İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/602 K.2020/551

Mahkememizin 24/11/2017 tarih ve ... esas, ... sayılı kararı Istanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 16/05/2018 tarih ve 2018/542 esas ve 2018/868 karar sayılı ilamıyla kaldırılması üzerine Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılarak görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalılardan ... tarafından fiilen müteahhit olarak ve ...

Büyükşehir Belediyesi'nin ise hukuki sorumluluğunda yürütülen "... dere yatağı ıslah çalışmaları" sırasında, dere yatağına konulmuş malzemeler ve iş makinelerinin dere akışını engellemesi sonucu derenin taştığını, derenin taşması sonucu davacı şirkete sigortalı ...'e ait lokanta ve oto yıkamada 16/06/2014 tarihinde hasar meydana geldiğini, sigortalının yaptığı hasar ihbarı üzerine hasarın nedeni ve miktarının tespiti için yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen 89.890,19 TL'nin sigortalıya ödendiğini,

davalı tarafından yürütülen dere yatağı ıslah çalışmaları sonucu meydana gelen hasardan davalıların hukuken sorumlu olduklarını, aynı konu ve hasar dosyasına ilişkin olarak dava dışı ...

Genel Müdürlüğü aleyhine ....ATM.nin ... esas sayılı dosyası ile rücuen tazminat davası açıldığını, bu nedenlerle öncelikle davanın ....ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, 89.890,19 TL'nin ödeme tarihi olan 01/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, ... ...'de son dönemlerde meydana gelen taşkınlarla alakalı olarak müvekkil şirketin herhangi bir tedbirsizlik kusur yada hatasının bulunmadığını, dava konusu taşkının 2010 yılında da görülen taşkının bir benzeri olup doğal afet olarak adlandırılan metrerakeye düşen yağmur miktarının yoğun oluşu ve dere yatağının bu aşırı yağışı kaldırmaması nedeniyle yaşandığını, müvekkil şirketçe gerekli güvenlik tedbirlerinin alındığını, izah edilen bu sebeplerden dolayı yargılama esnasında toplanacak delillerden de anlaşılacağı üzere davanın reddine karar verilerek tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacının dava ehliyetinin olmadığını, ... ilçesi ...'de son dönemlerde aşırı yağışlar nedeniyle meydana gelen taşkınlarla alakalı olarak müvekkillerine atfı kabil herhangi bir tedbirsizlik, kusur ve hata bulunmadığını, ...'de geçmiş yıllarda da zaman zaman taşkınlar yaşandığını ve dere kesitine yakın hatta dere kesitinin üzerinde imarlı veya imarsız bulunan bina sakinlerinin bundan zarar gördüğünü ve halen görmekte olduklarını,

sön dönemlerde yaşanan taşkınların 2010 yılında yaşanan taşkının bir benzeri olup doğal afet olarak adlandırılan metrekareye düşen yağmur miktarının yoğun oluşu ve dere yatağının bu aşırı yağışı kaldırmaması nedeniyle meydana geldiğini, müvekkil şirketin ... tarafından ihale edilen işteki çalışmasının da bu taşkınların yaşanmaması için onaylı projeler uyarınca dere kesitinin genişletilmesi ve ıslahı olduğunu, çalışmalar sırasında gerekli güvenlik tedbirlerini aldıklarını, denize deşarj bölgesinde dere tabanında birikmiş teresubatın kaldırılmaması,

dereye atılan çöp malzemelerinin meydana getirdiği tıkanıklıklar, mevcut dere kesitinin aşırı yağışlarda gelen suyu taşıyabilecek kapasitede olmaması ve doğal afet sonucunda yaşanan taşkınlardan müvekkilleri şirketin sorumlu tutulamayacağını, bahsi geçen işyerinin dere yatağında olması ve daha önceki baskınlarda gözönüne alınarak işyerinde sele karşı gerekli önlemler alınmadığından zarar görenin kendi ağır ihmal ve kusurunun da bulunduğunu, müvekkillerinin tüm imalatlarını proje, şartname ve sözleşmeye uygun olarak,

idareye bağlı kontrollük teşkilatının denetimi ve onayı doğrultusunda gerçekleştirdiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine gereğince ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472-1481.maddeleri uyarınca sorumlulardan tahsili talebine ilişkin rücuen tazminat davasıdır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 27/10/2017 tarihinde verilen karar ile, gerek davacının ödeme yapmak suretiyle haklarına halef olduğu sigortalısının adresinin gerekse davalıların adreslerinin ...

Adliyesinin yetki sınırları içerisinde kaldığı, davanın haksız fiile dayalı olarak açıldığı, HMK 16.maddesinde "haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir." düzenlemesine yer verildiği, davalıların süresi içerisinde yetki itirazında bulundukları anlaşılmakla HMKnun 19/2 gereğince davalıların süresi içerisinde yapmış oldukları yetki itirazlarının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine dosyanın görevli ve yetkili olan ...

Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkememiz kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 16/05/2018 tarih ve 2018/542 esas ve 2018/868 karar sayılı ilamıyla, "dava konusu uyuşmazlık haksız fiile dayanmakta olup, haksız fiilden doğan davalarda yetki, HMK.nun 16.maddesinde düzenlenmiştir.

Bu madde ile olaydan zarar gören ve mağdur olan tarafın daha da mağdur olmaması için genel yetki kurallarına ek olarak yetkili mahkeme mağdur lehine genişletilmiş olup, kesin yetki niteliğinde değildir.Buna göre dava dışı sigortalı (ve dolayısıyla halefi olan davacı) HMK.nun 6 ve 7.maddelerine dayanarak genel yetkili mahkemelerde dava açabileceği gibi, HMK:nun 16.maddesine göre belirlenebilecek mahkemelerde de dava açma hakkına sahiptir.

Bu nedenle ilk derece mahkemesince HMK.nun 16.maddesindeki yetki kuralının kesin yetki gibi kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Kabule göre de.

Davalı ... ...Ltd.Şti.ne dava dilekçesinin 09/12/2015 tarihinde tebliğ edildiği, HMK.nun 127.maddesinde belirtilen 2 haftalık cevap verme süresi geçtikten sonra 16/02/2016 tarihli cevap dilekçesi ile yapılan yetki itirazının süresinde olduğu kabul edilerek bu davalı yönünden HMK.nun 117.maddesine muhalefet edilmesi de doğru olmamıştır." denilerek mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce yeniden yapılan yargılama ile dosya İnşaat Mühendisi ve Çevre Mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 22/03/2019 tarihli raporda; ... hukuki sorumluluğunda yürütülen ...ve ....

A.Ş İş ortaklığı tarafından müteahhit olarak yapılan "... dere yatığı ıslah çalışmaları" sırasında 16.06.2014 tarihlerinde yaşanan yoğun yağışta dere yatağına konulmuş malzemeler ve iş makinalarının dere akışım engellemesi sonucu, dere taşması sonucunda, ... nolu poliçe ile sigortalı ...'e ait ... Mah. ... Cad. No.... ... adresinde bulunan lokanta ve oto yıkama hasara uğraması hususunda kusur yönünden karara varabilmek için, ...'e ait ... Mah. ... Cad.

No... ... adresindeki lokanta ve oto yıkama için. İmar durumu, Yapı Ruhsatı ve İskan ruhsatı, Çalışma Ruhsatı, Tapu fotokopisi, Belediyesince onaylı mimari Proje, Dava konusu yerin dere koruma bandında kalıp kalmadığı nın ... tarafından onaylı projesinin olup, olmadığının ...'den talep edilerek celbi gerektiği ve belgelerin tamamlanması sonucu ek rapor düzenlenerek karara varılacağı belirtilmiştir.

... Tapu Müdürlüğü, ... Belediye Başkanlığı ve ...'ye müzekkere yazılarak bilirkişi raporu doğrultusunda istenilen bilgi ve belgeler celbedilmiştir.

Dosya yeniden aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 10/09/2019 tarihli raporda; tapudan ve ... belediyesinden gelen belgelerde ... parsel ile ilgili belgeler verildiği, ... Belediyesinden gelen belgelerdeki ... parsele ait plan ve tapu bilgileri incelendiğinde, yerinde yapılan incelemede görülen oto yıkama ve lokantaya ait olmadığı, gönderilen mimari projenin; ... parselin İçindeki 3 katlı tarihi eser binaya alt olduğu, bu nedenle, ...

Belediyesine ait internet sitesinden taraflarınca araştırılarak, dava dosyasında ve dilekçesinde ... numarada olduğu ifade edilen oto yıkama ve lokanta yerinin ... parselde ve ... numarada olduğunun tespit edildiği, dava konusu, yerde yapılan incelemede tarafılarınca gösterilen oto yıkama ve ... restoranın olduğu yerin adresinin ... olduğu ve parselin ... sayılı olduğunun tespit edildiği, bu nedenle ... İlçesi, ... pafta,... ada, ..... parsel, ... Mahallesi, ...

Caddesi, No:... adresindeki oto yıkama ve Lokantaya art belgelerin istenmesi gerektiği, İmar durumu, Yapı Ruhsatı ve İskan ruhsatı, Tapu fotokopisi, Sigortalı ... kiracı ise kira kontratı, Belediyesince onaylı mimari Proje, dava konusu yerin dere koruma bandında kalıp kalmadığı nın ... tarafından onaylı projesinin olup, olmadığının ...'den talebi gerektiği belirtilmiştir.

... İdaresi'ne yazılan müzekkere ile ... Mah. ... Cad. No:... adresinde bulunan, ... pafta, ... ada, ... parsele ait onaylı proje celb edilmiştir.

... Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün cevabi yazısı ile, ... mah. ... ada, ... parsele ait tapu kaydı gönderilmiştir.

... Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğü'nün cevabi yazısı ile ... ilçesi, ... Mah. ... pafta ... ada ... parselin 24/05/1972 onaylı ... ölçekli ... planı, 30/09/1983 onaylı ... ölçekli ... Koruma Planı, ... onaylı 1/500 ölçekli Plan Tadilatı ile 28/09/2015 onaylı ... ölçekli ... Ana Koluna ait Dere Islah Projesine yönelik Plan değişikliğine göre yeşil alanda kaldığı belirtilmiş, plan örneği ve ... Müdürlüğünün cevabi yazısı yazı ekinde gönderilmiştir. Yazı ekinde gönderilen ... Müdürlüğünün cevabi yazısı ile, söz konusu yerin imar işlem dosyasında mimari proje, yapı ruhsatı ve iskan belgesi bulunmadığı bildirilmiştir.

... Genel Müdürlüğü ... Dairesi Başkanlığı'nın cevabi yazısı ile ... ... pafta, ... ada ... parselin kısmen dere işletme bandında kaldığı belirtilerek dere işletme bandını gösteren pafta ve dere ıslah projesine ait onay yazısı gönderilmiştir.

Dosya yeninden aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş düzenlenen 17/02/2020 tarihli raporda; ... hukuki sorumluluğunda yürütülen ...ve ..., A.Ş İş ortaklığı tarafından müteahhit olarak yapılan "Kurbağalidere dere yatağı ıslah çalışmaları" sırasında 16.06.2014 tarihlerinde yaşanan yoğun yağışta dere yatağına konulmuş malzemeler ve İş makinalarının dere akışını engellemesi sonucu, dere taşması sonucunda, ... nolu poliçe ile sigortalı ...

İlçesi, ... pafta, ... ada, ... parsel, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresindeki ... tarafından işletilen lokanta ve oto yıkama hasara uğraması hususunda kusur yönünden incelenmesi sonucu ... Genel Müdürlüğü ... Dairesi Başkanlığının 25.10.2019 tarih ve ... sayılı yazısından anlaşılacağı üzere; ... İlçesi, ... pafta, ... ada, ... parsel, ... Mahallesi, ...

Caddesi, No:... adresindeki lokanta ve oto yıkama yerinin büyük bir kısmının dere İşletme bandında kaldığı, ... içme suyu Havzaları yönetmeliğinin" Mutlak Dere Koruma Alanları" başlığı altında 93. Maddede "Islah projesine uygun olarak bu derelerin ıslah kesitinin her iki yanında; temizlik, bakım ve onarımlarının yapılabilmesi maksadıyla imar planlarında en az 10 metrelik koruma alanı ayrılır bu alanlar İdarece kamulaştırılır ve doğal haliyle muhafaza edilir."denilmekte olduğu, kısaca; dere işletme bandında kalan yani dere yapı yaklaşma mesafeleri içerisinde yapı yapılamayacağı ve dere işletme bandı içerisindeki alanın, yeşil alan olduğu,

ancak yapılan tespitlerde oto yıkama ve lokantanın dere kenarına bitişik nizamda ve dere koruma bandında kaldığı tespit edilmiş olup, yağışlarda risk altında olduğu, ... Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün ... sayılı yazısından anlaşılacağı üzere;... ilçesi ... Mah. 9 pafta, 4 ada, 21 parsel 24.05.1972 onaylı 1/500 ölçekli ... Koruma Planı, 18/09/1990 onaylı 1/500 ölçekli Plan tadilatları ile 28.09.2015 onaylı 1/500 ölçekli ...

Ana koluna ait Dere Islah Projesine Yönelik Plan değişikliğine göre "yeşil alan"da kaldığının belirtildiği, ... Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğü'nün yazısından anlaşılacağı üzere bahsi geçen adresteki Oto Yıkama Faaliyeti İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının kaydının olmadığının gelen yazılardan anlaşıldığı, ... Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün ... sayılı yazısından anlaşılacağı üzere; ...

Mah.4 ada, 21 parsele alt tapu bilgilerine göre; parselin 631,00 m2 olduğu söz konusu taşınmazın 8/10 hissesinin ... oğlu ... adına olduğu, niteliğinin ... ev olduğu, edinme tarihinin 22.06.2007 tarihinde olduğunun belirtildiği, sonuç olarak; daha önceki yağışlarda risk altında olduğu belli olan 21 parsel nolu yerin, zaman zaman su baskınına uğramasının dere işletme bandında kaldığından dolayı olağan olduğu, lokanta ve oto yıkamanın belediyesince onaylı mimari proje, yapı ruhsatı, iskan belgesi olmadığının dava dosyası kapsamında görüldüğü,

tüm bu nedenlerle hasar konusu, dereye bitişik durumda bulunan ve kısmen dere işletme bandında kalan (risk altında olduğu açıkça belli olan) lokanta ve oto yıkama yerini işleten sigortalı ...'in sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı ... şirketi davalılar tarafından fiilen müteahhit olarak ve ...'nin hukuki sorumluluğunda yürütülen ... dere yatağı ıslah çalışmaları sırasında dere yatağına konulmuş malzemeler ve iş makinelerinin dere akışını engellemesi sonucu derenin taşması ile davacı şirkete sigortalı ...'e ait lokanta ve oto yıkamada hasar meydana geldiğinden bahisle sigortalıya ödenen hasarın davalılardan rücuen tahsili talep edilmiş ise de, heyetçe hazırlanan bilirkişi raporu denetlenebilir,

açıklayıcı ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunmuştur.

Rapor dahilinde yapılan tespitler, toplanan diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde; davacının sigortalısına ait lokanta ve oto yıkama yerinin yaklaşık 3/4 kadar kısmının dere işletme bandının içinde kaldığı, bu durumun oldukça sakıncalı olup yağmur suları için risk altında olduğu, koruma bandı içinde kalan alanın yeşil alan olarak korunması gerekirken yapılaşmanın dere duvarı ile bitişim nizamda olduğu, nitekim ...

Belediyesi Plan ve Proje Müdürlüğünün cevabi yazısı ile de söz konusu yerin "yeşil alan" da kaldığının belirtildiği, yine aynı belediyenin ...

Müdürlüğü tarafından söz konusu parselin imar dosyasında mimari proje, yapı ruhsatı ve iskan belgesinin bulunmadığı bildirilmekle davaya konu hasardan lokanta ve oto yıkama yerini işleten davacı sigortalısının sorumlu olduğu, davalılara herhangi bir kusur atfedilemeyeceğinin kabulüyle sübut bulmadığı takdir edilen davanın reddine yönelik neticeden aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır