İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/633 K.2025/993

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İDDİASI VE TALEP

Tarafımızca davalı şirkete 01.09.2023 tarihli ve ... numaralı, 140.672,00 TL bedelli faturaya ilişkin olarak itirazda bulunulduğunu, davalı şirket tarafından ise;"Yapılan değerlendirmelerde; ... numarasına kayıtlı adreste, ... tarihinde yapılan saha tespitinde, onaylı proje dışı cihazlar eklenmek suretiyle, tesisatınıza tesis edilmiş olan doğal gaz sayacında kapasite aşımı yapılarak usulsüz doğal gaz kullanımı yapıldığı tespit edilmiştir." denilmek sureti ile itirazımız haksız ve hukuka aykırı olarak reddedildiğini,

davalı şirket kayıtlarında da yer alan müvekkili şirkete ait usulsüz kullanım tarihinden önce ve usulsüz kullanım tarihinden sonra(yeni doğalgaz sayacı takıldıktan sonra) faturalardan da anlaşılacağı üzere müvekkilinin dava konusu fatura bedeli doğal gaz kullanımı ilgili makinenin kapasiteleri de dikkate alınmasının mümkün olmadığı, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Usulsüz Doğal Gaz Kullanımı" başlıklı 53. Maddesinin (d) bendinin amacı; mevcut doğal gaz sayacı tarafından kapasite aşımı nedeni ile tespit edilemeyen kullanımın tespitidir.

Bu hususta da davalı şirkete "hesaplamanın nasıl yapıldığı ve kapasite aşımının gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin" yazılı başvuru yapılmış olmasına rağmen müvekkilİ şirkete bu konuda geri dönüş yapılmadığını, müvekkili şirketin Ocak 2023 doğal gaz kullanımı 32.500,86 KWH, ŞUBAT 2023 doğal gaz kullanımı 22.766,86 KWH, NİSAN 2023 doğal gaz kullanımı 17.609,24 KWH, HAZİRAN 2023 doğal gaz kullanımı 31.658,91 KWH olduğu,

her ne kadar eski sayacın kapasite aşımı nedeni ile kullanılan doğal gaz miktarını ölçmediği iddia edilmiş olsa dahi kullanım miktarları dikkate alındığında belirli bir tavan oluşmadığı kullanımın sürekli değiştiğinin görüldüğü, davalı şirketin belirttiği gibi proje dışı kullanılan cihazın yapmış olduğu tüketimin değişiklik yapılmadan önceki sayaç ile ölçülmemesi imkan dahilinde olmadığı,

usulsüz doğal gaz kullanımının tespit edilip uygun kapasiteli doğal gaz sayacının takıldığı tarihten itibarende de müvekkil şirkete ait doğal gaz kullanım miktarında daha önce olmuş olan değişiklikler dışında bir değişim olmadığını, müvekkili şirket üretim yapan bir şirket olduğundan dolayı, ilgili adreste bulunan makinelerin üretim kapasiteleri de doğal gaz kullanım kapasitelerinin de belirli olduğunu, bunun üzerinde veya altında makinelerin çalışması mümkün olmadığı gibi ilgili makinelerin kapasiteleri üzerinde doğal gaz tüketimi de mümkün olmadığını, davalı şirket tarafından düzenlenmiş 01.09.2023 tarihli ve ... numaralı,

140.672,00 TL bedelli faturada müvekkil şirketin160.874,64 KWH doğal gaz kullanımı yaptığının tespit edildiğini, müvekkil şirketin ilgili adreste bu tutarda doğal gaz kullanımı teknik olarak mümkün olmadığını, davalı şirkete yazılı olarak yapılan başvuruya cevap olarak;"2002418097 numarasına kayıtlı adreste, 27.07.2023 tarihinde yapılan saha tespitinde, onaylı proje dışı cihazlar eklenmek suretiyle, tesisatınıza tesis edilmiş olan doğal gaz sayacında kapasite aşımı yapılarak usulsüz doğal gaz kullanımı yapıldığı tespit edilmiştir." denilmek sureti ile usulsüz doğal gaz kullanımının 27.07.2023 tarihinde tespit edildiğini beyan ettiklerini,

bu usulsüz kullanıma ilişkin Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında 01.09.2023 tarihinde tahakkuk yapılmış ve bu tahakkukta müvekkili şirketin bu süre zarfında 160.874,64 KWH miktarında doğal gaz kullandığına ilişkin fatura düzenlendiğini, Usulsüz kullanımın tespit edilmesinden önceki sayaçta kapasite aşımının hangi tarihte gerçekleşmiş olduğu tespit edilebileceği gibi sayacın değiştirildiği ve uygun kapasiteli sayacın takıldığ tarihten itibaren bir aylık doğal gaz kullanımı dikkate alındığı zaman dahi bu miktarda bir kullanıma ulaşılamadığını,

bu konuda mahkeme tarafından alınacak olan bilirkişi raporunda daha net bir şekilde ortaya çıkacağını, tüm bu nedenlerle davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak düzenlenmiş olan faturaya ilişkin davalı şirkete başvuru yapılmış ancak herhangi bir sonuç alınamadığını, bu kapsamda davanın kabulü ile ilgili dava konusu fatura bedeli yönünden borçlu olmadığımızın tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI CEVABI

Davacı şirket; adına tahakkuk eden 01.09.2023 tarih, ... numaralı 140.672,00TLbedelli faturadan dolayı şu an için 500,00-TL tutarı için borçlu olmadıklarının tespiti, ve dava konusu fatura sebebiyle doğalgazın kesilmemesi talepli huzurdaki davayı açtıklarını, davacının onaylı proje dışı cihazlar eklemek suretiyle kapasite aşımı ile usulsüz doğalgaz kullandığını, ... tarafından davacıya tahakkuk edilen faturada yanlışlık bulunmadığı ve usule uygun olduğu hususları göz önüne alınarak davacının haksız tespit davasının esastan reddine, 01.09.2023 tarih, ... nolu 140.672,00 TL bedelli faturadan dolayı borçlu olduğunun tespitine,

davacının kötü niyet tazminatı ödemesine, tedbir kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, davalı şirket tarafından sunulan belgeler dosya içerisine alınmıştır.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 26/05/2024 tarihli raporunda; Yukarıda arz ve izah olunduğu üzere dava dosyasında ve yerinde inceleme ile yapmış olduğum araştırma ve incelemeler sonucunda davacının işyerine takılan eski sayaç ve yeni takılan sayaç sonrası davalı ...’ın yeni sayaç takıldıktan sonraki geriye dönük 1 yıllık kıyasla yapmış olduğu, dava konusu 01.09.2023 tarihli ve ... numaralı, 140.672,00 TL bedelli faturanın uygun bulunmadığını, davacının menfi tespit talebinin yerinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 26/01/2025 tarihli ek raporunda; Davacının ...'ın bilgisi dışında projede olmayan cihazlar takarak tesisatta takılı olan G4 tipi sayacın tüketim kaydetme kapasitesini aşacak şekilde usulsüz doğalgaz kullandığı tespiti ve sonrasında tarafına tahakkuk edilen dava konusu 01.09.2023 tarihli ve ... numaralı 140.672,00-TL bedelli faturanın EPDK mevzuatlarında ifade edilen usule uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 06/07/2025 tarihli raporunda.

Davacı ... firmasının mevcut doğalgaz tesisatına sözleşmesine aykırı olarak onaysız proje dışı cihazlar eklemek suretiyle müdahale ettiği, davacı ... firmasınca tesisata eklenen 18,13 m³/h kapasiteli kurutma fırınının mevcut tesisattaki ... tipi doğalgaz sayacının ölçüm kapasitesini aştığı ve ölçülen doğalgaz tüketiminin sağlıksız ve şüpheli hale gelerek gerçek tüketimin ölçülemediği bu durum karşısında davalı ... firmasının yönetmeliklere uygun olarak gazı keserek sözleşmeyi iptal ettiği ve yeni kapasiteye uygun ...TİP sayaç takarak yeniden gaz verdiği,

davalı ... firmasının geriye doğru 1 yıl esas alarak tahakkuk ettirmiş olduğu dava konusu 01-09-2023 tarih ve ... NUMARALI VE 140.672 TL bedelli usulsüz kullanım faturasının EPDK yönetmeliklerine uygun olduğu doğru hesaplandığı ve ödenmesi gerektiği şeklinde görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Huzurdaki davanın, 01.09.2023 tarihli ve ... numaralı 140.672,00 TL bedelli davalı kurum tarafından tahakkuk ettirilen 1 adet faturadan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu görülmüştür.

4721 sayılı TMK'nın 6. maddesi uyarınca kural olarak bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran ve iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecbur olup ispat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerli kabul edilmiştir. Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşmektedir.

Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin varlığını kanıtlamak durumundadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/02/2015 tarihli,... E-.. K. sayılı, 20/04/2016 tarih, ... E-... K.) Somut olayda davacının, davalıya haksız ve hukuka aykırı olarak düzenlenen faturadan dolayı borcunun bulunmadığını iddia ettiğine göre, ispat yükü davalı alacaklının üzerinde bulunmaktadır.

Bu kapsamda HMK'nın 266. maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması gerekli olup somut uyuşmazlık yönünden ihtilaflı dönem bakımından (2022-2023) uygulanması gereken Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve Kanuna dayalı olarak çıkartılan yönetmelik gereğince maddî ve hukukî olgular gözetilerek, yargılamanın başında hükme esas alınabilir nitelikte olmayan 26.05.2024 Tarihli rapora itibar edilmeyerek bu defa uzman üçlü bilirkişi kurulundan yürürlükteki mevzuat hükümleri gözetilerek, davacının abonelik sözleşmesi nedeniyle borçlu olup olmadığı,

01.09.2023 tarihli kesilen faturanın usulüne uygun olup olmadığı hususları değerledirilerek somut verilere dayalı, gerekçeli, taraf ve kanun denetimine elverişli bilirkişi raporu temini için 06/07/2025 tarihli son bilirkişi heyet raporu alınmış olup yargılamanın geldiği aşama ve dosya kapsamındaki deliller kapsamında hükme esas alınmaya elverişli bulunmuştur.

Bu kapsamda yapılan inceleme ve varılan kanaat neticesinde Davacı ... firması davalı ... ile 9-02-2017 tarihinde imzalamış olduğu sözleşmeye istinaden sözleşme dışı yeni cihaz ve ekipman ilave etmemesi ve böyle bir ihtiyaç halinde yeniden proje çizdirerek uygun sayaç kullanımı için ...’a başvurması gerekirken tesisata sözleşen dışı müdahale ederek yeni cihaz eklemiş yasa ve yönetmeliklere aykırı davrandığı rapor ile sabit hale gelmiştir.

Davacı ... yeni ilave edilen cihaza göre yeni sözleşme yaparak doğalgaz sayacını değiştirerek yükselen kapasiteye karşılık doğru ölçüm yapmasını sağlamış olmakla birlikte yeni sayaç takıldıktan sonra abonenin geçmişe yönelik faturalamaları artık sağlıklı olmadığından yönetmeliklere ve ... mevzuatına göre aboneye yeni cezalı fatura tahakkuk ettirmiştir.

..., ... doğal gaz piyasası dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliği 53. Maddesine göre usulsüz kullanım faturası tahakkuk ettirirken ilave cihazın ne zaman tesis edildiği bilinmediği için yönetmeliğe göre maksimum 1 yıl süre esas alınarak cezai fatura tahakkuk ettirilme yoluna gidilmiştir.

Hesap yapılırken haftada 5 gün ve günde 10 saat ortalama çalışma saati ve buna bağlı olarak 260 gün esas almışken cihazların günlük çalışma süreleri abone beyanı esas alınarak yeniden düzenlenmiş ve abone lehine değişikliğe gitmiştir. Buna göre kombinin ısıtma amaçlı kullanıldığı yılın tüm aylarında kullanılmadığı dikkate alınarak düzenlemeye gidilmiş süre 6 ay yaz dönemi ve 6 ay kış dönemi olarak ikiye ayrılmıştır.

Ayrıca kalan diğer cihaz içinde günde 2 saat çalıştığı esas alınarak faturalamaya esas tüketim miktarı belirlenmiştir. Bu miktara göre kabul edilen mevsimsel çalışma saatleri de esas alınarak abonenin usulsüz kullanımına esas olacak tüketimi 3.335,80 M³ + 2.685,80 M³ +5.371,60 M³ = 11.393,20 M³ olarak hesap edilmiştir. Bu tüketim miktarı günün birim doğalgaz birim fiyatlarıyla çarpılarak KDV de ilave edilerek usulsüz tüketim faturası 140,672 TL olarak belirlenmiştir.

Ayrıca davacı aboneye ... doğal gaz piyasası dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliği 53. Maddenin 14-5-2022 tarihinde eklenen ek fıkrasına göre usulsüz kullanım cezası da tahakkuk ettirilebilecek iken abone lehine ayrıca ceza tahakkuk ettirilmemiştir. Tüm bu incelemeler neticesinde Davalı ...’ın davacı ...

Elektrostatik Toz Boya firmasının tesisata sonradan ilave yapmak suretiyle usulsüz olarak doğal gaz kullanımı sonucu tahakkuk ettirilen 140.672 TL lik usulsüz kullanım faturasının doğru hesaplandığı ve ... yönetmeliğine uygun olduğu teknik bilirkişi tarafından hesaplanmakla Davalı ... A.

Ş. tarafından düzenlenen faturanın yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği görülmekle davanın reddine, şartları oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır