İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/189 K.2019/275

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; ...bank... şubesine ait ... çek nolu boş çeklerin nalburiye dükkanından kasa ile beraber çalınması nedeniyle rızası dışında elinden çıktığını, bu nedenlerle çekler hakkında ödemeden men kararı verilerek devamında çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK nun 818/20 madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762 ve 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

“...TTK’nun 730/20 madde ve bendi yollamasıyla aynı yasanın 669 vd maddeleri uyarınca rızası dışında elinden çıkması nedeniyle çekin iptalini isteme hakkı hamile aittir... keşideci ... elinden çıkan çek bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Ancak çek hamiline tanınan iptal davası açma hakkını kullanamaz. Mahkemece davanın öncelikle bu bedenle reddi gerekirken...” (Y.11.HD.’nin 31.05.1999 gün E.99/3094, K 99/4676 sayılı karar)

“TTK’nun 730/20 maddesi uyarınca çeklerde de uygulanması gereken TTK’nun 669. ve onu izleyen maddelerde olduğu gibi çekin ziya nedeniyle iptal davası açma hakkı lehdar ve hamile tanınmış bir hak olup, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır...” (Y.11.HD.’nin 18.06.1990 gün E.89/4807, K 90/4817 sayılı kararı)

Açıklanan nedenlerle, keşidecinin doğrudan doğruya mahkemeye bu konuda çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası ancak hamil tarafından açılabilir. Ayrıca; davaya konu edilen çek yapraklarının boş olduğunun belirtilmesi karşısında, TTK.780/1 gereğince hukuken çek vasfına haiz olmadığı gibi keşide edilip tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu nedenle davacının zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı, zayi nedeniyle hasımsız çek iptali davası açma hakkının hamile tanınmış olmasından dolayı HMK.114/d-h bentleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.