İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/431 K.2025/898

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVACI İDDİASI VE TALEP

Müvekkili olduğu Kurumun bünyesinde hizmet alımı kapsamında çalışan ... in Kurumları aleyhine .... İş Mahkemesinin ...

E sayısıyla dosyasında açılan davada Mahkemenin 03/04/2019 tarihli, 2019/182 K. sayılı ilamıyla davanın kabulüne karar verildiğini, karara karşı Kurumumuzca istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine İstanbul BAM 28. HD'nin 29/09/2022 tarihli, 2019/2073 E., 2022/1512 K. sayılı İlamıyla istinaf talebinin esastan reddine kesin olarak karar verildiğini, kararda hükmolunan alacak kalemlerinin tahsili için alacaklı vekili tarafından .... İcra Dairesinin ...

E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, dosyanın 09.12.2022 tarihinde 101.450,00-TL yapılarak kapatıldığını, ayrıca 26/12/2022 tarihinde 2.141,13-TL Karar İlam Harcı yapıldığını, Söz konusu yüklenici firmalardan ... ... firması terkin edilmiş olup ... firması ise ... İnşaat Hizm. Ve Tic.

Ltd Şti firmasına birleşme yoluyla devrolunduğunu, toplam 103.591,13 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte sözleşme hükümleri çerçevesinde davalılardan tahsilini talep etmiştir.

DAVALI ... CEVABI

Davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, kabul anlamına gelmemek üzere aksi kabul edilse dahi müvekkilinin kendi dönemi ile sınırlı olmak üzere ancak sözleşmesinde açık hüküm varsa sorumlu olabileceğini, 16.09.2014 tarihinde İş Kanunun 112 maddesinde getirilen düzenleme ile sorumluluğun asıl işverende olduğunun düzenlendiğini, haksız davanın reddedilmesi gerektiğini talep etmiştir.

DAVALI ... CEVABI

Davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin asıl işveren konumundaki davacı İdare personeli olduğunu, davacının müvekkil işyerinde 01.12.2012-30.11.2014 tarihleri arasında çalıştığını, İş Kanunun 112 maddesinde getirilen düzenleme ile sorumluluğun asıl işverende olduğunun düzenlendiğini, haksız davanın reddedilmesi gerektiğini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... Mahkemesinden ... e sayılı dosyanın uyap kayıtları, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden ve SGK tarafından gelen bilgi ve belge kayıtları dosya içerisine alınmıştır.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 05/02/2025 tarihli raporunda; Davacı İdare, dava dışı işçi ...'den dolayı ödemek zorunda kaldığı toplam 103.591,13 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte sözleşme hükümleri çerçevesinde davalılardan tahsili talebine ilişkin olarak, davacı İdarenin dava dışı ... Güv. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti yönüyle terkin yaptığı dikkate alındığında bu firma sorumluluğundaki 9.388,05 TL'nin davacı İdare sorumluluğunda olduğu, Diğer davalı alt işveren sorumluluklarının aşağıdaki tablodaki gibi olduğu, sonuç ve kanaatine varılmış olup, nihai takdiri Mahkemeye ait olmak üzere rapor sunulmuştur.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 10/07/2025 tarihli EK raporunda; Davalı tarafların itirazlarına ilişkin olarak; Borçlar Kanunu'nun “1. Rücu isteminde” başlılklı 73. Maddesinde; “Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar” hükmüne göre zamanaşımı süresinin 2 yıl değil 10 yıl olduğu görüldüğü, Kök bilirkişi raporunda ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmiş olup, ilave kayıt ve belge sunulmadığı da dikkate alındığında kök raporda değişiklik yapmayı gerektirecek bir duruma rastlanmadığı, Nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere rapor mahkememize sunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi kapsamında, dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarından davalıların sorumlu olduğu iddiası ile ödenen bedellerin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı asıl işveren ile davalı alt işverenler arasında yapılan ihale kapsamında çalıştırılan dava dışı işçi ...'in işçi alacaklarının tahsili amacıyla davacı asıl işveren aleyhine açılan; .... İş Mahkemesinin ...

E sayısıyla dosyasında açılan davada Mahkemenin 03/04/2019 tarihli, 2019/182 K. sayılı ilamıyla davanın kabulüne karar verdiğini, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine İstanbul BAM 28. HD’nin 29/09/2022 tarihli, 2019/2073 E., 2022/1512 K. sayılı İlamıyla istinaf taleplerinin esastan reddine kesin olarak karar verildiğini, kararda hükmolunan alacak kalemlerinin tahsili için alacaklı vekili tarafından .... İcra Dairesinin ...

E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, dosyanın 09.12.2022 tarihinde 101.450,00-TL ödeme yapılarak kapatıldığını, ayrıca 26/12/2022 tarihinde 2.141,13-TL Karar İlam Harcı ödemesi yapıldığını söz konusu yüklenici firmalardan ... ... firması terkin edilmiş olup ... firması ise ... İnşaat Hizm. Ve Tic.

Ltd Şti firmasına birleşme yoluyla devrolunduğunu, toplam 103.591,13 TL’nin ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte sözleşme hükümleri çerçevesinde davalılardan tahsili talep edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup alınan raporda; dava dışı işçi yönünden verilen hüküm çerçevesinde her bir davalının sorumlu olduğu dönemler ve işçilik alacaklarındaki sorumluluk miktarları ile dava dosyası yönünden yargılama gideri, harç gideri ve vekalet ücretleri ile icra takip çıkışına konu asıl alacak ve işlemiş faiz miktarları ile takip çıkış miktarı ile takip sonu yapılan ödeme arasındaki fark miktarı oluşturan takip tarihinden sonra işlemiş faizler, icra vekalet ücreti, icra masrafları ve icra harçlarının toplam tutarları üzerinden, her bir davalının sorumluluğu tespit edilmiş olup,

bu tespitler çerçevesinde somut uyuşmazlıkta her bir davalının rücuen sorumlu olduğu toplam miktar 94.203,08- TL şeklinde hesaplanmıştır.

Somut olayda, uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi, hizmet alım tip sözleşmesi, teknik şartname ve hizmet işleri genel şartnamelerinin sorumluluğa yönelik hükümlerinin tatbiki gerekir. Bu nedenle tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar.

Konuya ilişkin sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin, işçi alacağından asıl işveren ve alt işverenin sorumlulukları yönünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. ve 14. Hukuk Daireleri arasında çıkan uyuşmazlıkta Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 05/05/2023 tarihli 2023/1118 E. 2023/1683 K sayılı kararı ile; "...Somut olaya gelince; ... Bölge Adliye Mahkemesi 7'nci Hukuk Dairesi ile ...

Bölge Adliye Mahkemesi 14'ncü Hukuk Dairesi arasındaki uyuşmazlık, az yukarıda yer verilen emsal Yargıtay ilâmı doğrultusunda giderilmelidir. Dairemiz'in istikrar kazanan uygulamalarında da belirtildiği gibi, hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde, hizmetin yüklenicinin (alt işveren) işçileri tarafından yerine getirilmesi kabul edildiğinden, asıl işverenin yüklenicinin (alt işveren) işçileri ile herhangi bir organik bağı bulunmamaktadır.

Hizmet alımına ilişkin tip sözleşmelerde, işçilik ücretleri arasında işçilere ait özlük haklarının tümü belirlenmekte ve bu şartlarla sözleşme imzalanmaktadır. İş Kanunu'nda, işçiyi korumak amacıyla düzenlenmiş olan asıl işveren ve alt işverenin (yüklenici) müteselsil sorumluluğuna ilişkin düzenlemenin taraflar arasındaki hizmet sözleşmelerinde iç ilişki bakımından uygulanması mümkün değildir.

Hizmet alım sözleşmelerinde, işçilerin özlük hakları ile ilgili olarak yüklenici (alt işveren) lehine herhangi bir hüküm bulunmaması durumunda, yüklenicinin (alt işveren) işçisi ile organik bir bağı olmayan asıl işveren, işçilerin özlük haklarından sorumlu tutulmamalıdır. Bu itibarla, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7'nci Hukuk Dairesi ile ...

Bölge Adliye Mahkemesi 14'üncü Hukuk Dairesi arasındaki uyuşmazlığın, asıl işverence yüklenicinin (alt işveren) işçilerine ödenen ücretlerden yükleniciyi (alt işveren) tamamen sorumlu tutan ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin uygulaması doğrultusunda giderilmesi gerekmiştir..." şeklindeki uyuşmazlığın giderilmesine karar verildiği görülmüştür.

Emsal karar, TBK'nın 167. maddesinde yer alan "...borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça..." hükmü çerçevesinde değerlendirildiğinde, kararda da ifade edildiği gibi hizmet alımına ilişkin tip sözleşmelerde, işçilik ücretleri arasında işçilere ait özlük haklarının tümü belirlendiği ve bu şartlarla sözleşme imzalandığı için sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça asıl işverenin sorumluluğuna gidilemeyecektir.

Davacı idare ile ... arasındaki sözleşmenin,

22.maddesinde; “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” şeklinde düzenlenmiştir.

Davacı idare ile ... arasındaki sözleşmenin,

22.maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür”

36.11.maddesinde, “Yüklenici, işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca kurumun da sorumlu tutulabileceği zararlar (kıdem, ihbar, kötü niyet tazminatı) nedeniyle herhangi bir ödeme yapılması halinde, Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca hisse oranına bakılmaksızın, tamamı yükleniciden talep ve tahsil edilecektir”

Davacı idare ile Meridyen arasındaki sözleşmenin,

22.maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür”

36.5.maddesinde, “İş ve Sosyal Güvenlik yasalarının işveren ile çalışana yüklemiş olduğu bütün yükümlülüklerden yüklenici sorumludur. Bu hususlara uyulmaması nedeniyle idarenin uğrayacağı tüm zararlardan da yüklenici sorumludur”

36.7.maddesinde, “Yüklenici, işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflarda yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca meydana gelen tüm zararlardan Kurumun sorumlu olmayacağını, Kurumun belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtar’a gerek olmadan, tamamen, nakden ve defaten kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder” düzenlenmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmelerin 22. maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38.maddesine göre, "yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, sözleşmede işçi hak ve alacakları nedeniyle açıkça yüklenicinin (alt işveren davalıların) sorumlu olacağı" kararlaştırılmıştır.

Bu durumda, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin, işçilik alacaklarından (fazla mesai ücreti ile ulusal bayram-genel tatil ücreti) davacı asıl işveren ... Müdürlüğü'nün sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığından dava dışı işçilere işçilik alacağından dolayı ödenen bedelden davalı alt yüklenicilerin sorumlu olduğu, yüklenicinin işçisi ile organik bağı olduğu ispatlanamayan davacı asıl işverenin rücu hakkı bulunduğundan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı tarafça davalı ... İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan rücuen tazminat davasının kabulü ile; davacının 41.975,71 TL rücuen tazminat alacağının. 09.12.2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, yine davacı tarafça davalı ... ... ve ...

Limited Şirketi aleyhine açılan rücuen tazminat davasının kabulü ile davacının 24.741,07 TL rücuen tazminat alacağının. 09.12.2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ... ve ... Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, son olarak davacı tarafça davalı ... ... Limited Şirketi aleyhine açılan rücuen tazminat davasının kabulü ile; davacının 27.486,31TL rücuen tazminat alacağının.

09.12.2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte daval ... ... Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-İmzalıdır Hakim ... · E-İmzalıdır