İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/241 K.2025/258

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım, marka ve haksız rekabet davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirketin 80 yılı aşkın bir süredir faaliyette bulunan dünyanın seçkin ve tanınmış çakmak üreticilerinden biri olduğunu, davacı şirketin çok tanınmış çakmakları dünya çapında olduğu gibi Türkiye'de de TPMK nezdinde birçok tasarım ve marka tescilinin sahibi olduğunu, davalı şirketin hükümsüzlüğü talep edilen ve davacı şirketin haklarını ihlal ve bu haklara tecavüz teşkil eden 2010/... numaralı tasarımı olduğunu, davalı şirketin yeni ve ayırt edici olmayan tasarım tescili davacının marka ve tasarım tescillerine ayniyete varan derecede benzer olduğunu,

davacıların tasarımlarından doğan haklarına açık bir ihlal teşkil ettiğini ve bu sebeple hükümsüz kılınması gerektiğini, davalının aynı zamanda ... isimli internet sitesinde müvekkiline ait tanınmış ve yukarıda bahsi geçen tasarımlarını ihlal eden ürünlere yer verdiğini, davalının 2010/... sayı ile tescilli endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ve TPMK sicilinden terkini ve tescilli endüstriyel tasarımın 3.kişilere devrinin önlenmesi için teminatsız ihtiyati tedbir kararının verilmesini,

davalı şirketin davacı şirketin önceki tarihli marka ve endüstriyel tasarım tescillerinden doğan haklarını ihlal ve bu haklara karşı tecavüz ve haksız rekabet oluşturan fillerin tespiti, durdurulması ve önlenmesini ve davacı şirketin marka ve endüstriyel tasarım tescillerine ayırt davacı şirketin haklarını ihlal eden ve bu haklara karşı tecavüz internet dahil olmak üzere sair her türlü mecrada kullanılmasının, hizmetlerinin piyasaya sürülmesinin durdurulması ve önlenmesini, davacı şirketin marka ve endüstriyel tasarım tescillerinden ayırt edilemeyecek derecede benzer olan ve/veya haksız rekabet oluşturan çakmakların, üretilmesinin,

pazarlanmasının tasarıma konu ürünün üretilmesinde kullanılan makine ve kalıplara el konularak muhafaza altına alınmasına ve imhasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap ve beyan dilekçesinde.

Bilirkişi davalının ürünleri ile davacının ürünlerinin farklı olduğunu delilleri ile net bir şekilde tespit edildiği, davalının tasarımı ile davacının tasarımı tamemen farklı olduğu,davacının davalının tescili tasarımı hakkında asılsız iddialar üretterek müvekkilin ticari itibarını zedelemiş telafisi mümkün olmayan zararlarına neden olduğunu, davalının firmanın tasarımın 2010/... tasarım tescili belgesi sahibi olması, Sınai Mülkiyet kanununda tasarımda seçenek özgürlüğü kapsamında davalının ürünün farklı olduğunun açık olması, davacının ürünü ile müvekkili firma tasarımının en az oniki noktada farklılaştığının ilk bakışta dahi anlaşılması,

bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iki ürünün açıkça farklı olduğunun açık olması, Yargıtay kararları ve doktrinde yer alan farklılık tanımının huzurdaki davada mevcut olması, davacının işbu davayı ikame etmesinde kötü niyetli olması ve davalı firmanın telafisi güç zararlarına neden olması, yargılama sürecinin uzaması durumunda müvekkili firmanın faaliyetlerine son vermek gibi telafisi mümkün olamayan zararlarına neden olacak olması nedeni ile usul yasa ve hukuka aykırı şekilde ikame edilen davanın, ihtiyati tedbir talebinin reddire karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI ve GEREKÇE:

Dava konusu uyuşmazlığın; Davalı adına 2010/... nolu ETB’nin hükümsüzlüğü, davalı eyleminin davacının tasarım ve marka hakkına tevacüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, ihtiyati tedbire hükmedilmesine ilişkin olarak açıldığı tespit edilmiştir.

Tüm dosya içeriği incelendiğinde;

Davacı yanın dayandığı tescilli tasarımlar ile davalı tasarımı ve davalı yanın fiili kullanımlarının benzerlik teşkil etmediği, bilgilenmiş kullanıcı üzerinden bıraktıkları genel izlenimlerinin farklı olduğu, bu hususunun dosya kapsamına alınan 02.07.2025 tarihli bilirkişi raporu ile de sabit olduğu, alınan rapora yönelik olarak davacı yanın itirazda bulunmadığı, bu durumda davalı lehine de kazanılmış hakkın doğduğu anlaşılmakla endüstriyel tasarım hakkına tecavüz iddiasına yönelik açılan davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Davacı yan marka ve tasarım hakkına tecavüz isteminin yanında aynı zamanda haksız rekabet kapsamında dava ikame etmiş ise de;

Haksız rekabete dayalı istemler yönünden ; Yargıtay 11.HD’nin 2024/979 esas - 2024/9243 karar ve 19.12.2024 sayılı ilamlarına göre: 6102 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki olaylara dayalı açılan davalarda, tescilli sınai haklar bakımından sadece özel kanun olan SMK hükümleri uygulanabilecek olup TTK'nın haksız rekabet hükümlerinin anılan özel hükümler yanında ve aynı anda uygulanması söz konusu olamayacağından , kümülatif koruma uygulanmayacağından haksız rekabete dayalı ikame edilen davanın REDDİNE karar verilmesi gerekmiştir.

02/07/2025 tarihli Bilirkişi raporunda açıkça ifade edildiği üzere, ... markası taşıyan çakmaklar 1930’lardan bu yana değişmeyen dış formu, işlevsel yapısı ve metalik yüzeyi ile tüm dünyada “ikonik tasarım” statüsü kazanmıştır. Raporda, bu tasarımın yalnızca işlevsel bir yapı olmadığı; zamanla ayırt edici bir ticari kimlik kazandığı belirtilmiştir.

Bu kapsamda ... tasarımı: Dikdörtgen prizmatik yapısı, Menteşeli kapak çözümü, Dışa çıkık kapak-gövde ayrımı, Üst konturda karakteristik eğri çizgisi, Radyuslu kenar geçişleri gibi öğelerle tüketici zihninde ürünün kendisiyle özdeşleşmiştir.

Davalıya Ait 2010 ... Sayılı Tasarımın ... ile Olan Yüksek Benzerliğini Bilirkişi heyeti, davalıya ait 2010 ... numaralı tasarımın; Genel formu, Kapak-gövde oranları, Radyus geçişli köşe yapıları, Yüzey geçişleri ve kaplama detayları bakımından ... tasarımlarıyla yüksek düzeyde benzerlik taşıdığını teknik olarak ortaya koymuştur.

Söz konusu benzerlikler yalnızca fonksiyonel ihtiyaçlarla sınırlı olmayıp, aynı tasarım dili ile aynı ürün ailesine ait bir varyant izlenimi yaratacak düzeydedir. Özellikle üst konturda kullanılan eğri hat, radyusların derinliği ve yüzey geçişlerinin yalınlığı, ... tasarımının karakteristik özelliklerini yansıtmaktadır.

Bu bağlamda 2010 ... numaralı tasarım, ... tasarımının boyutsal olarak yeniden ölçeklendirilmiş bir versiyonu izlenimi vermekte olup, önceki tasarıma kıyasla yenilik ve ayırt edicilikten yoksun olup, Raporda isabetli şekilde belirtildiği üzere, çakmak gibi işlevsel ürünlerde bile tasarımcıya biçimsel anlamda geniş bir “seçenek özgürlüğü” tanınmaktadır.

Kapak şekli, menteşe biçimi, yüzey dokusu, orantı, kontur çizgileri gibi birçok alanda tasarım alternatifleri mümkündür.

Bu kapsamda bilirkişi heyeti farklı tasarımlara sahip çakmaklardan örnek görseller de rapora eklemiş olup, anılı sebeplerle davalı tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığı anılı bilirkişi raporunun da bu yönü ile yerinde tespit ve değerlendirmeler içerdiği ve evvelce alınan raporlar arasındaki çelişkileri de usul ve yasaya uygun olacak şekilde giderdiği ve yine alınan rapora yönelik davalı tarafın süresinde itirazda da bulunmadığı anlaşılmakla usu ve yasaya uygun hazırlanan 02/07/2025 tarihli rapor, yukarıda yapılan tespitler ışığında davalı adına tescilli 2010/... sayılı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, kararın kesinleşmesi ile kararın infazı için TPMK'ya müzekkere yazılmasına dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Davacı vekili dayanak 2001/... tescil numaralı şekil markası yönünden tecavüz davası ikame etmiş olup; davacıya ait 2001 ... sayılı tescilli şekil markası, ... çakmaklarının karakteristik görüntüsünü temsil etmekte ve tüketici algısında marka ile özdeşleşmiş durumdadır.

02/07/2025 tarihli Bilirkişi raporu, davalının tescilli tasarımının bu şekil markasıyla kapak çizgisi, köşe yapısı, genel hacim ve oranlar bakımından neredeyse birebir örtüştüğünü ortaya koymuştur. Bu da davalının tasarımının, davacının markasına karşı tecavüz teşkil ettiğini açıkça göstermektedir. Nitekim SMK m.29 ve devamı hükümleri kapsamında, tescilli markaya benzer veya aynısı

olan ürünlerin ticaret konusu yapılması marka hakkına tecavüz olarak kabul edilmektedir.

Dosya kapsamına alınan 02/07/2025 tarihli bilirkişi raporu ile mahkememizce aynı zamanda hükümsüz kılınması gerektiği tespit edilen davalı tasarımı ile davacının 2001/... tescil numaralı şekil markasının benzer olduğu ve yine davalı yanın ... ibaresi ile satışa sunulan ve raporda link bilgileri ve görselleri de yer alan ürünlerin davacının dayanak şekil markası ile benzerlik taşıdığı, ortalama tüketici nezdinde karıştırılmaya müsait olduğu, benzerliklerin esinlemenin ötesinde husule geldiği, kapak çizgisi, köşe

yapısı, genel hacim ve oranlar bakımından neredeyse birebir örtüştüğü, bu benzerliğin marka hakkına tecavüz teşkil ettiği usul ve yasaya uygun olarak tespit edilmiş olup, alınan rapora yönelik olarak davalı yanın itirazda da bulunmadığı anlaşılmakla, 02/07/2025 tarihli rapor, yukarıda yapılan tespitler nazara alınarak, Davacının 2001/... tescil numaralı şekil markasına yönelik davalı taraftan kaynaklı marka hakkına yönelik tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesine, bu cümleden olarak marka hakkına tecavüz teşkil ettiği tespit edilen mütecaviz ürünlerin internet de dahil olmak üzere her türlü mecrada kullanımı, üretimi, pazarlanması,

mal ve hizmetlerin piyasaya sürülmesinin durdurulması ve önlenmesine mütecaviz ürünlerin bulunduğu iş evrakı katalog ve münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılan makine ve kalıplara el konulmasına kararın kesinleşmesi ile masrafı davalı yana ait olmak üzere imhasına,

-02/07/2025 tarihli bilirkişi raporunun hükmün infazı için kararın eki sayılmasına, (her ne kadar bahse konu raporda davacının dayanak şekil markası numarası 2001/... olarak gösterilmişse de bilirkişilerin bu konuda sehven marka numarasını hatalı yazdığı anlaşılmakla davacının doğru şekil markası numarasının 2001/... olduğunun tespiti ile hükmün infazında bu hususa dikkat edilmesine) dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır