İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/41 K.2025/109

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davanın özünün yeterince değerlendirilmediği, davanın özünün müvekkilinin yaratıcı eser sahibi olarak eserlerinin bedellerinin düşük gösterilerek piyasada zarara uğratılması olduğu, Müzayede kataloğunda iki ayrı fiyat olduğu, bu fiyat düzenlemesi Türkiye ve dünya müzayede teamüllerine aykırı olduğu, Normal müzayede kataloglarında eserin fotoğrafı ve eserin bilgisi ve bir adet de fiyat bilgisi olduğu, burada iki fiyattan kasıt sanki eser çok değersizleşmiş halde gösterildiği, davalının benzer kataloglarını incelediğimizde böyle ikili bir fiyat politikası olmadığını, bilirkişilerden herhalükarda örnek müzayede kataloğu ile davalının yaptığı kataloğun karşılaştırırmasının yapılmasının istenmesini talep etmektedir.

SAVUNMA. Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Davacının müzayede satışındaki çıkış fiyatına dair iddiaların ... müzayede yoluyla satış mevzuatına, müzayede yoluyla satışın hukuki niteliğine ve doğasına aykırı olduğunu, davacı tarafın eserin fikri mülkiyeti ile fiziki mülkiyetini karıştırdığını, burada satış konusunun fiziki mülkiyet olduğunu, fiziki satışta eser sahibinin 3. Şahıslara karşı artık taraf olmadığını, müzayede bir eserin ilk satış bedelinin piyasa rayiç fiyatı olmadığını, açık artırma için satışa arzedilen ilk bedel olduğunu, bu ilk çıkış bedelinin o müzayede şirketinin ticari müzayede stratejisinin yansıttığını,

ilk çıkış fiyatının cazip tutularak fazla alıcının katılması ve oluşacak rekabetle fiyatın yükselmesinin sağlandığını, ilk çıkış fiyatının yüksek tutulması halinde satışa az kişi veya kimse katılmayarak satışın gerçekleşmeyebileceğini, bu durumun eser sahibini manevi anlamda olumsuz etkileyebileceğini, satıcı ve alıcıların müzayedenin hukuki niteliğini ve şartnamenin koşullarını bilerek satışa iştirak ettiklerini, davacının benzer eserlerinin 70.000,00 Euroya satıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, lebrizcom bilgi bankası sitesinde fiyatların 145.000,00 - 150.000,00 TL arasında gösterildiğini,

davalı şirketin alanında 300 müzayedeyi aşmış ve 40 yıla yaklaşmış faaliyetleriyle ülkemizde bu kültürün gelişmesine önemli katkılar sağladığını, müzayede şirketinin bu satışla ilgili sorumluluğunun TTK 54 anlamında bütün katılımcıların menfaatine uygun, dürüst ve eşit davranmakla sınırlı olduğunu, davacının TTK 54 aykırılık iddiası için müzayede şirketinin müzayedeyi sanatçı özelinde fesada uğratarak artışı önlediği in müzayedenin geçersiz olduğunu kanıtlamasının gerektiğini, fikri mülkiyet ile ilgili hakların fiziki mülkiyete ilişkin satışla ilgisi olmadığını,

beraber fiyat belirlemenin sadece katılan satıcı eser sahibi(fiziki mülkiyet sahibi) ile müzayede arasında söz konusu olabileceğini belirtmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmalığın; Davanın davacının ressam olup davalı müzayede şirketi tarafından davacının eserlerinin çok düşük fiyatla satışa sunulması ve fikri haklara yapılan saldırının önlenmesi haksız rekabetin tespiti şimdilik 50.000,00 TL maddi 50.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili, hükmün ilanı kapsamında açıldığı tespit edildi.

Dosya kapsamı incelendiğinde BAM Kaldırma ilamı gereğince taraf teşkilinin sağlanması maksadıyla gerekli incelemelerin yapıldğığı müteveffa ...'ün vefatı ile geriye mirasçı olarak ... ve ...'ün kaldığı, ...'in vekaletname sunmak suretiyle mirasçı sıfatı ile davaya devam ettiği ancak diğer mirasçı ...'ün tarafına yapılan ihtara rağmen duruşmaya katılmadığı, vekaletname sunmadığı anlaşılmakla, müteveffa ...'ün ikame ettiği davanın mirasçısı davacı ... yönünden devamına karar verilerek açık yargılamaya devam olundu.

En son icra edilen duruşmada davacı vekilinin mazeret bildirmeksizin duruşmaya iştirak etmediği ancak davalı tarafın duruşmaya devam etmek istemesi sebebi ile dosyanın işlemden kaldırılmayarak yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında BAM Kaldırma İlamı'nda belirtilen eksikliğin giderildiği, Kaldırma İlamı öncesi Mahkememizce verilen kararı değiştirecek mahiyette bir hususa rastlanılmadığı,

Somut olayda ise gerek sektör bilirkişinin görüşleri, dosyadaki delil durumu, müzayede ile ilgili uygulama, müzayedeye alınan eserlerin yüksek fiattan satılmasında davalının da ekonomik olarak yüksek menfaatinin bulunması, dolayısıyla davacı ve davalı arasında haksız rekabete neden olacak yasal şartların mecvut olmadığı, müzeyyeninin yapıldığı anda sanatçının tanınırlığı, ekolü, eser sayısı, eserlerin niteliği gibi pek çok farklı kavramın da önemli olması, davacı ve davalı arasında daha önceden eserin belirli bir oranın altında piyasaya verilemeyeceği yönünde de bir sözleşme ya da sertifika bulunmaması,

davalı müzayada firmasının kataloğda gösterdiği fiat aralığının kanuna, uygulamaya aykırı bulunmadığı, bir sanatçının eserinin ölçüsünün para ile kıyaslanmayacak oluşu, sanatçının eserinin hak ettiği değeri bulması için kataloğda bu meblağın yüksek tutulmasının gerekmediği, resim sanatının içinde bulunduğu ortam ve satış usulleri yönünden uygulama gözetildiğinde davacının fsek kapsamında mali yada manevi hakları ihlal edilmediği gibi, somut olayda haksız rekabet hükümlerinin de uygulama yeri bulunmadığından ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır