İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/481 K.2025/796

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 05/12/2017 tarihinde, meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirk ete ... sayılı ... poliçesi ile sigortalı olan..., plakalı ...servisi ile ...'den ... istikametine seyir halindeki ... sevk ve idaresindeki aracın tek taraflı kazasında ..., ..., ..., ..., ...ve...için bedeni hasar tazminatı ödemeleri yapıldığını, sürücünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu,

kaza sonrasında yaralananlara maddi tazminat ödemeleri yapıldığını belirterek 2918 sayılı KTK 65. maddesinde ve KTK m3 de taşıma sınırı tanımı esas alındığında genel şartlar istiab haddinin aşılması durumunda sigorta ettirene rücu hakkı tanındığını belirterek davalıya ödemelere ilişkin olarak ... 24. İcra dairesi ...

İcra Dosyası ile takip başlatıldığını ancak davalının itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile birlikte takibin devamına, yargılama ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 05.12.2017 tarihinde gerçekleşen davalara konu trafik kazası sonucunda Denizli asliye ticaret mahkemesinin ... K nolu yargılaması sonucu verilen kararın istinaf tarafından onandığı, şimdi Yargıtay 4 HD ...E sayı ile ön inceleme safhasında olduğunu, davacı tarafın tazminat lehdarlarına yaptığı ödemeyi davalı müvekkiline ihbar etmediğini ödemeden itibaren talep tarihine kadar 2 yıldan fazla zaman geçtiği için talep zaman aşımına uğramış olduğunu, olay yetki ve yeterliliği olmayan bir şoför (...) tarafından kasıtlı gerçekleşen bir eylem olmadığı, davacı tarafın rücu talebinin sigorta hukukuna aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Tebligatlar usulüne uygun yapılmış olup, ... 18. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 24. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı ve...Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, Sigorta Tahkim Komisyonundan uyuşmazlık dosyası, ... Sigortadan hasar dosyası, dekontlar, poliçeler, bilirkişi incelemesi v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.

Dosyanın ...'e tevdi edildiği, bilirkişinin 15/08/2024 tarihli raporunda özetle ; Sürücü ...'un asli ve 96100 oranında kusurlu olduğu, bahse konu kazanın oluşumunda kusurlu başkaca kurum/kuruluş ya da kişi/kişiler bulunmadığı; otobüs sahibilişleteni ve sürücüsü olan davalı ...'un kaza esnasında 2918 sayılı KTK Madde 65/a ya aykırı olarak aracında maksimum izin verilen koltuk kapasitesinin üzerinde yolcu taşıdığı, dosya içeriğine göre, kazanın meydana gelmesi ile sigortalı araçta istiap haddinden fazla yolcu taşınması arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı, kazanın istiap haddinden fazla yolcu taşınması sonucunda değil, sürücünün hatalı sevk ve idaresi kaynaklı meydana geldiği tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edildiği sunulan 11/08/2025 tarihli raporunda özetle; Sürücü ... sevk ve idaresindeki otobüs ile yağmurlu havada tehlikeli virajlı kesimde seyir halinde iken yola gereken dikkat ve özeni gösterip seyrini idaresindeki aracın teknik özellikleri ile mevcut yol ve hava şartlarını göz önünde bulundurarak kendi yol bölümünde kalacak şekilde sürdürmeye yeterli özeni göstermesi ve viraja yaklaştığında seyrini tedbir alabileceği asgari hadde düşürmesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, dikkatsizce seyri sırasında sevk ve idare hatası ile araç hakimiyetini kaybederek karşı yol bölümüne geçip devrilmesiyle meydana gelen kazada kusurlu olduğun sürücü ...'un %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, cevap dilekçesi, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalının, davacıya ait sigorta şirketinde ZMMS Sigortalısı olduğu, 05.12.2017 trafik kazası nedeniyle dava dışı şahıslara yaptığı ödemelere ilişkin kendi sigortalısına yönelik rücu ettiği, buna ilişkin takip başlattığı, davalının takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmakla somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının, yaşanan maddi hasarlı trafik kazasında davalının istiap haddini aşması nedeniyle sigorta sözleşmesi kapsamında ... 24 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı hususunda toplanmaktadır.

Davaya konu ... 24 İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu ... ve dava dışı sürücü Hüseyin Mutluluk aleyhine 851.029,64-TL asıl alacak, 1.888,59-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 852.918,23-TL'lik takip talebinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya 23/09/2022 tarihinde tebliğ olduğu ve davalı borçlu vekilinin 26/09/2022 tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.

Davalıya ait aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesi ile sigortalı araçta istiap haddinden fazla yolcu taşınması arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı ve kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklı meydana gelip gelmediğinin tespiti için dosya Makine Mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş ve düzenlenen 25/07/2024 Tarihli raporda "kazanın meydana gelmesi ile sigortalı araçta istiap haddinden fazla yolcu taşınması arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı, kazanın istiap haddinden fazla yolcu taşınması sonucunda değil, sürücünün hatalı sevk ve idaresi kaynaklı meydana geldiği" belirtilmiştir.

Davacı vekilinin itirazı üzerine dosya ATK Trafik İhtisas Dairesine tevdi edilmiş ve düzenlenen 11/08/2025 Tarihli raporda "istiap haddinin aşılma miktarının 2 kişi olarak belirtildiği ancak bu aşılma kısmının meydana gelen kazada bir etkenliği olmadığına kanaat getirildiği" anlaşılmıştır.

Eldeki davada taraflar arasında akdi bir ilişki olup davalının sorumluluğunun kaynağı davacı ... ile yapılan sigorta sözleşmesine aykırılıktır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda, sigortacının rücu hakkı, KTK'nin 95/2 maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.

Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2.maddesi uyarınca; tazminat yükümlüğünün azaltılmasına ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3.kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Bu rücu hakkı, kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacı, bu hakka dayanarak kendi sigortasına dönebilmesi kuralından kaynaklanmaktadır.

Eldeki davada davacı, davalıya ait aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısıdır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının "zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının işletene rücu hakkı" başlığı taşıyan B.4 maddesi gereği ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye dair kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir.

Rücu sebepleride belirtilmiş olmakla beraber somut olayda olduğu gibi, kazanın meydana gelmesi ile sigortalı araçta istiap haddinden fazla yolcu taşınması arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı, kazanın müstakilen istiap hadinin aşılmasından kaynaklanmadığı sabittir. TTK'nın 1409.maddesine göre sigortacı sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumludur.

Ayrıca sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat hakkı sigortacıya aittir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut olayda, davacı vekili sigortalı araç sürücüsünün istiap haddinin aştığından sigortacının rücu hakkının doğduğu iddiasıyla dava açmış olup poliçe geçerlilik süresi içinde sigortalı aracın belirtilen yer ve şekilde kaza yaptığı sabittir.

Ancak, yukarıda açıklandığı üzere ZMSS Genel Şartları'nda teminat dışı hallerin tahdidi olarak sayıldığı, sigortalı araç sürücüsünün istiap haddini aşmasıının tek başına hasarın teminat dışı kalmasına neden olmayacağı, davacı ... şirketinin hasarın teminat dışında kaldığını somut delillerle ispat etmesi gerektiği, kaza tespit tutanağının içeriği, ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen rapor ile mahkememizce dosya kapsamına alınan 25/07/2024 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler göz önünde bulundurulduğunda,

davaya konu kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmadığının anlaşılması ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 10/07/2025 Tarih ...Esas- ...Karar sayılı ilamı) davanın reddine, davanın tümden reddine karar verilmesi nedeniyle davalı lehine maktu vekalet ücreti takdir edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸E-İmzalıdır Hakim ... · ¸E-İmzalıdır