İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/378 K.2026/109

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarıma tecavüzün önlenmesi, tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

“Müvekkiline ait ... numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Başvuru Formundaki 9. numaralı tasarımlarının taklitlerinin (Dava Dilekçesi Ek-2 ve Ek-3) , davalı ... tarafından üretim ve satışının gerçekleştirilmekte, yine aleyhinde delil tespit istenene ait ... adlı ... sayfasında ve ... adlı internet satış sayfasında satışın gerçekleştirilmekte olduğunu, davalıdan satın alınarak temin edilen (Dava Dilekçesi- Ek-5) taklit ürün örneği ve müvekkiline ait orijinal ürün örneği ile birlikte....

2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...D.

İş sayılı delil tespit dosyası ile şikayet olunanın iş yerinde ve ... adlı instagram sayfasında ve ... adlı internet satış sayfası üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış olduğunu, anılan delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında "Tespit isteyen tarafa ait ... numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait olduğu belirtilen ürün örneği arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları ” sonucuyla tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edildiğini davalıların, müvekkilinin tasarım hakkını ihlal eder nitelikteki taklit ürünleri üretip satışını yaptığını bu nedenle Müvekkilin tasarım hakkını ihlal eder nitelikteki taklit ürünlerin üretim ve satışının durdurulmasını, görüldüğü yerde toplatılmasını, satışının yapıldığı internet sitelerine erişimin engellenmesine yönelik olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini , SMK 151/2-a kapsamında şimdilik 1000 TL maddi 100 TL itibar, 20.000 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davacı vekili 10/10/2025 tarihli talep artırım dilekçesi ile; eldeki davanın belirsiz alacak davası niteliğinde olduğu, 1.000 TL olarak talep edilen maddi tazminatın 15.560,00 TL’ye yükseltildiğini bildirmiştir.

SAVUNMA

Davalı cevap dilekçesinden özetle; müvekkilinin, hazır olan ürünleri piyasadan satın alarak internet üzerinden online olarak satmakta olduğunu, ilgili ürünleri,....

ŞTİ. isimli şirketten satın aldığını, satın alımlara ilişkin faturaların daha sonra mahkemeye sunulacağını, Müvekkilinin alım yapılan bu firmayla yaptığı görüşmede davacının işbu dava konusu ürünlerle ilgili olarak 20.08.2021 tarihinde ...Şirketiyle Sulh ve Feragat sözleşmesi yapmış olduğunu öğrendiklerini, Müvekkilinin ürün alımlarını ilgili sözleşme tarihinden önce yapmış olduğunu, dilekçe ekine ekledikleri bu sözleşmeye göre; ...

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...Değişik iş sayılı delil tespit dosyasında ...'na ait tasarımlarla ilgili olarak delil tespiti yaptırılmış ve sulh olmak için taraflar belli bir meblağ üzerinden anlaşmış olduklarını, bu meblağın ödendiğine dair dekontun da daha sonra mahkemeye sunulacağını, Davacının,...Şirketinin piyasaya sürdüğü ürünlere el koymadığını, Sınai Mülkiyet Kanunu 153/2 maddesine göre;

‘'Sınai mülkiyet hakkı sahibi, sebep olduğu zarardan dolayı kendisine tazminat ödeyen kişi tarafından, sınai mülkiyet hakkı sahibinin el koymaması nedeniyle piyasaya sürülmüş ürünleri ticari amaçla kullanan kişilere karşı, bu Kanunda yer alan hukuk davalarını açamaz veya ceza davası açılması için şikâyette bulunamaz.'' Hükmünün somut olay ve kanun maddesinin birebir örtüşmekte olduğunu, ilgili Sulh sözleşmesinde ... vekilinin işbu davadaki vekili ile aynı olduğunu, dolayısıyla,

davacı tarafından el konulmayan malların müvekkil tarafından satılması sebebiyle dava açılamayacağı ortada iken işbu davanın açılmasının kötü niyetin varlığını gösterdiğini, esas yönünden ayrıca Davacının bahse konu tasarım başvurusunun aynısının daha önce farklı firmalar tarafından piyasaya ve kamuya sunulmuş olup, tasarımın anonim hale geldiğini, müvekkilinin tekstil ürünlerinin alım satımını yapmakta, üretim faaliyetinde bulunmamakta olduğunu, üretilen hazır modelleri üreticilerden temin ettiğini, yalnızca alım satım işi yapan birinin aldığı her modelin tasarım araştırmasını yapması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ,

bu sebeple müvekkilinin tazminat sorumluluğunun doğmadığını, davanın reddi gerektiğini bildirmişlerdir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık; Davacıya ait ... nolu ETB'nin (9 nolu) davalı internet sitesinde üretim satış yapıldığının ... 2.FSHHM ... d.iş sayılı dosyası ile tespit edildiği iddiası kapsamında tasarıma tecavüz ,haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, SMK 151/2-a kapsamında şimdilik 1000 TL maddi, 100 TL itibar, 20.000 TL manevi tazminatın tahsili ve tedbir talepli olarak açıldığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.

HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 17/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalının kendi web sitesinde sattığı bluz modelinin davacının ... sıra numarası ile tescilli bluz modeline iltibas yaratacak derecede benzer olduğunun görüldüğünü, davacının davaya söz konusu olan bluz tasarımının iltibas yaratacak kadar benzerinin farklı web sitelerinde “...” markası ve...barkod numarası ile halen satıldığı ama Inditex’in kendi web sitesinde (...) ürün stokunun bittiğinin görüldüğünü, davalının web sitesinde sattığı davaya söz konusu olan ürünleri ...ŞTİ. ‘nden, 26.07.2021 tarihinde satın aldığının görüldüğünü, “...

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında yer alan, davacı ve üretici ...LTD. ŞTİ. arasında “Sulh ve Feragat Sözleşmesi” 04.02.2022’de davaya delil olarak sunulduğu ve bu sözleşmeye göre 20.08.2021 davacıya 16 .000 TL tazminat ödenerek resmiyet kazanmış ve davacı ...’nun adına tescilli ve tescilsiz konfeksiyon ürünlerini kapsadığının görüldüğünü, davalının davaya söz konusu olan ürünleri davacı ve üretici ...

ŞTİ. arasında yapılan “Sulh ve Feragat Sözleşmesi” tarihinden önce satın aldığının görüldüğünü, sonuç olarak Sınayi Mülkiyet Kanununda “Dava Açılamayacaklar Kişiler” kısmı 153/2 “Sınai mülkiyet hakkı sahibi, sebep olduğu zarardan dolayı kendisine tazminat ödeyen kişi tarafından, sınai mülkiyet hakkı sahibinin el koymaması nedeniyle piyasaya sürülmüş ürünleri ticari amaçla kullanan kişilere karşı, bu Kanunda yer alan hukuk davalarını açamaz veya ceza davası açılması için şikâyette bulunamaz.” maddesinin bu davada değerlendirilebileceği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişiler ..., ..., ...tarafından düzenlenen 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporlarında.

Davacı taraf ...’na ait dava konusu ...nolu Bluz tasarım ile, Davacı tarafça Davalıdan satın alınarak delil eki olarak sunulan Bluz tasarımın kalıp, kesim, kullanılan kumaş/malzeme, model detayı ve dikim tekniğiyle oluşturulan dış görünümleri ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, aynılık derecesinde benzer olarak algılandıklarını, Davacı taraf ...’na ait dava konusu ... nolu Etek tasarım ile, Davacı tarafça Davalıdan satın alınarak delil eki olarak sunulan Etek tasarımın farklı modeller olduğu,

kalıp, kesim, ve model detayı ile oluşturulan dış görünümleriyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, benzer olarak algılanmadıklarını, Davalı şirket ticari defterlerinde ve belgelerinde, Davacı taraf ...’na ait dava konusu ... nolu Etek ve Bluz tasarımları ile ilgili bir tespit yapılamadığını, Davaya konu tasarıma ilişkin davalı vekilince dava dosyasına sunulan Dava dışı ..

Şti.’nin 26/07/2021 tarihli ... nolu davalıya satış faturasında. “Mal/Hizmet: M.TAKIM, Adet: 200, Fiyat: 50,00 TL” olarak yer aldığını, Dava dışı ....

Şti.’nin 26/07/2021 tarihli ... nolu davalıya satış faturasındaki yer alan ürünler için 6769 sayılı Kanunun 151/2.a maddesi uyarınca 15.560,00 TL maddi tazminat hesap edildiğini, Davalı firmada davaya konu tasarıma ilişkin ürünlerin Bluz ve Etek olarak takım halinde satıldığına ilişkin dava dosyasında internet görüntülerinin yer aldığı, Dava dosyasında, davacı ... ile dava dışı ...Ltd.

Şti. arasında yapılmış ‘SULH VE FERAGAT SÖZLEŞMESİ’ bulunduğu, Davalı vekilinin ikinci cevap dilekçesi ekinde. Sulh ve Fergat Sözleşmesi, sözleşme bedelinin ... Şti. tarafından davacı vekili ...’e ödendiğine dair 20.08.2021 Tarihli 16.000,00 TL tutarlı ...’u bulunduğu, yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 22/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda.

Bilgi teknolojileri yönünden yapılan incelemede; güncel durumun 29.04.2024 tarihli rapordaki ile aynı olduğunu, 29/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalıya atıflı olarak belirtilen ... internet erişim adreslerinde görülen paylaşımlardaki üst giysi ürününün (bluz) ...nolu tasarım ile genel izlenimleri itibarıyla benzer olduğu, aly giysi ürününün (etek) ...no’lu tasarım ile genel izlenimleri itibarıyla farklı olduğu, Davacı taraf ...’na ait dava konusu ... nolu bluz tasarımı ile,

Davacı tarafça Davalıdan satın alındığı iddia edilerek delil olarak sunulan bluz ürününün tasarımının genel izlenimleri itibarıyla benzer oldukları, Davacı taraf ...’na ait dava konusu...nolu etek tasarımı ile, Davacı tarafça Davalıdan satın alındığı iddia edilerek delil olarak sunulan etek ürününün tasarımının genel izlenimleri itibarıyla farklı oldukları, Davacı tarafın, davalı taraftan marka tecavüzünün kabulü halinde, (15.560,00 TL) Maddi tazminat isteyebileceği görüş ve kanaatlerine varmışlardır.

Bilirkişiler ..., ..., ...'ın 14/08/2024 tarihli bilirkişi ek bilirkişi raporlarında.

Davacı taraf ...’na ait dava konusu ... nolu Bluz tasarım ile, Davacı tarafça Davalıdan satın alınarak delil eki olarak sunulan Bluz tasarımın kalıp, kesim, kullanılan kumaş/malzeme, model detayı ve dikim tekniğiyle oluşturulan dış görünümleri ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, aynılık derecesinde benzer olarak algılandıkları ve karıştırılma ihtimali bulunduğundan iltibas oluşturabileceği, Davacı taraf ...’na ait dava konusu ... nolu Etek tasarım ile, Davacı tarafça Davalıdan satın alınarak delil eki olarak sunulan Etek tasarımın farklı modeller olduğu,

kalıp, kesim, ve model detayı ile oluşturulan dış görünümleriyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, benzer olarak algılanmadıkları ve karıştırılma ihtimali bulunmadığından iltibas oluşturmayacağı, davalı şirketin incelenen ticari defterlerinde davacı tasarımına ilişkin ayırt edici bir ibare tespit edilmediğini, Davalı şirket kayıtlarına göre, davalı şirkette emtia satın alınarak satışı yapılmakta olup Üretim yaplmadığını, Davaya konu maddi tazminat hesabının, davalı şirket vekilinin davaya konu ürünün dava dışı...Ltd.

Şti.’nden 26/07/2021 tarihinde 200 adet alındığı beyan etmesi baz alınarak SMK 151/2-a maddesi kapsamında İkili Takım (bluz ve Etek) için 15.560,00 TL (77,80 TL/Adet Kar X 200 Adet = 15.560,00) olarak hesap edildiğini, davalı şirket ticari defterlerinde davaya konu tasarıma ilişkin ürünün kaç adet satın alınarak hangi tutarda satıldığının tespit edilemediğini bildirmişlerdir.

HMK 266 madde kapsamında düzenlenen ilk raporda ; ayrıca davalının web sitesinde sattığı davaya söz konusu olan ürünleri ...LTD. ŞTİ. ‘nden, 26.07.2021 tarihinde satın aldığının “... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında yer alan, davacı ve üretici ....

ŞTİ. arasında “Sulh ve Feragat Sözleşmesi” 04.02.2022’de davaya delil olarak sunulduğu ve bu sözleşmeye göre 20.08.2021 davacıya 16 .000 TL tazminat ödenerek resmiyet kazanmış ve davacı ...’nun adına tescilli ve tescilsiz konfeksiyon ürünlerini kapsadığının görüldüğü, davalının davaya söz konusu olan ürünleri davacı ve üretici ...LTD.

ŞTİ. arasında yapılan “Sulh ve Feragat Sözleşmesi” tarihinden önce satın aldığı, 6769 sayılı SMK 153/2 maddesinde “Dava Açılamayacaklar Kişiler” kısmında “Sınai mülkiyet hakkı sahibi, sebep olduğu zarardan dolayı kendisine tazminat ödeyen kişi tarafından, sınai mülkiyet hakkı sahibinin el koymaması nedeniyle piyasaya sürülmüş ürünleri ticari amaçla kullanan kişilere karşı, bu Kanunda yer alan hukuk davalarını açamaz veya ceza davası açılması için şikâyette bulunamaz.” Düzenlemesinin bulunduğu hususu gözetildiğinde de davalının savunmasının yerinde olduğu da anlaşılmıştır.

Toplanan deliller, tasarım tescil belgesi, Islah Dilekçesi, HMK 266 madde kapsamında dosyadaki deliller ile uyumlu denetim ve Hüküm kurmaya elverişli bilirkişilerin kök ve ek raporları... esas sayılı dosyasına sunulan rapor, ayrıca aynı firma tarafından mahkememizin ... esas sayılı dosyasında aynı tasarıma dayalı olarak açılan tasarıma tecavüz istemli davada; dava konusu tasarımın daha önce kamuya sunulması ile ilgili olarak yazılan yazı ve ihbar olunan ...

Mağazasının 13.5.2024 tarihli cevap dilekçesi ve ekindeki ürün için fatura görseline göre; incelemede 9. Bluz Resimler tasarımının müvekkili şirket tasarımına benzediği, müvekkil işirket tarafından üretimi yapılan tasarımın 13/08/2018 tarihinde yeşil, pudra, vizon varyant üzerinden 566 adet olarak kesime verilmiş olup üretimi başladığını, 26/09/2018 tarihinde müvekkilinin toptan deposuna girişi sağlandığını, 02/10/2018 tarihi itibari ile mağazalara sevk edilip satışa çıkartıldığını,Yılda 2 sezon bulunmakta olup yaz ve kış sezonu olarak ayrılmakta olduğunu,

Müvekkili firma satışa konulan her ürünün tasarım ve planlamasını yaklaşık 5-6 ay önceden yapmakta olduğunu, belirtilen ürünün planlama ve tasarım süreci yaklaşık olarak 2018 yılı Ocak- Şubat ayları itibari ile başladığını bildirmiştir. Ayrıca ... firmasının beyan dilekçesi ekinde sunduğu fatura üzerinde birebir davacının ürünün görseli bulunan ürüne ait 2013 tarihli fatura sunulduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarının incelenmesinde; ... başvuru ve tescil numaralı çoklu tasarımın, 16.04.2019 başvuru tarihi ile tescil tarihli olduğu, 09.08.2019 tarihli 322 sayılı bültende yayımlandığı, anlaşılmıştır. Söz konusu tasarımlardan; elbiseye ilişkin 1,2,3,4,5,6 ve 8 sıra numaralı tasarımlar ile bluz (9,10,11) ve etek (13) tasarımlarının tescilli olduğu, buna karşılık 7 sıra numaralı elbise tasarımı ile 12 ve 14 sıra numaralı etek tasarımlarının iptal edildiği, anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere karşı yanca tasarımın anonim olduğu yönünde bir iddia var ise hükümsüzlük davası açılmamış olsa dahi, kamu düzeni gereğince bu savunmanın yerinde olup olmadığı Mahkemece res’en araştırılmalıdır. Zira sahip olunmayan bir hakka dayalı olarak tazminat talep edilmesi genel hukuk kurallarına aykırıdır.

Davacı dava konusu tasarımlar için ... nolu tasarım için 16.4.2019 tarihinde başvuru yapmış olup, daha öncesinde ise bu tasarım üzerinde hak sahibi olduğuna dair delil sunmamıştır. Mahkememizin ...esas sayılı dosyasında aynı tasarıma dayalı olarak açılan tasarıma tecavüz istemli davada; dava konusu tasarımın daha önce başka bir firma tarafından kamuya sunulduğu bilirkişi raporu ile anlaşılmış ve ilgili firmaya dava ihbar edildiği gibi, müzekkere de yazılmıştır.

İhbar olunan ...

Mağazasının ... tarihli cevap dilekçesi ve ekindeki ürün için fatura görseline göre; incelemeye konu dava konusu Bluz Resimlerinin tasarımının müvekkili şirket tasarımına benzediğini, müvekkili şirket tarafından üretimi yapılan tasarımın 13/08/2018 tarihinde yeşil, pudra, vizon varyant üzerinden 566 adet olarak kesime verilmiş olup üretimi başladığını, 26/09/2018 tarihinde müvekkilinin toptan deposuna girişi sağlandığını, 02/10/2018 tarihi itibari ile mağazalara sevk edilip satışa çıkartıldığını, Yılda 2 sezon bulunmakta olup yaz ve kış sezonu olarak ayrılmakta olduğunu,

Müvekkili firma satışa konulan her ürünün tasarım ve planlamasını yaklaşık 5-6 ay önceden yapmakta olduğunu, belirtilen ürünün planlama ve tasarım süreci yaklaşık olarak 2018 yılı Ocak- Şubat ayları itibari ile başladığını bildirmiştir. Ayrıca fatura üzerinde birebir davacının ürünün görseli bulunan ürüne ait 2013 tarihli fatura sunulduğu ve alınan tüm teknik raporlarda dava dışı firmanın bu ürünü davacıdan önce satışa sunduğu ve ürünün tükendiği tespit edilmiştir.

Dolayısıyla dava konusu...nolu Bluz tasarımının 2013 yılında piyasada olduğu sabit olup, dava tarihi itibarıyla anonim olan bir tasarıma davalı olarak dava açılmış olması, tescilin sadece kurucu etkisinin bulunduğu , davacı yanca tasarımın kamuya tanıtılmaya başlamasının üzerinden 12 aydan çok uzun bir süre geçmesine rağmen bir başkasına ait tasarımın birebir benzerinin davacı yanca tescile konu edilmesinin ona üstün ve gerçek hak sahipliği sağlamadığı, dolayısıyla ...nolu bluz tasarımı yönünden bir ihlal oluşmadığı anlaşılmıştır.

Davacının bir diğer iddiası ... no’lu tasarıma tecavüz iddiası olup, alınan tüm rapor içeriklerinde genel izlenimleri itibarıyla davalı ürününün farklı olduğu benzerlik bulunmadığı belirlendiğinden davacının iddialarının yerinde olmadığı, davacının tasarımlarına tecavüz ve haksız rekabetin söz konusu olmadığı anlaşıldığından , dolayısıyla deliller bir bütün halinde incelendiğinde; ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸