağı, münhasır bir sözleşmeden bağımsız olarak,

müvekkilden icracı sanatçı sıfatıyla bu kullanımların gerçekleştirilmesi için 21.02.2001 tarihinden sonra bu kullanımlara ilişkin yeni komşu hakları doğrultusunda alınmış olması gereken izinlerin alınmadığının ortaya çıktığını, sinema salonlarında gösterimleri sonlanmış olmasına rağmen, bu yeni teknolojilere dayanan yayma yöntemleri üzerinden davalı yanca ciddi gelirler elde edildiğini, anılan kullanımlardaki maddi ve manevi zararların tazmini için işbu davanın açılmasına dair dava dilekçesini Mahkememize sunmuş ve davalı aleyhine ...

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi...Esas sayılı dava ile aynı konu ile ilgili tedbir talepli bir dava açıldığını, dosyanın halen derdest olduğunu ve bu nedenle işbu davanın, aralarında fiili ve hukuki bağ bulunan ve tarafları da aynı olan ilgili dosya ile birleştirilmesini, şimdilik 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, işbu dosyanın, ...

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... E sayılı dosya ile birleştirilmesine, tüm yargılama giderleri ve vekalalet ücretlerinin davalı yana yükletilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık; 10.000 maddi, 10.000-TL manevi tazminatın tahsiline ilişkindir. Huzurdaki davada davacı Mahkememizin 2025/24 esas sayılı dava dosyası ile birleştirme talep etmiş, ... 2.FSHHM.nin ... E. Sayılı dosyası ile taraflarının aynı olması nedeniyle dava birleştirilmişse de, Mahkememizin 2025/24 esas sayılı dosyasında dava tarihi 04/02/2025 tarihi olup, tecavüz ve önleme istemli olarak açıldığı anlaşılmıştır.

Birleşen ... 2. FSHHM.nin ... esas sayılı dosyanın ise dava tarihi 28/04/2025 tarihi olup, ikinci davanın tarafları aynı olsa dahi huzurdaki dava salt tazminat istemiyle açıldığından arabuluculuğa ilişkin dava şartı res’en gözetilmek zorundadır. Huzurdaki davada davacı tarafların aynı olmasını gerekçe göstererek salt tazminat istemiyle açtığı davada arabuluculuk dava şartından muaf olduğu yönünde bir savunma ileri süremez.

... tarih ve ... sayılı kanunun Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olarak Arabuluculuk hakkındaki yasal düzenlemeleri dikkate alındığında; madde 20. düzenlemesinde;... tarihli ve ... sayılı Türk Ticaret Kanunun 5. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

3.Dava şartı olarak arabuluculuk

MADDE 5/A- (1)Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

(2)Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.”

MADDE 21- 6102 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 12- (1)Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümleri, bu hükümlerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.”

MADDE 26- (1)Bu Kanunun; a) 10, 20 ve 21 inci maddeleri 1/1/2019 tarihinde yürürlüğe girer" şeklinde düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre "(1)Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1.md.) ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;.... d)Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,... öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1.md.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükümlerine amirdir. Düzenlemesi geretirilmiştir.

Davacının dava dilekçesi kapsamı ve uyuşmazlık konusu incelendiğinde.

7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile eklenen 6102 sayılı Kanun'un 5/A maddesi uyarınca "bu Kanunun (TTK) 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı" olarak düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin dava şartı olması nedeniyle mahkemece uygulamasının res'en gözetilmesinin zorunlu olduğu,

aynı yasanın 23. maddesi ile 6325 sayılı kanuna eklenen 18/A maddesi uyarınca dava şartı olan arabuluculukta davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin tutanağın aslını ya da arabulucu tarafından onaylanmış örneğini dava dilekçesine eklemesinin zorunlu olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddine karar verileceği ihtarını içeren davetiye gönderileceğinin düzenlendiği, söz konusu kanunun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği, davanın ise bu tarihten sonra açıldığı,

ve dava dilekçesi incelendiğinde arabuluculuk faaliyetinin olumsuz sonuçlandığına dair bir beyan geçmediği gibi dilekçe ekinde de bu yönde belge bulunmadığı, yani arabuluculuk başvurunun olumsuz sonuçlandığına dair belge sunulmadan dava açıldığı, aynı yasanın 18/A-2 fıkrası son cümlesi uyarınca, arabulucuya başvurulmadan dava açılmadığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceğinin düzenlendiği anlaşıldığından,

birleşen dava mahkememizin 2025/24 esas sayılı dosyasından tefrik edilmiş ve davacı yan arabuluculuk tutanağını ibraz etmediğinden araştırılacak başkaca bir husus kalmadığı gözetilerek dava dilekçesinin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır