İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/511 K.2022/337

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında elektrik dağıtım şebekeleri yapım işleri sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca yüklenici müvekkilinin iş sahibi davalının ihalesini aldığı elektrik yapım işlerini yapmayı taahhüt ettiğini, müvekkilinin sözleşme uyarınca üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini ve yapılan işlerin davalı tarafından teslim alınmış olmasına rağmen müvekkiline hak edişinin ödenmediğini, müvekkili tarafından davalı şirkete hak edişini istemeye gittiğinde "size ibranameyi imzalamanız karşılığında 48.000,00-TL - 50.000,00-TL arası ödeme yaparız, başka bir ödeme yapmayız ” denildiğini,

müvekkilinin alacağının daha fazla olduğunu söylemesi üzerine herhangi bir açıklama yapmadıkları ve belgesini sunmadıkları bir takım kesintiler yapıldığını bu yüzden alacağının bu civarda kaldığının söylendiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla yargılama sonucunda ortaya çıkacak alacağın şimdilik 50.000,00-TL'lik kısmının her bir hak edişinin ödenmesi gereken tarihten itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemek koşulu ile davacı şirketin basiretli bir tacir olup müvekkili şirketten herhangi bir alacağı var ise bu hususun ticari defter ve kayıtlarında yer alması gerektiğini, bu nedenle belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaati bulunmadığını, sayın mahkeme tarafından davacıya kesin süre verilerek davasını belirlemesi aksi takdirde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca kabul anlamına gelmemek koşulu ile davacının alacak talebinin de zamanaşımına uğradığını, ...

Enerji ile müvekkil şirketin devralmak suretiyle birleştiğini, davalı olarak ... Enerji şirketinin çıkarılarak...Enerji ..

A.ş.'ye husumet yöneltilmesi gerektiğini, taraflarca imzalanan sözleşme uyarınca davacı şirketin müvekkili şirkete elektrik dağıtım şebekeleri tesis yapım işini üstlenmiş olup hakediş faturalarını kestiğini, bu çerçevede alacak iddiasında bulunan davacının bu hususu ispat etmesi gerektiğini, davacının müvekkili şirketten talep edebileceği herhangi bir hak veya alacak bulunmadığını, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının bu konuda delil teşkil ettiğini,

sayın mahkemeye sunulan cari ve teminat hesap muhasebe kayıtları incelendiğinde davacının cari hesap kayıtlarında müvekkili şirkete 42.711,40-TL borçlu olduğu teminat hesabında ise 42.711,40-TL alacaklı olduğunun görülebileceğini, açıklanan ve re’sen gözetilecek diğer nedenlerle haksız ve yersiz açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; davalı vekilinin 06/11/2020 tarihli delil dilekçesi ekinde ...Enerji ile...Enerji firmalarının birleşme kararı -...Enerji ile... Elektrik .. Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşme - cari ve teminat hesabı muhasebe kayıtları, davalı vekili tarafından sunulan 25/03/2021 tarihli beyan dilekçesi, ... Dağıtım A.Ş. tarafından dosyaya sunulan 26/03/2021 tarihli müzekkere cevabı, davalı... Enerji .. A.Ş.

Tarafından sunulan dilekçe ekinde depo malzeme mutabakat formu - cari / teminat hesabı - ibraname ve ibraname sonrası davacıya yapılan ödemeyi gösterir sulh ve ibra belgesi, ...Bankası A.Ş. tarafından sunulan müzekkere cevabı ekinde taraflar arasında 01/03/2017 - 23/09/2020 tarihleri arasında gerçekleşen işlemleri gösterir tablo bulunan cd, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 02/04/2022 tarihli bilirkişi raporuna beyan dilekçesi Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, mali müşavir... - elektrik elektronik mühendisi... - nitelikli hesaplama uzmanı...'ya tevdii edilen dosyada tanzim olunan 09/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

uyuşmazlığın davalı tarafından kesilen ve sözleşmede yer alan cezai şartlara dair faturalardan kaynaklandığını, bu açıdan bakıldığında davalı tarafından kesilen 12 faturanın davacının kayıtlarına geçirildiğini, buna karşın davalı tarafından kesilen 11 adet faturanın (toplam miktarı 478.418,37-TL) davacı kayıtlarında yer almadığının anlaşıldığını, esasen uyuşmazlık konusunun bu şekilde belirlenmesi gerekirken davacının defterlerinin usulüne uygun tutulmamış olması ve kendi lehine alacak bakiyesi dahi vermemesinin taraf defterlerinde yer alan mutabakatsızlık konusunda inceleme yapmayı da gereksiz hale getirdiğini,

davacı defterinde yer alan nihai bakiyeye göre davacının dava tarihi olan 23/09/2020 tarihi itibariyle davalıya 19.567,17-TL borçlu göründüğünü, bunun gerekçesinin defterlerin usulüne uygun tutulmamasından kaynaklandığını, defterlerin usulüne uygun tutulmadığını gösteren bir çok husus bulunduğunu, bu açıdan temel usulsüzlüğün yılsonu devirleri ile bir sonraki yıl açılış bakiyelerinin uyumsuz olması ve davacının banka hesaplarına gelen bedellerin davacı defterlerine işlenmemiş olmasından kaynaklandığını,

bu sebeple davacı defterlerinin lehe delil niteliği taşıyıp taşımadığı hususunun sayın Mahkemenin takdirinde olup davacının aleyhine delil niteliği daha tespit edilebilir olduğunu, tarafların sadece karşılıklı faturaları ve ödemeleri dikkate alındığında kesilen fatura ve yapılan ödemelerin hesaplanmasında da davacı lehine alacak bakiyesi bulunmadığını, davacı tarafın kestiği faturalar ile hakedişler birbiriyle uyumlu olduğunu, davalının kestiği faturaların ise dayanaklarına yönelik bir bilgi belge dosyada yer almadığını, ancak bu yönde dayanak belge bulunmamasına rağmen davacının kendi defterleri ile alacağını ispatlayamadığını,

uyuşmazlık konusu itibariyle eksik veya ayıplı iş varlığına ilişkin dosyaya sunulmuş belge bulunmadığını, herhangi bir eksik iş imalatının dava dışı 3. kişilere tamamlattırıldığına ilişkin beyan bulunmadığını, davalı firma tarafından herhangi bir hakedişin makul bir süre içerisinde söz konusu hak edişi olduğu gibi onaylama / tümüyle red etme veya hakkedişi düzelterek şerhli olarak onaylama tercihlerinden birini kullanmak yerine hiçbir işlem yapmama tercihini kullandığını, ayrıca gerek dava konusu hak edişlerden gecikme kaynaklı her hangi bir kesinti yapılmadığı veya hak edişlere şerh düşülmediği anlaşılmakla,

takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere dava konusu hak ediş bedellerine itibar edilebileceğini, davacı şirket talebi bakımından talep edilen bedelin teknik anlamda hangi imalata ve hakedişe konu olduğu hususunda dosyaya sunulmuş bir belge bulunmadığını, işbu nedenlerle teknik gerekçeli (fazla imalat, ihtilaflı birim fiyat vb.) davacı talebinin ispata muhtaç olduğunu, özellikle bu kapsamda davacı tarafından kesilen son faturanın “kesin hakkediş faturası” niteliğinde olduğunun tespit edildiğini,

dosyaya sunulan belgeler ışığında taraf defterlerinin incelenmesi sonucu elde edilen verilere göre tespitlerin karşılaştırılması ve değerlendirilmesi sonucunda davacının 23/09/2020 dava tarihi itibariyle davalı taraftan borç - alacak bakiyesi olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı alacak davasıdır. Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında düzenlenen Elektrik Dağıtım Şebekeleri, Yapım İşleri Sözleşmeleri gereği davacı yüklenici... Ltd. Şti,...Dağıtım A.Ş kapsamında İstanbul ili (ilçe ve köyler dahil) Elektrik Dağıtım Şebekeleri Tesis Yapım işini üstlenmiştir. Davacı tarafından mahkememize açılan davada davacı sözleşme uyarınca üstlendiği edimi yerine getirdiği ancak davalı ... Enerji A.Ş (... Enerji A.Ş)'nin hakedişlerini ödemediğinden bahisle alacak davası açmıştır.

Mahkememizce dosya bilirkişiye tevdii edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenerek tanzim edilen raporda; davacı şirketin defterinde yer alan nihai bakiyeye göre dava tarihi itibariyle davalıya 19.567,17 TL borçlu gözüktüğü, bunun nedenin davacının ticari defterlerini usulüne uygun tutulmadığı, temel usulsüzlüğün yılsonu devirleri ile bir sonraki yıl açılış bakiyelerin uyumsuzluğu, banka hesaplarına gelen bedellerin davacı tarafça defterlere işlenmemiş olduğu, tarafların karşılıklı faturaları ve ödemeleri dikkate alındığında ise kesilen fatura ve ödemelerin hesaplanmasında davacı lehine alacak bakiyesinin bulunmadığı,

kesilen faturalarla hakedişlerin uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda davacının ticari defter ve kayıtlarının HMK 222. Maddesi uyarınca kendi lehine delil vasfına haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Yine bilirkişi tarafından davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde, davacı tarafından kesilen hakediş faturalarının davalının ticari kayıtlarına işlediği, davalının kendi yaptığı ödemeleri de borçtan düşerek ticari kayıtlarına işlediği, davalı...A.Ş'nin ( eski ünvanı: ... A.Ş) HMK 222. Maddesi uyarınca delil vasfına haiz ticari kayıtlarına göre davacı taraftan borç- alacak bakiyesinin kalmadığı tespit edilmiştir.

Dosya içerisinde mevcut 31/01/2019 tarihli İbraname /Teyit Yazısı/ Mutabakat başlıklı belge incelendiğinde; davacı ile davalı arasında düzenlenen İstanbul ili (ilçe ve köyler dahil) Elektrik Dağıtım Şebekeleri Tesis Yapım işi projesi kapsamında Hizmet Alım sözleşmesine istinaden kesin hakedişlerin ödendiği, işbu ibraname tarihi itibariyle... Elektrik Ltd.

Şti sözleşme hükümlerine göre hesaplanmış ve resmi defterlerde kayıt altına alınmış 234.119,79 TL nakti teminat alacağı ve 195.630,50 TL cari hesap borcu haricindeki her türlü alacağın ...A.Ş'den tahsil edildiğini, ...A.Ş nezdinde herhangi bir hakedişin kalmadığını içeren ibranamenin ... Elektrik Ltd. Şti tarafından kaşelenerek üzerine imzalanmıştır.

Belirtilen bu sebeplerle davacı tarafça hizmet sözleşmesinden kaynaklı hakediş alacaklarının ödenmediğine yönelik açılan davada, davacının 31/01/2019 tarihli ibraname ile davalıdan hakediş alacağının bulunmadığına yönelik kaşeli imzalı beyanı, dosya kapsamında ibranamenin geçersizliği, hükümsüzlüğüne ilişkin herhangi bir itirazın bulunmadığı dikkate alınarak bu ibranamenin geçerli olduğu ve davacının davalıdan ibraname gereği alacağının bulunmadığı ayrıca davacının ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı, kendi lehine delil teşkil etmediği gibi davacı defterlerine göre davalıdan alacak kaydının bulunmadığı,

davalının usulüne uygun tutulan ticari kayıtlarında ise davacıya borç-alacak bakiyesinin bulunmadığı nazara alındığında davacının davalıdan dava itibariyle sözleşme kapsamında herhangi bir alacağı bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ✍e-imzalıdır. Hakim · ✍e-imzalıdır.