İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/64 K.2025/250

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketi nezdinde tanzim edilen ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan dava dışı sigortalı .... A.Ş.

'ne ait ... plakalı römorkun 11.03.2023 tarihinde .... Şirketi’ne ait telefon kablo direğinin üzerine düşmesi sonucu uğradığı hasar nedeniyle müvekkil şirketçe ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine ... 12. İcra Dairesi ...

Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak davalı/borçlu söz konusu takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı/borçlunun işbu itirazı haksız ve dayanaksız olduğunu, alacaklı nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ... A.Ş.'ne ait ... plakalı römorkun üzerine 11.03.2023 tarihinde ...

Şirketi’ne ait telefon kablo direği düştüğünü, sürücü ... idaresindeki .. yarı römork) plakalı çekici dorse üst sol köşe kısmı ile ...Şirketi'ne ait telefon kablosuna takıldığını ve yol kenarında bulunan ahşap telefon direğinin yerinden çıkarak dorse ile kupa arasına düşmesi sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda davalı... kablolarının yeterli ve güvenli yükseklikte olup olmadığının tespiti ile gerekli bakımlarını yapmadığından %100 kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, hasarın davacı şirkete ihbarı üzerine,

olayın nasıl gerçekleştiğini ve hasar miktarının belirlenmesi için ekspertiz incelemesi yapılmış ve neticesinde eksper raporu düzenlendiğini, tanzim edilen ekspertiz raporu ile müvekkil şirkete sigortalı araçta hasar tespiti yapıldığını, işbu rapora binaen müvekkil şirket tarafından dava dışı sigortalısına/servise 6.853,63 TL hasar tazminatı ödendiğini, bu ödeme ile de davacı şirket TTK 1472. madde halefiyet ilkesi gereği ve alacağın temliki hükümleri uyarınca sigortalısının haklarına halef olmuş ve zarar/hasar sorumlusu olan davalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile rücu hakkı doğduğunu,

HMK madde 389 ve devamı maddeleri uyarınca davalı adına kayıtlı alacağımızı karşılar nitelikteki menkullerin/gayrimenkullerin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla kayıtlarına UYAP sistemi üzerinden ihtiyat-i tedbir konulmasınını, takibin devamına, davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalının mal varlığına ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

11.03.2023 tarihinde ... adresinde ...yarı römork)plakalı çekicinin dorse sol üst kısmı müvekkil şirket telefon kablosuna takılarak direkleri devirmesi sonucu dava konusu aracın da içerisinde bulunduğu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu olay neticesinde müvekkil şirketin de kablolarına ilişkin maddi zararı oluşmuş olup, ekli hasar tespit tutanağı ile kayıt altına alındığını, dava konusu olayla ilgili davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu olay,

davalı şirkete ait direk ve kabloların dava dışı 3. kişilerin haksız eylemleri sonucunda meydana geldiği için hasarın meydana gelmesinden davalı şirketin doğrudan hiçbir teknik, hukuki ve mali sorumluluğu bulunmadığını, hayatın olağan akışında davalı şirkete ait telefon direği yerinden çıkarak bir zarara sebebiyet vermediğini, olaya konu adreste dava dışı sigortalının idaresindeki... yarı römork)plakalı çekicinin uzunluğu nedeniyle girilmesi uygun olmayan manevralı bir sokağa girmesi sonucunda, davalı şirket tellerine takılarak telleri çektirmesi ile telefon direği yerinden çıkarak aracın üzerine düştüğünü,

davacı tarafın iddia ettiği kazadan kaynaklı zarar, dava dışı davacının sigortalısının kusurlu davranışından kaynaklandığından şirketimizden bu zararın tahsili yoluna gidilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğundan, davanın husumet nedeniyle reddine, haksız ve mesnetsiz davanın şirketlerinin kusursuzluğu nedeniyle öncelikle husumetten reddine, esas açısından reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili 08.08.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi nezdinde tanzim edilen ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan dava dışı Sigortalı ...A.Ş.'ne ait ... plakalı römorkun 11.03.2023 tarihinde davalı şirketine ait telefon kablo direğinin üzerine düşmesi sonucu uğradığı hasar nedeniyle davacı şirketçe ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine ... 29. İcra Dairesi'nin...

Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalının söz konusu takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, davlının işbu itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksuz itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, dosyanın ...

10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosya ile birleştirilmesini, davalının mal varlığına ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, Davacı Sigorta Şirketince tanzim edilmiş ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi, Kaza Tespit Tutanağı, Ekspertiz Raporu, Ödeme dekontu, Arabuluculuk Anlaşamama Son Tutanağı, ... 12. İcra Dairesi ...Esas, Davacı şirket nezdindek... No.lu hasar dosyası, Tanık , Keşif , Bilirkişi İncelemesi , Yemin dahil olmak üzere ikamesi mümkün her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.

... 12. İcra Dairesi ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 7.037,83-TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas davacı tarafından davalı aleyhine toplam 819,32-TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Dosyanın Elektrik-Elektronik Mühendisi ..., Makine Mühendisi ... ve Mali Müşavir ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin raporunda özetle ; Tekerlek ve kasa dahil yüksekliği 4 m olan aracın, herhangi bir nedenle olması gereken ortalama 5,10 m yükseliğin altına inmiş olan ...A.Ş.'ye ait hatta temas ederek kazaya neden olduğu, kazanın meydana gelmesinde ...A.Ş.'ye ait ve standart yükseklikte olmayan hattın etkisinin olduğunu, olay yeri ve araca ait kazalı resimler incelendiğinde ... (... Yarı Römork) plakalı çekicide meydana gelen hasarın giderilmesi için 6.853,63 TL hasar bedelinin piyasa ortalamasında olduğunu, meydana gelen hasar ile onarımın birbiri ile uyumlu olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyanın Elektrik-Elektronik Mühendisi ..., Makine Mühendisi ... ve Mali Müşavir ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin Ek raporunda özetle ;

... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ...Esas sayılı dosyasında görülen itirazın iptali davasında davacı tarafından takibe ve mahkemedeki alacağına konu edilen 843,56 TL yönünden davacının davalıdan 843,56 TL alacağının bulunduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Asıl davada, davacı sigorta şirketi nezdinde tanzim edilen ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş.'ne ait ... plakalı römorkun 11.03.2023 tarihinde ... Şirketi’ne ait telefon kablo direğinin üzerine düşmesi sonucu uğradığı hasar nedeniyle müvekkil şirketçe ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine ... 12. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, ancak davalı/borçlu söz konusu takibe itiraz ederek takibin durduğu, birleşen davada ise KDV tevkifat tutarının ödenmesi için ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas davacı tarafından davalı aleyhine toplam 819,32-TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Dava mahiyeti itibari ile her ne kadar ödenen sigorta bedelinin rücuu için başlatılan takibe itirazın iptali ise de; temeli kusur sorumluluğuna dayalı haksız fiile dayanmaktadır.

6098 sayılı Borçlar Kanunu 49. Maddesi; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür hükmünü amirdir.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Düzenlemesi mevcuttur. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır.

Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır.

Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.

Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, bu fiil bir zararın doğması neden olmalı, zarara neden olan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi fiilden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişilerin maddi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararın haksız fiili ile gerçekleştiğinin diğer söylemle zarar ile haksız fiil arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.

Dosya Elektrik-Elektronik Mühendisi ..., Makine Mühendisi ... ve Mali Müşavir...'e tevdi edilmiş, bilirkişi heyet raporunda özetle; tekerlek ve kasa dahil yüksekliği 4 m olan aracın, herhangi bir nedenle olması gereken ortalama 5,10 m yükseliğin altına inmiş olan ...A.Ş.'ye ait hatta temas ederek kazaya neden olduğu, kazanın meydana gelmesinde ... A.Ş.'ye ait ve standart yükseklikte olmayan hattın etkisinin olduğu, olay yeri ve araca ait kazalı resimler incelendiğinde... (...

Yarı Römork) plakalı çekicide meydana gelen hasarın giderilmesi için 6.853,63 TL hasar bedelinin piyasa ortalamasında olduğu, meydana gelen hasar ile onarımın birbiri ile uyumlu olduğu, ek raporla da birleşen davada da davacının davalıdan 843,56 TL alacağı olduğu, tespit edilen bu tutarların davacının itirazını iptalini istediği icra dosyalarındaki talep miktarları ile de uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamına uygun denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda; asıl ve birleşen davalar yönünden davanın kabulüne, davalının ... 12. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... 29. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyalarına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynen devamına,

İcra inkar tazminatı talebi yönünden; İİK 67/2 maddesinde " Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." denilmektedir. Borçlunun icra inkar tazminatı ile mahkumiyeti açısından itirazın kötü niyetli olması şartı aranmayıp geçerli bir takibin ve itirazın bulunması, takip konusu alacağın belirlenebilir (likid) alacak olması ve davalının itirazında haksız olması gerekmektedir.

"Likid alacak" kavramına gelince; eğer borçlu, ödeme emri ile kendisinden istenilen alacak bakımından borçlu olduğunu bilmekte veya bilmek durumunda ise ve buna rağmen itiraz ederse, itirazında haksızdır. O halde, borçlunun haksız olup olmadığının saptanabilmesi için, “alacağın bilinmekte veya bilinmek durumunda olması”nın ne anlama geldiği önem arz etmektedir.

Öğretide genel olarak kabul edildiği üzere, borçlu, alacaklının icra takibinde talep ettiği alacağı veya alacağın bütün unsurlarını bilmekte veya bilmek (kolayca hesap edebilmek) durumunda ise ve alacağın miktarının belirlenmesi için tarafların ayrıca mutabakata varmasına (anlaşmasına) veya mahkemenin tayin edeceği bilirkişi eliyle bir değerlendirme yapılmasına ihtiyaç yoksa, alacak likidedir.

Yargıtay’ın çeşitli kararlar vesilesiyle genel olarak yaptığı tanım da buna paraleldir: Ör- neğin, Hukuk Genel Kurulu'nun emsal kararlarında belirtildiği ve benimsendiği üzere , “alacağın gerçek miktarı belli ve sabit ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte ve böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesi mümkün ise başka bir ifadeyle, borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacak likiddir."

Yargıtay'ın burada ifade ettiği, “borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise” ölçütü çok önemlidir. Burada dile getirilen borçlunun “yalnız başına” tespiti hususu, alacağın ve miktarının borçlu tarafından bütün unsurları ile bilinebilir (hesap edilebilir) olması ve bu konuda alacağın tespiti için ayrıca yargılama yapılmasına gerek olmaması anlamındadır.

Alacağın likid olması bakımından “alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması" da şart değildir.

Açıklamalar doğrultusunda; takiplere konu alacağın likit ve belirlenebilir olduğu, yine davalının hakkındaki icra takiplerine haksız olarak itiraz ederek durmasına neden olduğu da dikkate alınarak asıl ve birleşen davalarda, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine miktar itibari ile kesin olarak karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır