İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/440 K.2025/245

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava, Trafik (ZMMS) Sigortası'ndan dolayı sigorta şirketinin sigortalısına yönelttiği rücuen tazminat istemine ilişkin olduğunu, taraflar arasındaki ilişki her iki tarafın da tacir olması ve taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle, aynı zamanda Sigorta Hukuku TTK'da düzenlendiğinden ve TTK'da düzenlenen hususlar ticari iş niteliğinde olduğundan işbu davada Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olduğunu, bu hususa ilişkin Yargıtay'ın yerleşik içtihatlar olduğunu, davacı şirketin alacağına kavuşamama ihtimaline binaen, alacak tutarınında yüksek olması da dikkete alınarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini,

arabuluculuk faaliyetine rağmen davalı tarafla anlaşılma sağlanamadığını, davalı ... Belediyesi Başkanlığı ile davacı şirket arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Sorumluluk Sigortası akdedildiğini, davalının maliki olduğu ve ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresindeki sigortalı araç trafik kazasına sebebiyet verdiğini, 22.06.2022 tarihinde malik ... Belediyesi ve ehliyetsiz sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sebebiyet verilen kaza neticesinde, ...

A.Ş. tarafından ... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere ₺34.534,48 tazminat ödendiğini, davalı taraf meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğunu, davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, sayın mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 34.534,48-tl tutarındaki alacağın 20.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava dilekçesi ve eklerinin davalı asile tebliğine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle davanın görev yönünden reddine, davacının iddiasının aksine, davalı idare tacir olmadığı gibi, belirtilenin aksine kazaya karışan vekil eden idareye ait araç herhangi bir ticari faaliyette değil, kamu hizmetinde kullanıldığını, Türk Ticaret Kanunu 16.maddesi 2.fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, belediyeler tacir sayılmayacaklarını, davanın yetkisizlik nedeniyle de reddine, trafik kazasının (haksız fiilin) gerçekleştiği yer ... olduğunu, davalı idarenin ikametgahı ve sözleşmenin yapıldığı yer de ... olduğunu, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, davaya bakmaya ...

Mahkemeleri yetkili olduğunu, davacının talepleri zaman aşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davacı aynı alacağa ilişkin ...

1. İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyası ile de icra takibi başlattığını, bu takibin de halen derdest olduğunu, bu nedenle aynı alacağa ilişkin mükerrer talepte bulunan davacının bu davasının reddi gerektiğini, usuli itirazları gözetilerek, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, Trafik (ZMMS) Sigortası'ndan dolayı sigorta şirketinin sigortalısına yönelttiği rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ...numaralı hasar dosyası, Arabuluculuk Tutanağı, Ödeme Belgeleri/Dekontlar, Fatura, Sigorta Poliçesi, Kaza Tespit Tutanağı, Hasar, Olay Yeri Fotoğrafları, Onarım Fotoğrafları, Ekspertiz Raporu, Araç Ruhsatları, Sigorta Tahkim Komisyonunun ... Başvuru ve ...Sayılı Dosyası, Davacıya ait her türlü kayıt, Bilirkişi İncelemesi, keşif, tanık, Yemin, isticvap ve her türlü delil dosya arasına alınmıştır.

Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının savunması ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

6100 sayılı HMK.nun 116/1-a maddesi uyarınca "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazı" nın ilk itirazlardan olduğu belirtilmiş ve aynı yasanın 117. maddesi ile cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

Yetki, hukuk yargılamasına tabi bir iş veya davaya hangi yer mahkemesinin bakacağının belirlenmesidir. Kesin yetki öngörülmeyen durumlarda açılan bütün özel hukuk yargılamasına tabi davalarda, asıl olan, genel yetkili mahkemelerdir. Genel yetkili mahkeme HMK madde 6’ya göre, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. HMK madde 19’a göre yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği öngörülmüştür.

Bir dava için birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasının bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.

HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin yetkili olması dava şartı olarak belirtilmiştir. HMK'nun 115.maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmektedir.

Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110/2 maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. (Bkz. Yargıtay 17.HD'nin... Esas, ... Karar sayılı ilamı)

2918 sayılı Yasanın 110/2. Maddesi ile ZMM genel şartlarının C.7 maddesinde, zarar gören üçüncü kişilerin ve bunların haleflerinin zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açacakları tazminat davaları bakımından bir yetki kuralı getirilmiştir. Zarar sorumlularına karşı ödemede bulunan sigortacının, kendi akidi olan sigorta ettirene veya halefiyet ilkesi uyarınca üçüncü kişilere karşı açacakları rücu davalarında yetkili mahkemenin hangi yer mahkemesi olacağı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesi kapsamında düzenlenmiş değildir. (Bkz. Yargıtay 17.HD'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı)

Yine Yargıtay 4. HD. 13/07/2023 tarih ve ... e ...K. Sayılı ilamında özetle; ''.... Zorunlu trafik sigortacısı tarafından zarar gören hak sahiplerine ödenen tazminatın kendi sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davalarında sigortacının merkez veya şubesinin bulunduğu yer mahkemesinin YETKİLİ OLMADIĞINA, bu davalarda yetkili mahkemenin tespitinde 2918 sayılı Kanun’un 110 uncu maddesinin uygulanamayacağına,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki görüş ve uygulama UYUŞMAZLIKLARININ BU ŞEKİLDE GİDERİLMESİNE...'' şeklinde karar vermiş ve zorunlu trafik sigortacısı tarafından zarar gören hak sahiplerine ödenen tazminatın kendi sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davalarında sigortacının merkez veya şubesinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olmadığına karar vermiştir.

Bu durumda yetkili mahkeme genel yetki kurallarına göre tayin edilecektir. Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesi ve ekindeki vekaletnameyi de sunmak suretiyle davanın yetkisiz Mahkemede açıldığı, yetkili Mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak yetki ilk itirazında bulunmuştur. Davalının yerleşim yerine ilişkin olarak taraflar arasında herhangi bir ihtilaf yoktur, davalının yerleşim yeri Mahkememizin yargı alanı dışında ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı alanı kapsamındadır.

Davanın niteliği itibariyle taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağa ilişkin olarak yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, bu gibi davaların 6100 sayılı HMK.nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili "Davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri Mahkemesinde" görülmesi gerektiği, davalı vekilinin cevap dilekçesi ve ekindeki vekaletnameyi de sunmak suretiyle, davanın yetkisiz Mahkemede açıldığı, davalının adresinin ...

Belediyesi olup yetkili Mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak yetki ilk itirazında bulunduğu anlaşıldığından yetki itirazının kabulü ile Mahkememizin yetkisizliğine, dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine, yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna, hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde dava dosyasının yetkili ...

Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır