Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/177 K.2025/620

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı iş sahibi şirket ile davalı yüklenici şirket arasında 14/11/2015 tarihinde anahtar teslim GES yapım sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre davalı yüklenici şirketin, davacı şirkete ait arazi üzerine sözleşme ve eklerinde teknik özellikleri belirtilen anahtar teslim, şebeke bağlantılı güneş enerjisi santralinin imalat, kurulum, montajı ve kurulum sonrası teknik destek verilmesi işlerini üstlendiğini, sözleşmede işin teslim süresinin arazide imalat süresi projenin tadil edilip ......'a sunulmasından itibaren 55 gün olduğunun belirlendiğini,

zeyilname ile bu sürenin 28.02.2016 tarihi olduğunun ifade edildiğini, davalı şirketin sözleşme konusu işi taahhüt ettiği süre de müvekkili şirkete teslim edemediğini ve bu süre de müvekkili şirket zarara uğradığını, bu kapsamda ......

GES ve ......'in 10.06.2016 tarihinde, ......'in ise 19/07/2016 tarihinde geç teslim edildiğini ve mezkur santrallerin sözleşmede belirtilen kalite standartlarında uygun olarak tamamlanmadığını, davalının sözleşmede kararlaştırılan cezai şarttan kurtulmak için teslimi eksik ve kusurlu bir şekilde yaptığını, eksik işlerden dolayı sözleşme konusu santrallerde üretim kaybı yaşandığını, bu kapsamda ......'inde tüm kameraların gece-gündüz çalışacağı taahhüt edilmesine rağmen çalışmadığını ve bu sebeple santrallerin uzaktan takip edilemediklerini, aydınlatma ve kamera kablolarının bulunduğu menhollerin uçlarının açık bırakılmış olduğunu,

deformasyona uğramış DC kablonun mevcut olduğunu, sözleşme ve ekinde belirlenenlerden farklı marka ve özellikte özleşmeye aykırı elektriksel ve mekanik malzemeler kullanılmış olduğunu, otomasyon sistemine ilişkin DCT, trafo ve köşk izlemelerinin düzenli çalışır halde olmadığını, sistemde arıza meydana gelmesi halinde bu arızadan haberdar olunacak sistemin mevcut olmadığını ve çalışmadığını, saha içi peyzaj ve yol çalışmasının yapılmamış olduğunu, konteyner kapısının sorunlu çalışmakta olduğunu ve su sızdırdığını, acil durumlarda aranacak kişilerin listesinin ve telefon numaralarının teslim edilmemiş olduğunu,

sözleşmedeki en önemli eksikliklerden paratoner sisteminin yapılmamış olduğunu, dokümantasyon ve eğitimin verilmemiş olduğunu, acil durumlarda aranacak kişilerin listesinin ve telefon numaralarının teslim edilmemiş olduğunu, en önemlisi fizibilitede belirlenen üretim değerlerinin gerçekleşmemiş olduğunu, söz konusu eksiklerin değerinin davalı şirketin müvekkil şirketten dava ve talep ettiği 45.760,00 USD'den çok üstünde olduğunu, müvekkili şirketin bu eksikleri fark eder etmez davalıya Konya ...Noterliği'nin 06.10.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, ancak eksikliklerin giderilmediğini,

dava konusu sözleşme incelendiğinde anlaşılacağı üzere davalı şirketin santralin üretim ve eksiklerini garantisi için teminat mektubu vermeyi taahhüt ettiğini, ancak bu teminat mektuplarının verilmediğini, bu husus incelendiğinde davalı şirketin sistemi 3 yıl garanti vererek yaptığının anlaşılacağını,

davalı şirketin teslim ettiği santrallerin kusurlu olması nedeniyle davalı şirketin taahhüt etmiş olduğu ile onaylı fizibilite değerlerine ulaşılamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 USD-4.2047,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 19/09/2023 tarihli ISLAH dilekçesi ile talebini 90.250,00 TL'ye artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin usulüne uygun olarak düzenlenmediğini, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi gerekli olduğunu, belirleyememe hâli, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanması gerektiğini, zamanaşımı defilerinin bulunduğunu, davacının davasını ispata yönelik bir delil sunmadığını,

davacının iddia ettiği gecikmenin tamamen davacıdan (......’ den) kaynaklı olup ileri sürülen gecikmede davalı şirketin kusuru veyahut sorumluluğunun bulunmadığını, davacının (......’ in) kendi gecikmesi dolayısıyla davalıdan talepte bulunması mümkün olmadığını, dava konusu sözleşmeye dair işin süresinde tamamlandığını, davacının (......’in) ileri sürdüğü gecikmeler davacıdan (......’den) kaynaklandığını, kabul etmemekle birlikte;

davacı kendi kusuru dolayısıyla herhangi bir zarara uğradıysa dahi bu zararı davalıdan talep edemeyeceğini, gecikmenin bürokratik iş ve işlemlerin uzamasından dolaylı gerçekleştiğini belirterek davanın reddine karar erilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "... Somut olayda; ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile ...... Hayv. San. ve Tic. AŞ. arasında 14.11.2015 tarihinde “Anahtar Teslim GES Yapım Sözleşmesi"ni imzalandığı, taraflar arasındaki sözleşmeye göre; teslim tarihinin 28.02.2016 olmasına rağmen, ...... 10.06.2016 tarihinde, ......

10.06.2016 tarihinde ...... ise 19.07.2016 tarihinde teslim edildiği, söz konusu santrallerin geç teslim edildiği, güneş enerjisi santrallerinin sözleşmede belirtilen kalite standartlarında tamamlanmadığı, teslimin eksik ve kusurlu bir şekilde yapıldığı, santrallerde üretim kaybına sebebiyet verecek bir çok eksikliğin bulunduğundan bahisle davacı tarafça mahkememizde alacak davası açıldığı, mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden rapor alındığı, alınan son bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu, bilirkişi heyetince son sunulan rapor irdelendiğinde;

......'in geçici kabul tutanağında 97 adet güneş panelinin eksik olduğuna dair bir kayıt olmadığı, ...... ve ...... bakımından paratoner sisteminin yapılacağına dair dosyaya sunulan onaylı bir proje sunulmadığı, paratoner sisteminin yapılmamasının eksiklik olarak değerlendirilmediği, GES'in bitirildiği zaman ile tespit tarihi arasında kullanımdan kaynaklı yıpranma olabileceği, yapılan iş nedeniyle eksik, kusur ve ayıp bulunmadığı,

06.11.2015 tarihli ve 29524 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Üretim Tesisleri Kabul Yönetmeliğinin yürürlükten kaldırılması sonrasında yürürlüğe giren Elektrik Üretim ve Elektrik Depolama Tesisleri Kabul Yönetmeliği ile.

"Geçici Kabul" ve "Kesin Kabul" ayrımının kaldırıldığı, elektrik üretim ve elektrik depolama tesisleri için yalnızca "Kabul' sisteminin getirildiği, davaya konu işin yapılması ile ilgili olarak, arazideki imalat süresinin 55 gün olduğu, tesislerin üretime başlama tarihlerinin 28.02.2016 olmadığı, tesisleri ...... kabulüne hazır etme tarihinin 28.02.2016 olduğu, resmi ruhsat geçiş izinleri ve geçici kabul esnasında (......, ......) oluşabilecek gecikmelerin yüklenicinin sorumluluğu dışında olduğu,

taraflar arasındaki 05.02.2016, 01.03.2016, 03.03.2016, 21.03.2016, 19.07.2016 tarihli epostalar dikkate alındığında gecikmenin davalının resmi işlemleri iş programına uygun yapmamasından ve geç ödeme gerçekleştirmesinden kaynaklandığı, söz konusu uyuşmazlıkta, davacı tarafından geçici kabul tutanağı imzalanırken gecikmeye ilişkin herhangi bir çekince konulmadan işin (eserin) teslim alındığı ve sözleşmede de aksine (ihtirazi kayıt konulması şartını ortadan kaldıran nitelikte) hüküm bulunmadığı,

29.03.2016 tarihli Protokolde, mektupların uzatılma sebeplerinin yatırım teşvik belgesi, ......, vergi dairesi tescil işlemleri gibi bürokratik iş ve işlemlerin uzaması olduğu; konunun, tarafların gecikmesinden kaynaklanmadığının belirtildiği, 29.03.2016 tarihli protokol kapsamında yapılacak değerlendirmenin dosya kapsamında yer alan gecikme ve zarar iddiaları bakımından sonucu etkilemeyeceği, yönündeki bilirkişi tespitleri dikkate alınarak; davalının, taraflar arsındaki sözleşme kapsamında yapılan işi eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim ettiği kanaatine varılmış, bilirkişi raporundaki değerlendirilmeler de dikkate alındığında;

davacının, davalından bir alacağının bulunmadığı tespitinde bulunulmuş, dava tarihi ve ıslah tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı kanaatine varılmış, davacının davasının reddine karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur... " gerekçesiyle, davanın reddine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava tarihinde yürürlükte bulunan geçici kabul sisteminin enerji santralinin mevzuatta aranan minimum şartları sağlayıp, çevreye ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde işlemeye başlaması ile ilgili bir karar olduğunu ve mutlak anlamda tam ve eksiksiz ifa olarak değerlendirilemeyeceğini, davalı şirketin taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı şekilde sözleşmede belirlenen kalite standartlarının altında malzeme kullandığını, örneğin taraflar arasındaki sözleşmede 9515 adet sağlam panel bulunması şartı varken davalının 97 adet eksik panel kullandığını,

bu eksik paneller sebebiyle üretim kaybının halen devam ettiğini, taraflar arasında Konya....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile taraflar arasında teminat mektuplarının iadesine ilişkin dava görüldüğünü, bu dava dosyasında yer alan 19.12.2017 tarihli bilirkişi raporunda ( söz konusu bilirkişi raporunda yer alan aleyhe hususları kabul etmemekle birlikte ) tesislerin geç teslimi sebebiyle ve kalitesiz ürünler kullanılması sebebiyle müvekkili şirketin zarara uğradığının ifade edildiğini, aynı şekilde sözleşmede kararlaştırıldığı halde tesise paratoner sisteminin yapılmadığını, tesislerdeki eksiklikler ve ayıplı ürünlerin ihtarname ile ayrıntılı olarak bildirildiğini,

davalının 03.05.2018 tarihli müvekkili şirkete göndermiş olduğu ve dosya içerisinde bulunan eksik ve ayıplı iş iddialarına yönelik vermiş olduğu beyanlarında bu eksiklikleri ve ayıpları açıkça ikrar ettiğini, tesisin geç teslim edilmesinin tamamen yüklenici firmanın kusurundan kaynaklandığını ve oluşan zararın davalı tarafca tazmini gerektiğini, davalı tarafın sahte belge kullanarak haksız kazanç edinmeyi amaçladığını, davalı şirketin taraflar arasındaki sözleşme ve bu sözleşmenin eklerine göre söz konusu tesisi 28.02.2016 tarihinde teslim edeceğini kabul ettiği halde tesisleri eksik ve ayıplı olarak 19.07.2016 tarihinde teslim ettiğini,

dolayısıyla müvekkilinin işbu süre farkı sebebiyle üretim kaybı yaşadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik olduğunu belirterek istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı eksik ve ayıplı ifa nedeniyle uğranılan zararların giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına, toplanan delillere, dairemizin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasına konu ilamda eldeki davaya konu iş nedeniyle davalı yüklenicinin davalı yüklenicinin işi eksiksiz yaptığı ve iş bedelini hak ettiğinin kabul edilmesine göre; mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.