İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/175 K.2025/367

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının hamilinin bulunduğu: ... Şti. tarafından keşide edilen ... Bankası A.Ş. ...Şubesi ... Seri no’lu, 31.03.2023 tarihli, Keşide yeri ... olan 53.000 TL bedelli ve ...Şti. tarafından keşide edilen ... Bankası ... Şubesi ... Seri No’lu 30.03.2023 tarihli, keşide yeri ... olan 36.352,00 TL bedelli çeklerin davacı tarafından... ...)'e gönderilmek üzere ...Şirketi ...

Şubesine 02.12.2022 tarihinde teslim edilmiş ise de çeklerin kargo aşamasında kaybolduğunu, çeklerin davacı tarafından bulunamaması üzerine davacı tarafça ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davasının 20.01.2023 tarihinde ikame edildiği; teminat karşılığında 23.01.2023 tarihinde mahkemece ödeme yasağı konulduğunu, davaya konu çeklerin yargılama sürecinde muhataba ibraz edildiğinden ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin...

Esas sayılı dosyası 08.02.2024 tarihli duruşma zaptının 1 numaralı ara kararı ile davacı tarafa çeklerin istirdadı davası açmak üzere süre verildiğini, çeklerin davacının elinden rızası dışında çıktığını, davaya konu çekte bulunan davacı şirketten sonraki davalı şirket dâhil tüm cirantalar hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ...Soruşturma numaralı dosyası ile soruşturmanın devam ettiğini, davaya konu çek hakkında davalı tarafından ...

İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı ve çekin keşidecisi ... Tic. Ltd.

Şti. tarafından 10.04.2023 tarihinde 47.869,14 TL icra tehdidi altında icra dosyasına ödendiğini ancak çekin haklı hamil olmayan davalı tarafından tahsil edilmesi nedeniyle davacının zarara uğradığı; davalı şirketin davaya konu çekin iktisabında ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu, davacının rızası dışında elinden çıkan çekler incelendiğinde çeklerin aynı ciro silsilesinde son cirantaya cirolandığını,

son cirantaların avukatlarının aynı olması ve işbu vekile bir gün arayla vekaletname düzenlenmesi hususunun çeklerin tahsilini gerçekleştiren davalı ...ile... arasında ilişki olduğunu gösterdiği öne sürülerek şimdilik 36.352,00 TL'nin 30.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı tarafından davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, istirdat davasıdır.

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosya uyap çıktısı, Çekin fotokopisi, Şikayete konu çekle ilgili müvekkil şirket tarafından düzenlenen çek giriş ve çıkış bordroları, Çeklerin müvekkil tarafından gönderildiği firmaya ilişkin faturalar, cari hesap ekstresi, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası, Çekin ödeme dekontu , ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Sor. Numaralı dosyası, Davalının ticari defter kayıtları, vergi dairesi kayıtları, BA-BS formları, Arabuluculuk tutanağı (e-imzalı), ... Şubesine müzekkere yazılarak ... kargo takip numaralı gönderinin gönderi bilgileri, Ticari defter kayıtları, BA-BS kayıtları, Tanık, Yemin v.s her türlü yasal delil

dosya arasına alınmıştır.

... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 47.869,14 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Dosyanın SMMM ...'e tevdi edildiği, bilirkişinin 09/02/2025 tarihli raporunda özetle. Dava dışı ... Ltd. Şti.’nin kendisinden önce gelen ciranta davacı ...

Şirketi’ne yaptığı herhangi bir satış veya kendisinden sonra gelen ciranta ...’den yaptığı herhangi bri alış tespit edilemediğini, davalı ...’in kanuni temsilcisi olduğu ...Şirketi’nin, ...’ten önce gelen ciranta davacı ...’e yaptığı herhangi bir satış tespit edilemediğini, davacı şirket ... ilinde bulunduğundan, davalı taraf ise yapılan ihtara rağmen ticari defter ve kayıtlarını dosyaya sunmadığından ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılamadığını, 36.352,00 TL çek bedeli için, faiz başlangıç tarihinin 30.03.2023 çek tarihi olarak alınması durumunda işlemiş faiz tutarının 7.458,63 TL olduğu;

faiz başlangıç tarihinin 10.04.2023 ödeme tarihi olarak alınması durumunda işlemiş faiz tutarının 7.340,86 TL olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davanın çek bedelinin istirdadına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.

Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.

Kambiyo senetlerinden doğan alacağa karşı borçlunun ancak senedin hükümsüzlüğüne taalluk eden veya senetten anlaşılan defilerle alacaklıya karşı şahsen haiz olduğu defileri ileri sürebileceği bu defilerden bazılarının mutlak, bazılarının ise nispi olduğu, senette sahtecilik definin mutlak defilerden olduğundan ve iyiniyetli hamil de dahil herkese karşı ileri sürülebileceğinde tereddüt bulunmamaktadır. Çekteki imzanın sahte olması, senetteki taahhüdün bulunmadığı yönündeki defilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceğinden imzaları davacı şirket temsilcilerine ait olmayan davaya konu çeklere ilişkin sahtelik iddiasının iyiniyetli de olsa hamile karşıda ileri sürülebileceği aşikardır.

Davacının hamili bulunduğu, ... Şti. tarafından keşide edilen ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ... Seri no’lu, 31.03.2023 tarihli, Keşide yeri ... olan 53.000,00 TL bedelli ve ... Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... Bankası ... Şubesi ... Seri No’lu 30.03.2023 tarihli, keşide yeri .... olan 36.352,00 TL bedelli çeklerin davacı tarafından ... (...)'e gönderilmek üzere ...Şirketi ... Şubesine 02.12.2022 tarihinde teslim edilmiş ise de çeklerin kargo aşamasında kaybolduğunu iddia etmiştir.

Dosya kapsamından davaya konu çek incelendiğinde; keşidecisi ... Tic. Ttd. Şti. ve lehdarı ... Tic. Ltd. Şti. olan ... nolu, 30.03.2023 tarihli ve 36.352,00 TL tutarlı çekte sırasıyla ...Tic. Ltd. Şti., ... Anonim Şirketi, ... Tekstil İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., ..., ... ciroları bulunduğu görülmüştür.

Dosyamızdan alınan bilirkişi raporu ile; dava konusu çekin, davacı şirket tarafından 30.11.2022 tarihli tahsilat makbuzuyla ... Ltd. Şti.’den teslim alındığı ve davacı şirket ticari defterlerine ... yevmiye numarası altında kaydedildiği, ilgili çek hakkında davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı ve çekin keşidecisi ... Şti. tarafından 10.04.2023 tarihinde ana para ve ferileriyle birlikte 47.869,14 TL'nin keşideci tarafından icra dosyasına ödendiği görülmüştür.

Yine dosyamızdan alınan bilirkişi raporu ile; ''dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile yukarıda yapılan tespitler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda; dava dışı ... Ltd. Şti.’nin kendisinden önce gelen ciranta davacı ...Şirketi’ne yaptığı herhangi bir satış veya kendisinden sonra gelen ciranta ...’den yaptığı herhangi bri alış tespit edilemediği, davalı ...’in kanuni temsilcisi olduğu ...Şirketi’nin, ...’ten önce gelen ciranta davacı ...’e yaptığı herhangi bir satış tespit edilemediği....'' belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamından dava konusu çekin, davacı şirket tarafından 30.11.2022 tarihli tahsilat makbuzuyla ...Tic. Ltd. Şti.’den teslim alındığı ve davacı şirket ticari defterlerine ... yevmiye numarası altında kaydedildiği, keşidecisi .... Ttd. Şti. ve lehdarı ...Tic. Ltd. Şti. olan ... nolu, 30.03.2023 tarihli ve 36.352,00 TL tutarlı çekte sırasıyla ...Şti., ...Şirketi, ...Tic. Ltd. Şti., ..., ... ciroları bulunduğu, dava dışı .... Ltd.

Şti.’nin kendisinden önce gelen ciranta davacı... Şirketi’ne yaptığı herhangi bir satış veya kendisinden sonra gelen ciranta ...’den yaptığı herhangi bir alış tespit edilemediği, davalı ...’in kanuni temsilcisi olduğu ...

Şirketi’nin, ...’ten önce gelen ciranta ...’e yaptığı herhangi bir satış tespit edilemediği, dolayısı ile davalının meşru hamil olmadığı, bilakis davacının meşru hamil olduğu, dolayısı ile başlatılan icra takibinde, keşideci tarafından yapılan ödemenin, çekin çalınmaması halinde meşru hamil olan davacı tarafından tahsil edileceği anlaşıldığından davanın kabulüne, ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında, ... tarih ve ... seri numaralı 36.352,00 TL bedelli çek yönünden davacının istirdat davasının kabulü ile, 36.352,00 TL'nin 30/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine miktar itibari ile kesin olarak karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır