İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/81 K.2024/838

Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İnşaatı Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi ile davacı şirket arasında İna - İns - İpekçınar - 2016-623 Numaralı ...

Dağıtım Merkezi İnşaat İşlerinin Yapılmasına İlişkin Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını, konu olan sözleşme hükümleri uyarınca alt yüklenici olarak davacı şirketin sözleşmeye uygun davranmasına rağmen imzalanan sözleşmenin 38/2-a maddesi gerekçe gösterilerek sözleşme fesh edilerek ekte sunulan malzeme listesine davalılarca el konulduğunu, dayanak sözleşmenin 12/b maddesi uyarınca yüklenicinin işlerin bir bölümünü alt yükleniciden alarak onun nam ve hesabına yapmak veya başkalarına yaptırmak,

iş yerinde bulunan alt yükleniciye ait mal ve ekipmanın işler tamamlanana kadar kullanma imkanı belirtilmiş olup söz konusu sözleşmenin feshedildiği hususu dikkate alınarak bahse konu madde uyarınca müvekkili şirkete ait ekli malzeme listesinde belirtilen malzemelerin müvekkili şirkete iadesinin icab ettiğini,

sözleşme hükümleri uyarınca söz konusu malzemelere el koyma imkanının olmamasına rağmen müvekkili şirketin malzemelerine el konulmasının sözleşme hükümlerine ve hukuka aykırı olduğunu belirterek öncelikle ekli malzeme listesinde belirtilen malzemelerin aynen iadesi ve 500 TL malzeme kira bedelinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

malzemelerin aynen iadesinin mümkün olmaması durumunda söz konusu malzemelerin güncel değeri olarak 500 TL ve malzeme kira bedeli olarak 500 TL olmak üzere toplam 1.000 TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ve bu bedellere ticari faiz uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 19/06/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; iş bu dosyada alınan bilirkişi raporunda davaya konu malzemelerin değerinin 3.797.272,55 TL olduğunun rapor edilmiş olduğundan iş bu yüzden 1.000 TL taleplerini artırarak 3.797.272,55 TL'ye yükseltmiş olduklarını bildirmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: işbu dava bakımından davalı ... İnşaat'ın pasif husumet ehliyeti bulunduğunu, bu şirket yönünden davanın usulden reddi gerekmekte olduğunu, ...'nın da adi ortaklık olması ve tüm ortaklarına karşı husumet yöneltilmemiş olması sebebiyle davanın usul yönünden reddi gerektiğinin açık olduğunu, müvekkili şiket ... İnşaat ile ... ... arasında 29.06.2016 tarihli İna - İns - İpekçınar - 2016-623 — Numaralı ...

Dağıtım Merkezi İnşaat İşlerine İlişkin Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını, ... ... tarafından ilgili sözleşme hükümlerine aykırı davranılması nedeni ile müvekkili tarafından 23.03.2017 tarihinde sözleşmenin feshedilmiş olduğunu, davacı tarafça sözleşme ile kararlaştırılan işlerin bitirilme tarihinin de geciktirilmiş olduğunu, davacı tarafından inşaat işlerinin kararlaştırılan tarihte bitirilemeyeceği anlaşılmış olup davacı tarafın gerek sözlü ve gerekse yazılı olarak defalarca uyarılmış olduğunu,

ancak davacı tarafça ısrarla eksik personel ile çalışılmaya devam edilmesi neticesinde işlerin sözleşmede belirtilen tarihte tamamlanamamış olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 12. maddesinde yeralan hüküm gereğince davalının davalı tarafa 06.02.2017 tarihinde iş programındaki gecikmenin giderilmesi için 28.02.2017 tarihine kadar yapılması gereken işlere ilişkin listenin davacı tarafa iletilmiş olup, bunların yerine getirilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin davacı tarafa bildirilmiş olduğunu,

davalı tarafından davacı tarafın malzemelerine el konulduğu iddiasının gerçeği yansıtmamakta olup sözleşme hükümleri kapsamında bahsi geçen malzemelerin müvekkili mülkiyetinde olduğunun açık olduğunu, dolayısı ile davacının söz konusu malzemelere el konulduğu iddiasının ve bu malzemeler nedeni ile alacak talebinde bulunmuş olmasının herhangi bir hukuki dayanağı bulunmamakta olduğunu, davacının sözleşme ile belirlenen işleri süresinde bitirmemesi sebebi ile davalı şirketin maddi olarak zarara uğradığını,

bunun yanısıra sözleşmeye harfiyen uygun hareket ettiğini iddia eden davacı tarafın sözleşmeye aykırı birçok davranışta bulunmuş olup müvekkili şirketi maddi olarak zarara uğratmış olduğunu belirterek haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dahili davalı ... ... A.Ş-.vekili cevap dilekçesinde özetle: davalı şirketin ... İnşaat ve ... ... arasında 29.06.2016 tarihli ... numaralı ... Dağıtım Merkezi İnşaat İşleri'ne ilişkin alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, ... ... tarafından ilgili sözleşme hükümlerine aykırı davranılması nedeni ile davalı ... İnşaat tarafından 23.03.2017 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, davalı ...

İnşaat tarafından davacı tarafın malzemelerine el koyduğu iddiası gerçeği yansıtmamakta olduğunu, sözleşme hükümleri kapsamında bahsi geçen malzemelerin davalı ...

İnşaatın mülkiyetinde olduğunun açık olduğunu, dolayısı ile davacı ... ...'ın söz konusu malzemelere el konulduğunu iddiası ve bu malzemeler nedeni ile alacak talebinde bulunmuş olmasının herhangi bir hukuki dayanağının bulunmadığını, davacı ... ...'ın sözleşme ile belirlenen işleri süresinde bitirmemesi sebebi ile davalı şirket ...

İnşaat maddi olarak zarara uğrattığını, bunun yanı sıra sözleşmeye harfiyen uygun hareket ettiğini iddia eden davacı tarafın sözleşmeye aykırı birçok davanışta bulunmuş olup davalı şirketi maddi olarak zarara uğrattığını, netice olarak davacı tarafın davalı ... İnşaat ile akdedilen 29.06.2016 tarihli ...-2016-623 numaralı ...

Dağıtım Merkezi İnşaat İşleri'ne ilişkin Alt Yüklenici Sözleşmesi ve imzalanan Zeyilnamelere aykırı hareket ettiğini, sözleşme kapsamında yüklenmiş olduğu işleri süresinde bitiremediğini, defalarca bu hususta uyarıldığını ancak işleri tamamlayamadığı ve bu durumun davalı şirket tarafından çekilmez bir hal alması ve davalı şirketin zarara uğramasına sebebiyet vermesi nedeni ile sözleşme'nin feshedildiğinin açıkça ortada olduğunu, davacı tarafın sözleşme hükümlerine uygun davrandığı yönündeki beyanlarının gerçekleri yansıtmadığını, davacı tarafın,

el konulduğunu iddia ettiği malzemelerin iadesini ve iadesi mümkün değilse rayiç bedelleri ile kira bedelini talep etmesinin ise herhangi bir hukuki dayanağının bulunmadığını, davacı malzemelerine el koyulmadığı gibi sözleşme hükümleri gereğince işlerde kullanılacak malzemelerin mülkiyeti de davalı ...

İnşaat'a ait olduğunu, bunun yanı sıra, davacı tarafın sözleşme süresince davalı şirketi maddi anlamda zarar uğratacak birçok davranışta bulunduğunu ve yükümlülüklerini yerine getirmediğinin sabit olup bu neden davalı ...

İnşaatı maddi olarak zarar uğrattığını, nihayetinde davacının işbu davada ileri sürdüğü tüm iddialarının gerçek dışı olduğunu belirterek haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

TANIK BEYANLARI

... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinde talimat yolu ile 21/02/2022 tarihli celsede dinlenen tanık ...:" ben dava konusu işin yapıldığı yerde depo ve malzemelerin sorumlusu olarak davacı yanında çalışıyordum, taraflar arasında bir anlaşmazlık olmuş nedeninin bilmiyorum, bu anlaşmazlıktan sonra davacının oraya getirdiği malzemeleri karşı taraf aldı, kimin aldığını hangi şirket olduğunu bilmiyorum, oraya getirilmiş malzemenin hepsini davacı getirmişti, bu malzemeler alındığında epeyce bir iş yapılmıştı, karşı taraf malzemeleri almak istediğinde ben onlara sayım yapıp vermek istedim ancak bana engel oldular." şeklinde beyanda bulunmuştur.

...

Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde talimat yolu ile 04/02/2022 tarihli celsede dinlenen tanık ...:" Davacı halamın kızı olur, ben sözleşmenin detaylarını tam olarak bilmiyorum, davacı... inşaatında enerji binasının kaba inşaatı ve artı ince işlerini yapımı işini üstlenmişti, ben söz konusu işte iş güvenliği uzmanı olarak 2016 yılının ağustos ayında başladım, 2017 mart 15'te işin yüklenici firmadan alınması nedeniyle benim de işim sona erdi, sözleşmenin neden feshi konusunda benim net bir bilgim yoktur, işyerinde bulunan ve işte kullanılan tüm malzemeler davacı ... ...'a aitti, faturaları da mevcuttu,

malzemelere ... havalimanı inşaatı ortakları tarafından el konuldu, ordan bizim malzeme çıkarma şansımız yoktu, bütün kapılarda güvenlik vardı, Malzemelerin ... ... ait olduğu ile ilgili bir tutanak tutuldu, tutanakta tek tek malzemeler yazıyordu, tutanağın altına davacı ile ... havalimanı inşaatları ortaklığında çalışan mühendisler tarafından imzalandı. O zaman ekonomik şartlarına göre malzemelere bir değer biçildi, onlarda imza altına alındı.

Benim bilgi ve görgüm bundan ibarettir tanıklık ücret talep etmiyorum."şeklinde beyanda bulunmuştur.

... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinde talimat yolu ile 02/03/2022 tarihli celsede dinlenen tanık ...:" Ben ... Limanında ... İnşaatın bekçiliğini yapıyordum, hatırladığım kadarıyla 2017 'in Mart ayı gibi ... 'nın hava Mühendisleri geldi , ... Hanımla beraber tutanak altında bütün eşyaları aldılar , sonrasında bizim işimize de son verdiler, iş yerinden son çıkarılan kişi de benim , iş yerinden herhangi bir malzeme çıkarılmadı, çıkarılması da imkansızdır çünkü hem güvenlik kameraları hem de güvenlik görevlileri bulunmaktadır, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir, " şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulune uygun davetiyeler tebliğ edilmiştir.

Davacı vekili 08/12/2021 tarihli dilekçesi ile davalılardan ... İnş. San.ve Tic. A.Ş.'nin bölünme yolu ile adi ortaklıktaki payının ... ... ve İnş. A.Ş.'ye devrettiğini, husumeti ... ... ve İnş. A.Ş.'ye yöneltilerek bahse konu şirketin davaya dahil edilmesini talep etmiş, ilgili şirkete dava dilekçesi tebliğ edilmiştir.

Dosya İnşaat Mühendisi, Nitelikli Hesaplama ve Makine Mühendisi bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 06/07/2022 tarihli raporda: taraflarca akdedilen sözleşmede sözleşme hükümleri haricinde malzemelerin bedeline ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte, davanın tarafları arasında imzalanan 13.03.2017 tarihli İnşaat Sahasında Bulunan Alt Yükleniciye Ait Malzeme Listesi'nde yer alan inşaat malzemelerinin bedeline ve bedelinin belirlenmesine ilişkin de herhangi bir hüküm bulunmadığı, buna göre teknik kriterler çerçevesinde malzemelerin dava tarihi itibariyle rayiç değerlerinin 3.797.272,55 TL olarak belirlendiği belirtilmiştir.

Dosya yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 21/11/2022 tarihli ek raporda: taraflarca akdedilen sözleşmede alıntılanan sözleşme hükümleri haricinde malzemelerin bedeline ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte, davanın tarafları arasında imzalanan 13.03.2017 tarihli İnşaat Sahasında Bulunan Alt Yükleniciye Ait Malzeme Listesi'nde yer alan inşaat malzemelerinin bedeline ve bedelinin belirlenmesine ilişkin de herhangi bir hüküm bulunmadığı,

buna göre teknik kriterler çerçevesinde listede yer alan malzemelerin dava tarihi itibariyle rayiç değerlerinin 3.797.272,55 TL olarak belirleneceği, davanın her iki tarafınca düzenlenen ve imzalanan konu olan listede “... nın aldığı” şeklinde dikkat çekilen malzemelerin bedellerinin davacı tarafça talep edilip edilemeyeceği ile ilgili takdirin Mahkemeye ait olmak üzere.

Mahkememiz tarafından davacının bu malzeme bedellerini talep edemeyeceği kararına varılması durumunda; listede yer alan (... nın aldıkları hariç) malzemelerin dava tarihi itibariyle rayiç değerlerinin 3.104.875,57 TL olarak belirleneceği belirtilmiştir.

Dosya yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 14/03/2023 tarihli 2. Ek raporda: kök ve ek raporda dile getirilen kanaatin ve yapılan hesaplamaların aynı şekilde korunması gerekeceği, davacı tarafından bedeli ... tarafından ifa edilmiş ancak ifa edilen bedelin hak edişinden düşülmüş olduğu iddiasında bulunduğu 1.728 adet Plywood (...'nın aldığı), 100 m3 Kereste (5x10, 10x10, 5x20) ve iskele elemanları hakkında dava dosyasında (bu malzeme bedellerinin davacı hakedişinden düşüldüğünü ispatlar) bir belgeye rastlanmadığı,

davacının 1.728 adet Plywood (...'nın aldığı), 100 m3 Kereste (5x10, 10x10, 5x20) ve iskele elemanlarının bedellerinin ... tarafından hakedişlerinden düşüldüğünü ispatlar belgeleri dosyaya sunması durumunda; davanın tarafları arasında imzalanan 13.03.2017 tarihli İnşaat Sahasında Bulunan Alt Yükleniciye Ait Malzeme Listesi'nde yer alan tüm malzemelerin dava tarihi itibariyle rayiç değerlerinin 3.797.272,55 TL olarak belirleneceği, davacının 1.728 adet Plywood (...'nın aldığı), 100 m3 Kereste (5x10, 10x10, 5x20) ve iskele elemanlarının bedellerinin ... tarafından hakedişlerinden düşüldüğünü ispatlar belgeleri dosyaya sunamaması durumunda;

davanın tarafları arasında imzalanan 13.03.2017 tarihli İnşaat Sahasında Bulunan Alt Yükleniciye Ait Malzeme Listesi'nde yer alan (... tarafından bedelleri ödenmiş olanlar hariç) malzemelerin dava tarihi itibariyle rayiç değerlerinin 3.104.875,57 TL olarak belirleneceği belirtilmiştir.

Dosya Mali Müşavir, Nitelikli Hesaplama Uzmanı, Makine yeniden oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 01/09/2024 tarihli raporda: davacının beyan listesinde yer alan malzeme ve ekipmanlar için belirlediği birim fiyatların, dava dosyasına ibraz edilen faturalarda yer alan malzeme birim fiyatları ile uyumlu olmadığının tespiti ile, davacı tarafından dava dosyasına beyan edilen malzeme listesinde yer alan malzeme fiyatlarının, davacının belirlediği rayiç emsal birim fiyatlar üzerinden belirlenmiş olduğu kanaati ile,

davacının ... şantiyesinin tahliyesi sırasında sahada kaldığı iddia edilen toplam 1.859.250,31 TL lik malzeme ve demirbaş malzemenin, şantiye sahasının terki sırasında ...

Şantiyesinde yer alıp, almadığı ya da kullanılabilir durumda olup, olmadıklarına ilişkin tespitin taraflardan temin edilen bilgi ve belgelerden tespit edilemediği, bu husustaki değerlendirmenin yüce mahkemenin takdirinde olduğu, taraflar arasında yapılan 20.500.029,37 TL, 'lik sabit fiyatlı yapım sözleşmesi ile, davacı tarafından davalıya düzenlenen hakediş bedelleri fatura toplam tutarının 5.943.412,97 TL olduğu, davacı tarafından sözleşme konusu taahhüt işinin (5.943.412,97/20.500.029,37) 629,54 'unun tamamlandığı ve davacının, davalıya düzenlediği 6 no.lu hakediş faturasının düzenlenme tarihinin 01.02.2017 olması sebebi ile,

davacının, davalı ile yapmış olduğu sözleşme madde 11'de işin tamamlanma süresinin en geç 11.12.2016 'da tamamlanacağının belirlenmesi sebebi ile, davacının taahhüt ettiği işi süresinde tamamlanmadığı kanaatine varıldığı, davacının şantiye sahasında kaldığı iddiası ile dava dosyasına beyanda bulunarak, bedellerini ve davalının malzemeleri haksız kullanımı nedeniyle talep ettiği malzemelerin ve malzemelerin kullanım kira bedeline karşılık davalıdan talep ettiği 1.859.250,31 TL'lik beyan edilen listede yer alan malzeme listesinde.

“Ekipman “olarak tasnif edilen demirbaş niteliğindeki malzemelerin toplam tutarının 426.285,85 TL olarak beyan edilmiş olduğu, demirbaş niteliğindeki malzemelerin, davacı ticari kayıtlarında maddi duran varlıklar hesabı borç bakiyesinin 88.933,67 TL olduğu, İnşaat malzemeleri olarak tasnif edilen toplam 1.432.964,46 TL'lik malzemelerden, davacı ticari kayıtlarında, 150 ve 153 nolu stoklar hesabında her hangi bir bakiyenin yer almadığı,

İnşaat maliyetlerine 740 no.lu hizmet üretim maliyetleri hesaptan 170 no.lu Yıllara sari İnşaat maliyetlerine devrolunan, hak ediş düzenlenecek inşaat malzeme giderleri toplam tutarının 1.103.188,37 TL olabileceği, böylece.

Davacının belirlediği fiyatlar ile, davalıdan talep ettiği, toplam 1.859.250,31 TL'lik malzeme ve ekipmanların toplam defter değerinin, davacı ticari defter kayıtlarının incelenmesi sonucu toplam (1.103.188,37 + 88.933,67) 1.192.122,04 TL olabileceğinin hesaplandığı, kalan bakiye tutarların istihkak bedellerine dahil edilmiş olduğu kanaati ile, daha önce rapor sunan bilirkişiler tarafından belirlenen malzemelerin dava tarihi tespit olunan emsal değer endeksleme oranı 2.0419 üzerinden hesaplama yapılması ve yüce mahkemenin davacının talebinde yer alan malzeme ve ekipmanların terk edilen inşaat sahasında kaldığına karar vermesi halinde;

davacı ticari kayıtlarına göre alanda kalmış olabilecek endekslenmiş malzeme emsal değerlerinin.

Malzeme-ekipman demirbaş tutarının endekslenmiş değeri(88.933,67*2.0419) 181.593,66 TL, diğer İnşaat Malzemeleri toplam tutarının endekslenmiş değeri (1.103.188,37*2,0419) 2.252.600,33 TL ile birlikte, davacının, davalıdan talep edebileceği, alanda kaldığı iddia olunan ekipman ve malzemelerin değerinin, dava tarihi itibariyle (181.593,6642.252.600,33)2.434.193,99 TL olabileceği, ayrıca Mahkemenin davacının ekipman olarak tasnif ettiği ve, davacının ticari kayıtlarında 88.933,67 TL olarak tespit olunan demirbaşların şantiye sahasında kaldığına karar vermesi halinde, davacının,

davalıdan alıkonulan malzemeler için dava tarihine kadar 50.000.-TL kira bedeli talep olduğu ya da istihkak bedellerine dahil edilmiş olduğu gerekçeleri ile kira hesaplaması yapılmasına uygun olmadığının değerlendirildiği, davacı ticari kayıtlarında, davalının 31.12.2017 tarihi itibariyle davacıya toplam 710.641,34 TL, borçlu olduğu, davalı envanter defteri kayıtlarına göre de.

Davacının, davalıya cari hesap borcunun 136.676,15 TL, istihkaklardan kesilen teminatlardan dolayı 383.268,85 TL alacaklı olduğu, davalı kayıtlarına göre, davacının 31.12.2017 tari ibariyle (383.268,85-136.676,15) 246.592,70 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, tarafların cari hesapları arasındaki 464.048,64 TL'lik mutabakat farkının, davalının, davacı ile olan işlemlere ilişkin cari hesap kayıtlarını ibraz etmemesi sebebi ile davacı hesap alacak tutarının teyit edilememiş olduğu, sonuç olarak Mahkemenin, davacının talep ettiği malzemelerin ...

Şantiyesinde kalmış olduğuna karar vermesi halinde, davacının, davalıdan talep edebileceği, ekipman ve malzemelerin dava tarihi itibariyle rayiç değerleri toplamının (181.593,6642.252.600,33) 2.434.193,99 TL olarak hesaplandığı, ayrıca davacının, davalıdan Şantiyede alıkonulan malzemeler için talep edebileceği toplam kira bedelinin inşaat malzemeleri için 700.000.-TL, demirbaşlar için 50.000.TL.olmak üzere 750.000.-TL olarak, hesaplanmış olduğu belirtilmiştir.

Dava, davaya konu malların aynen iadesi ile kira bedellerinin tahsili, bunun mümküm olmaması halinde malların değerinin ve kira bedelinin ödenmesi talepli terditli davadır.

Davacının gerçek kişi tacir olarak ...ünvanı ile davalıların adi ortaklığındaki ... İnşaat Adi Ortaklığı Ticaret İşletmesi arasında 29.06.2016 tarihli... numaralı ... Dağıtım Merkezi İnşaat İşleri'ne dair alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı hususunda ihtilaf yoktur. Ayrıca bu sözleşmeye ilave olarak 4 adet zeyilneme ve ... numaralı ek sözleşme imzalanmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin tarihi itibari ile asıl davalıların tamamı, sözleşmenin tarafı olan adi ortaklığın ortağı olup, bilahere, dava açılmadan evvel ortaklardan davalı ... İnşaat ortaklıktan ayrılarak, yerine dahili davalı ... ... şirketi ortak olmuştur. Adi ortaklığa karşı açılacak davalarda, oraklar arasında mecburi dava arkadaşlığı olduğundan, dava açıldıktan sonra bu durumun anlaşılması sebebiyle, ... ... şirketi HMK 124.mne göre davaya dahil edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Anılan sebeple, aleyhine dava açılan ... İnşaat yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir. Ne var ki, sözleşme yapıldığı tarihte davalı ... İnşaat adi ortaklığın bir ortağı olduğundan, davacının bu davalı aleyhine dava açması kabul edilebilir bir yanılgı olarak değerlendirilmiş ve bu şirket lehine ve davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Diğer davalılar yönünden ise;

Taraflar arasında akdi ilişki devam ederken davalı tarafın, .... Noterliği'nin 23.03.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin 38.2(a) maddesine dayanarak sözleşmeyi feshettiği görülmektedir. Eldeki dava eser sözleşmesi gereği davacının inşaat sahasına getirdiği malzemelerin iadesi, kira bedeli olmazsa bedeli ve kira bedelidir. Yani davacının sözleşmeden kaynaklanan kar kaybı, zarar, cezai şart kabilinden bir talebi yoktur. O halde, davacının getirdiği malzemelerin iadesi ya da kirasının değerlendirilmesi için, sözleşmenin haklı ya da haksız feshedilmiş olmasının bir ehemmiyeti yoktur.

Davalıların sözleşme şartlarına göre, sözleşmesi feshedilen ve işten el çektirilen davacının getirdiği malzemeleri iade etmesi, ya da bedelini ödemesi gerekir. İade şartlarını da sözleşme hükümlerine göre tayin etmek gerekir. Buna göre;

Taraflar arasında akdedilen Alt Yüklenici Sözleşmesinin ‘İş Programı’ başlıklı 12. maddesinde;

“İşlerin, herhangi bir aşamada, iş programına göre gecikmesi ya da yüklenicide işlerin gecikeceğine dair

yeterli kanaatin oluşması halinde, yüklenicinin yazılı ihtarnamesi ile 10 günden fazla olmamak üzere

vereceği süre içinde, alt yüklenici gerekli önlemleri alacak ve işleri iş programına uygun duruma getirecektir. Alt yüklenicinin bu süre sonunda işleri iş programına uygun duruma getirmemesi halinde, yüklenici; .................

b) İşlerin bir bölümünü alt yükleniciden alarak onun nam ve hesabına yapmak veya başkalarına

yaptırmak, işyerinde bulunan alt yükleniciye ait mal ve ekipmanı işler tamamlanana kadar kullanmak,

...............

haklarından birini veya birkaçını bir arada kullanabilir. Alt yüklenici, yüklenicinin bu kararından dolayı hiçbir talepte bulunamaz.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan Alt Yüklenici Sözleşmesinin ‘Alt Yüklenicinin İşin Yapılması Sırasında Uyacağı Esaslar’ başlıklı 14. maddesinde;

“14.11 Alt yüklenici, yükümlülüklerini yerine getirmek üzere gerekli alt yüklenici donanımını sözleşmede belirtildiği şekilde sağlayacaktır. Alt yüklenicinin getirdiği donanım, geçici işler ve malzemenin yalnız

işle ilgili olduğu kabul edilecek ve alt yüklenici, yüklenicinin yazılı izni olmadan, işin amacıyla ilgili durumlar hariç, bunları işyerinden çıkartamayacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Taraflar arasında akdedilen Alt Yüklenici Sözleşmesinin ‘Sözleşmenin Feshi’ başlıklı 38. maddesinde; “Sözleşme feshedildiği taktirde uygulama aşağıdaki belirtilen şekilde yapılır:

..............

(iv) Yüklenici bu durumda, sözleşmeye göre alt yüklenici donanımını, geçici işleri veya kullanılmamış malzemeyi işlerin bitirilmesi için kullanabilir, satabilir veya satmak için gerekli tedbirleri alabilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

O halde bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, mahalline davacı tarafından getirilen malzemelerin aynen iadesi mümkün değildir. O halde aynen iadesi mümkün olmayan malzemelerin, sözleşme feshedilip davacının işten el çekmesi sebebiyle bedellerinin davacıya ödenmesi gerekir. Bu sebeple davacının asıl talebi olan iade talebini reddetmek gerekmiş; bedel talebini kabul etmek gerekmiştir.

Yukarıda sayılan sözleşme maddeleri gereği, davacı tarafından getirilen malzemelerin, getirildiği anda bedele dönüşmesi, yani malzemelerdeki hakların davalıya geçmesi sebebiyle, artık bu malzemeleri davalının kullanaması sebebiyle kira benzeri bir alacak da talep edilemez. Bu sebeple asıl ve terditli kira taleplerinin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Malzemelerin bedeline gelince;

Her iki tarafın çalışanlarının imzaladıkları malzeme listesi ve bu listelere dair faturalar dosyaya ibraz edilmiştir. Bilirkişi raporlarında da bu malzemeler listelenmiştir.

Yukarıda özetleri verilen kök rapor ile itirazlar üzerine aldırılan ek raporda bilirkişiler tüm malzeme ve ekipmanların bedelinin 3.104.875,57 TL olduğunu hesaplamış olduklarından, bu bedel üzerinden terditli mal bedeli talebinin kısmen kabulüne karar verilerek, aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip ... · E-imzalıdır